For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for 1e millennium v.Chr..

1e millennium v.Chr.

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Het eerste millennium v.Chr. loopt vanaf 1000 tot 1 v.Chr.

Langjarige gebeurtenissen

Afrika

  • 1000 v.Chr. opkomst van de Nokcultuur
  • 1000 v.Chr. het begin van de Oost/Zuid expansie der Bantoevolken
  • 740 v.Chr. De Koesjiet Piye begint zijn heerschappij
  • 600 v.Chr. IJzerproductie rond de Grote Meren
  • 600 v.Chr. Nokcultuur doet aan ijzersmelten
  • 592 v.Chr. Psammetichus II plundert Napata
  • 500 v.Chr. Trans-saharaanse handel in volle bloei van Marokko tot de Senegal-rivier
  • 500 v.Chr. Meroë wordt het centrum van de ijzerproductie
  • 500 v.Chr. Ontwikkeling van het Ethiopisch schrift
  • 300 v.Chr. Tifinagh-schrift is ontwikkeld
  • 300 v.Chr. Meroë wordt de hoofdstad van Koesj
  • 202 v.Chr. Slag bij Zama Regia
  • 200 v.Chr. Djenné wordt gevestigd
  • 200 v.Chr. Meroitische schrift in complete vorm
  • 146 v.Chr. Carthago's laatste nederlaag, Romeinse provincie van Africa
  • 100 v.Chr. Aksum ontwikkelt zijn Indische, Rode Zee handelsbetrekkingen
  • 20 v.Chr. Meroieten dwarsbomen Romeinse verovering

Egypte

  • In de loop van het millennium schuift het bestuurlijk zwaartepunt van Egypte steeds verder naar het noordwesten: Memphis, Sais, Naukratis en uiteindelijk, na 331 v.Chr., in toenemende mate Alexandrië.
  • 727 v.Chr. Koesj verovert Egypte, 25e dynastie
  • 671 v.Chr. Koesjieten verdreven uit Egypte door Assyriërs
  • 343 v.Chr. Perzië verovert Egypte
  • 332 v.Chr. Alexander verovert Egypte
  • 31 v.Chr. Rome verovert Egypte

Middellandse Zee

De Middellandse Zee wordt een centrum van handel tussen oost en west. Vanuit hun havensteden in de Levant stichten de Feniciërs overal handelsposten op verre kusten bedoeld om de handel met de plaatselijke bevolking te vergemakkelijken. Deze posten groeien op den duur uit tot echte havensteden, die soms niet onderdoen voor Tyrus en Sidon. Zo wordt Gadir gesticht buiten de Zuilen van Melqart door kolonisten uit Tyrus. Vanuit deze havens bedrijven ze een regelmatige handel langs de Atlantische kusten van Iberië en het huidige Marokko.

De Griekse stadstaten doen hetzelfde in Zuid-Italië en Zuid-Frankrijk. De Grieken in pre-Romeins Gallië zijn Griekse kolonisten die de zuidwestkust van Frankrijk hebben bezet. Ze hebben er nederzettingen, veelvuldige handel en culturele invloed. In de havenstad Massilia wisselen Kelten en Etrusken hun handelswaar uit.

Azië

Midden-Oosten

Oceanië

Europa

bijvoorbeeld door de definitie van de dierenriem, een band van 12 sterrenbeelden waardoorheen de zon, maan en planeten bewegen.

Deze culturen maken deel uit van de Europese IJzertijd en verdwijnen bij de komst van de Romeinen. In de La Tène-periode is begraven algemeen, in de Hallstatt-cultuur is dat cremeren.

  • Oorspronkelijk hebben de Oskisch-Umbrische talen een veel grotere verspreiding dan het Latijn. Omstreeks 400 v.Chr. worden ze gesproken door bijna de helft van de bevolking van het Apennijns Schiereiland, terwijl Latijn niet door veel meer dan 5 % wordt gesproken. De rest spreekt Etruskisch, Grieks, Messapisch en andere talen. Door de machtspositie van Rome wordt het Latijn echter de dominante taal, die de andere talen geleidelijk aan begint te verdringen.
  • Na de drie Punische Oorlogen tegen Carthago tussen 264 en 146 v.Chr. is Rome de onbetwiste grootmacht van het Middellandse Zeegebied en begint het de Keltische gebieden binnen te dringen.

Lage landen

Invallers van de Hallstattcultuur dringen de Scheldestreek binnen. De doden worden begraven in urnenvelden, zoals dat van Massemen.  

De ijzertijd eindigt hier als de Romeinen naar de Lage Landen komen (circa het begin van onze jaartelling).

Innovatie

Cultuur

  • De kithara is samen met de lier het meest gebruikte snaarinstrument van de Grieken en Romeinen. De lier is een echt volksinstrument, in tegenstelling tot de kithara, die voornamelijk door professionele muzikanten wordt bespeeld.

Amerika

  • 1000 v.Chr. opkomst van Chavín de Huántar in Peru
  • 1000 v.Chr. Nederzetting van Poverty Point, Louisiana bereikt zijn hoogtepunt
  • 900 v.Chr. La Venta vervangt San Lorenzo
  • 900 v.Chr. Opkomst van Tres Zapotes
  • 850 v.Chr. Opkomst van de Zapoteken in Mexico
  • 800 v.Chr. Kaminaljuyu gesticht
  • 800 v.Chr. Opkomst van de Adenacultuur in Ohio
  • 800 v.Chr. Het begin van de maisteelt op de Amazonische overstromingsvlakten
  • 700 v.Chr. Poverty Point verlaten
  • 700 v.Chr. Veel tempelcentra op de kust van Peru worden verlaten
  • 600 v.Chr. Opkomst van de Paracascultuur
  • 600 v.Chr. Het schrift verschijnt in Mexico
  • 600 v.Chr. Balspelen verschijnen in Olmeekse centra
  • 500 v.Chr. De inheemse volkeren van de noordwestelijke kust beginnen te bloeien
  • 500 v.Chr. Hiërogliefen geproduceerd in Zapoteekse centra van Monte Albán
  • 450 v.Chr. Vroege Mound Builders in oostelijk Noord-Amerika
  • 300 v.Chr. De dubbele-uitloop-en-brug fles wordt wijdverspreid
  • 250 v.Chr. Eerste Mayaschrift
  • 250 v.Chr. Grave Creek Mound gebouwd in West Virginia
  • 200 v.Chr. Zapoteekse staat ontwikkeld in Mexico
  • 200 v.Chr. Verval van groot tempelcomplex in Chavín de Huántar, Peru
  • 200 v.Chr. Elite Calimacultuur-begravingen met rijke grafgoederen in Malagana, Colombia
  • 100 v.Chr. Opkomst van het Hopewellcultuur-uitwisselingssysteem langs de Mississippi
  • 100 v.Chr. Opkomst van Teotihuacán in Mexico
  • 50 v.Chr. Opkomst van Ipiutak in Alaska

Belangrijke personen

Afrika

Azië

Europa

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
1e millennium v.Chr.
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on