Airspeed Horsa - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Airspeed Horsa.

Airspeed Horsa

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Airspeed Horsa
Airspeed Horsa
Het interieur van dit toestel. Naast de standaard 25 manschappen met bewapening werden ook diverse uitrustingsstukken vervoerd.
Het interieur van dit toestel. Naast de standaard 25 manschappen met bewapening werden ook diverse uitrustingsstukken vervoerd.
Cockpit interieur. Alleen noodzakelijke instrumenten en vooral veel plexiglas voor uitzicht voor oriëntatie bij de landing.
Cockpit interieur. Alleen noodzakelijke instrumenten en vooral veel plexiglas voor uitzicht voor oriëntatie bij de landing.
Horsa in de sleep. De kabels waren op 2 plaatsen onder de vleugels bevestigd
Horsa in de sleep. De kabels waren op 2 plaatsen onder de vleugels bevestigd
Zelfde toestel vanuit het slepende vliegtuig gezien
Zelfde toestel vanuit het slepende vliegtuig gezien

De Airspeed Horsa Assault Glider was een zweefvliegtuig dat in de Tweede Wereldoorlog diverse keren grootschalig bij geallieerde luchtlandingsoperaties werd gebruikt.

Algemeen

De Horsa bestond in drie versies; de AS51 Horsa Mk1, de AS52 en de AS58 Horsa Mk2.

Er werden in totaal meer dan 3.750 stuks gebouwd. Deze zijn allemaal tijdens operaties verloren gegaan of na de oorlog hergebruikt als o.a. tijdelijke woning. De na de oorlog bij musea opgestelde exemplaren zijn goed gebouwde replica's. Slechts kleine delen van romp en cockpit van de originele Horsa's zijn in musea tentoongesteld.

De zweefvliegtuigen werden ingezet voor volgende missies:

  • 19-20 november 1942:  Operatie Freshman – 2 Horsa's vertrokken op sabotagemissie van een zwaarwaterfabriek (nodig voor de realisatie van een Duitse atoombom) in Noorwegen. Beide Horsa's zijn neergestort en de bemanning werd geëxecuteerd.
  • 10 juli 1943:  Operatie Ladbroke  – Invasie van Sicilië – 147 Horsa’s vertrokken op missie, slechts 12 bereikten hun doel.
  • 5-6 juni 1944:  Operatie Tonga – Voorbereiding landingen D-day met 82 Horsa’s.
  • 5-6 juni 1944:  Operatie Deadstick – 6 Horsa’s naar bruggen over de Orne en de Pegasusbrug over het Kanaal van Caen in Frankrijk. Deze laatste brug was een belangrijke bevoorradingsbrug voor het Duitse leger.
  • 6 juni 1944:  Operatie Overlord – 548 Horsa’s bij landingen met de 6e Britse Luchtlandingsdivisie tijdens D-day.
  • 15 augustus 1944:  Operatie Dragoon – 36 Horsa’s bij invasie Zuid-Frankrijk.
  • 17-18-19 september 1944:  Operation Market Garden – ongeveer 604 Horsa’s richting Arnhem en 35 Horsa’s richting Nijmegen.
  • 24 maart 1945:  Operatie Varsity – 386 Horsa’s bij Rijnoversteek bij Wesel in Duitsland.

Gegevens Horsa Mk1

  • Bemanning: 2
  • Lading: 25 soldaten inclusief bewapening en uitrusting
  • Lengte: 20,42 m
  • Spanwijdte: 26,82 m
  • Draagvlak: 102,5 vierkante meter
  • Hoogte: 5,85 m
  • Leeggewicht: 3.804 kg
  • Maximaal gewicht: 7.045 kg
  • Maximale sleepsnelheid: 160 mph - 250 km/h
  • Normale sleepsnelheid: 100 mph. - 160 km/h
  • Maximale duiksnelheid: 190 mph - 300 km/h
  • Bewapening: geen

Ontwikkeling

De onderneming Airspeed Ltd. kreeg eind 1940 van het Britse luchtvaart ministerie al de opdracht tot het ontwikkelen van een zweefvliegtuig dat voor militaire operaties ingezet moest kunnen worden.

De reden hiervoor was het succes van de snelle opmars door luchtmobiele Duitse eenheden tijdens de Blitzkrieg. Dit was mede te danken aan het feit dat deze licht bewapende eenheden over korte afstand met zweefvliegtuigen werden ingevlogen en hun doel daarna middels een verrassingsaanval konden innemen.

Airspeed Ltd. leverde vijf prototypes af die in Portsmouth waren gebouwd; deze toestellen werden voor testdoeleinden aan het Britse leger overgedragen.

De romp van een Horsa bestond uit dertig afzonderlijke delen en deze waren voor het grootste deel van hout gemaakt. De firma Airspeed had hiervoor speciaal een houtbewerkingsafdeling in dienst.[bron?] De delen werden bij diverse RAF-onderhoudswerkplaatsen samengebouwd tot complete toestellen en slechts van de hoogst noodzakelijke instrumenten voorzien. Dit gebeurde omdat men slechts op een eenmalige inzet van een toestel rekende; het zou toch bij de landing zo worden beschadigd dat het werd afgeschreven. De instrumenten bestonden slechts uit een luchtsnelheidsmeter, een sleepkabel indicator, een hoogtemeter en een meter waarmee de hoekafwijking ten opzichte van de horizon werd afgelezen. Dit laatste instrument was het belangrijkste want het gaf voor de vliegers de juiste horizontale vleugelindicatie vlak voor de landing en dat kon het verschil tussen leven of dood van bemanning en belading betekenen.

Het eerste prototype werd in september 1941 omhoog getrokken door een Armstrong Whitworth Whitley en kort daarna werden de toestellen goedgekeurd voor actieve inzet.

Tijdens operaties werden ze hoofdzakelijk ingezet ten behoeve van de Britse 1e en 6e Luchtlandingsdivisie.

Start ontwikkeling in december 1940 en al na 10 maanden op 12 september 1941 de 1e vlucht.

Eis bij opdracht bouw groot zweefvliegtuig:

  • Moet door vrijwel werkloze meubelfabrikanten gebouwd kunnen worden
  • Er moeten 24 – 36 volledig bewapende militairen mee kunnen
  • In verband met schaarste aan metalen moet het toestel volledig van hout zijn

Gebouwd door 28 verschillende hoofd- en onderaannemers met werkdagen van 12 uur. De Horsa MK1 werd beladen via grote deur links. Ontladen door de staart af te koppelen. Ontkoppelen staart was eerst gepland met springladingen, maar werd uiteindelijk gedaan door het losmaken van de 8 bouten. De latere Horsa Mk2 werd via een omklapbare neussectie beladen. Plaats voor max. 28 militairen: 2 piloten en max. 26 militairen zonder parachute. 2 x 10 man op de lange banken, 2 man op klapstoelen aan de laaddeur, 1 man op klapstoel in romp achter de co-piloot en 3 man overdwars bij de staart. (soms 3 man extra tegenover laaddeur)

Verder werden vervoerd:  Willy Airborne-jeeps, 6-pounder-kanonnen, 75 mm Pack-houwitsers, Polsten Guns, motoren, fietsen, aanhangwagens, handkarren en één Clark Air Crawler-bulldozer.

In de glider bevinden zich een seinpistool, 2 hakbijlen, 2 brandblussers, kniptang, zaag, 2 ladders, 2 plasbuizen, 4 zaklampen, reddingsvlot en 2 springladingen om eventueel het toestel op te blazen mocht het in vijandelijke handen dreigen te vallen. In de cockpit 2 piloten. Grote perspex neus met raampjes die open kunnen als ramen beslaan. Communicatie met sleepvliegtuig via telefoon. De draad liep door de sleepkabel. Deze ligt in lussen op de startbaan en zit aan beide kanten onder aan de vleugel van de Horsa bevestigd. Ruim voor de cockpit komen de kabels van beide vleugels samen en gaan als één kabel naar het sleepvliegtuig. De  sleepkabel is 91,44 meter (300 feet) lang en gemaakt van hennep of manilla.

Eenmaal getraind kon er elke 35 seconden een combinatie sleep- en zweefvliegtuig starten. Bij starten staat het zweefvliegtuig op de rem, terwijl de sleepkabel rustig strak getrokken wordt. Op teken van de grondploeg gaan dan de motoren van het sleepvliegtuig op vol vermogen en de remmen van de Horsa los. Sleepvliegtuigen waren de USA C-47 Skytrain en/of RAF Dakota, Handley Page Halifax, Short Stirling en Armstrong Whitworth Albemarle.

Ze werden gevlogen door speciaal hiervoor opgeleide vliegers. Dit waren allen officieren en onderofficieren die zowel een opleiding tot zweefvlieger als ook tot infanterist hadden doorlopen. Allen waren ze ondergebracht in het Army Glider Pilot Regiment.

Er werden drie versies van de Horsa ontwikkeld:

  1. De AS51 Horsa Mk1 was bestemd voor vervoer van twee vliegers en 25 man aan troepen inclusief hun bewapening en uitrusting. Deze bestond meestal uit een jeep met aanhanger of uit een 6 ponds anti-tankkanon.
  2. De AS52 was extra versterkt en voorbestemd om een eigen bommenlast mee te kunnen voeren. Deze zou bestaan uit vier stuks 2000 ponders of twee stuks 4000 ponders die in rekken onder de vleugels meegedragen moesten worden. Toen bij tests al bleek dat het te gevaarlijk was om deze toestellen zelfs los van de grond te krijgen – laat staan ze weer op de grond neer te zetten – liet men ontwikkeling van dit type echter vallen.
  3. De latere AS58 Horsa Mk2 was iets groter en had een omklapbare neussectie en een sterker landingsgestel.
Zie de categorie Airspeed Horsa van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Airspeed Horsa
Listen to this article