For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Boeddhistische concepten.

Boeddhistische concepten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Dhamma wiel

Boeddhisme

Concepten
Geschiedenis
Stromingen
Geschriften
Tempels
Devotie
Per land
Termen
Van A tot Z
Dhamma wiel

Hieronder staan de belangrijkste boeddhistische begrippen. Deze begrippen vormen samen de Dhamma, de leer van de Boeddha. Deze leer is geen beschrijvende wetenschap; ze is een pragmatische psychologie en filosofie, bedoeld om inzicht te krijgen in de werking van de eigen geest en zodoende de geest tot rust te brengen.

Theravada

Na het ontstaan van het boeddhisme splitste het zich in een groot aantal scholen, volgens de overlevering achttien. Van deze scholen is Theravada de enige die overgebleven is. Hieruit ontstond later het Mahayana.

De basisbegrippen

Centraal in het boeddhisme staat de onrust van de geest, het voortdurend in beweging blijven en verlangen naar iets anders dan wat er nu is, en de manier om de geest tot rust te brengen. De boeddhistische leer wordt kernachtig samengevat in de Vier Edele Waarheden en het Achtvoudige Pad.

Het wiel van de leer

De leer & de weg


Prajna - Inzicht

Het achtvoudige pad kan gegroepeerd worden in drie onderdelen: inzicht in de werking van de geest en het ongemak dat ze veroorzaakt (prajna), de beoefening van het juiste gedrag (sila), en de manieren om de geest tot rust te brengen (samadhi).

Ontwaken

Kenmerken en stadia van ontwaken

Causaliteit & Onbestendigheid

Centraal in de boeddhistische filosofie staat het begrip van causaliteit en van wederzijds afhankelijk bestaan. Niets bestaat op zichzelf; alles heeft oorzaken die het ontstaan van verschijnselen verklaren. Neem de oorzaken weg, en het verschijnsel verdwijnt ook.

Wedergeboorte

Het boeddhisme gaat uit van een wedergeboorte. De consequenties van daden in dit leven, karma, moeten tot uiting komen, in dit leven of een volgend leven. Wedergeboorte kan plaatsvinden als mens, maar ook als een god of als een dier.

Psychologie

De boeddhistische psychologie ontleedt onze ervaring in de verschillende stappen waarin deze tot stand komt. Door zintuiglijke ervaring ontstaat er bewustzijn. De denkende geest construeert hieruit de als concreet ervaren wereld, en geeft hier betekenis aan. Het is hier dat er verwarring ontstaat en dat begeerte en gehechtheid ontstaat.

Zie ook boeddhistische psychologie

Filosofie

Zie ook Boeddhistische filosofie


Sila - Gedrag

Voorschriften

De boeddhistische levenswijze wordt beschreven in een aantal voorschriften. Leken volgen vijf voorschriften, op speciale dagen acht voorschriften. Novice-monniken en nonnen volgen tien voorschriften, terwijl er voor monniken 227 voorschriften bestaan.


Samadhi - Geestestraining

Karaktervorming

Meditatie


Monnikengemeenschap

Het boeddhisme was van het begin af aan een monnikengemeenschap, mensen die zich wijdden aan de boeddhistische weg en daartoe het gewone leven vaarwel hadden gezegd.

Sangha


Overigen

  • De vier elementen (pai: dhātu)
  • De vier correcte inspanningen (pali: viriya)
  • De vijf krachten (pali: bāla)
  • De vijf obstakels (pali:nivarana)

Mahayana

Tussen 150 BCE en 100 CE ontstond het Mahayana. Deze stroming legde nadruk op het Bodhisattva-ideaal en op inzicht in de leegte, sunyatta. Er ontstonden nieuwe geschriften, die wel werden toegeschreven aan de Boeddha, maar door latere auteurs op schrift zijn gesteld. Hoewel het Mahayana zich denigrerend uit kan laten over het Hinayana, is de basis van het Mahayana toch de leer van de Boeddha zoals die is vastgelegd in de oudste soetra's.

Filosofie

Het Mahayana vormde nieuwe begrippen, en er ontstonden nieuwe speculaties en debatten over de aard van de uiteindelijke werkelijkheid.

Zie ook Boeddhistische filosofie


Karaktervorming

Vajrayana

Zen

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Boeddhistische concepten
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on