For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Boeddhistische stromingen.

Boeddhistische stromingen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Dhamma wiel

Boeddhisme

Concepten
Geschiedenis
Stromingen
Geschriften
Tempels
Devotie
Per land
Termen
Van A tot Z
Dhamma wiel

Het boeddhisme is ontstaan uit de leer van de Boeddha, en leeft voort in de boeddhistische gemeenschap. Boeddhisten streven naar verlichting, de verlossing van het lijden door het zien van de werkelijkheid zoals ze is: veranderlijk en onbestendig.

Stromingen

De huidige drie boeddhistische hoofdstromingen zijn het Theravada, Mahayana en Vajrayana.

  • Theravada is de oudste school en houdt zich voornamelijk met de geschriften bezig en de bevrijding van het individu en is voornamelijk verspreid naar Zuidoost-Azië.
  • Mahayana is ook bekend als het "grote voertuig" en richt zich op verlossing voor iedereen en is voornamelijk verspreid naar het noorden, zoals China en Japan.
  • Vajrayana is ook bekend als het "diamanten voertuig" of tantrisch boeddhisme, en is een onderdeel van het Mahayana. Dit is de meest esoterische school en is voornamelijk verspreid naar Tibet en de landen daaromheen, maar wordt ook gevonden in China en Japan.

Overzicht boeddhistische geschiedenis

Overzicht van de belangrijkste stromingen

Binnen deze boeddhistische stromingen kunnen verschillende scholen (sekten en tradities) onderscheiden worden.

Boeddhisme scholen.PNG

Feitelijk is de term Hinayana hier incorrect. Dit is een term die het Mahayana aan niet-Mahayana-scholen heeft gegeven. De koppen in dit schema zijn dientengevolge alleen terug te vinden in de boeken van het Mahayana. Het Theravada-boeddhisme is geen Hinayana!

Theravada

Het Theravada-boeddhisme is de enige overgebleven school van de oudste boeddhistische scholen. Het Theravada heeft zich verspreid over Zuidoost-Azië.

Geschiedenis van het Theravada

Indiaas boeddhisme

Theravada

Sri Lanka

In Sri Lanka staan zowel de suttas als de Abhidhamma en Visuddhimagga in hoog aanzien.

  • Siam Nikaya: heeft origine in Thaise Maha Nikaya (1753). Accepteert alleen monniken uit de hoogste kaste, alhoewel de Boeddha dit verbood.
    • Waturawila (of Mahavihara Vamshika Shyamopali Vanavasa Nikaya): bostraditie.
  • Amarapura Nikaya: origine in de Thudhamma Nikaya van Myanmar (1800).
  • Ramañña Nikaya: origine in Myanmar, via Thailand naar Sri Lanka (19e eeuw).
    • Galduwa (of Kalyana Yogashramaya Samsthava): Grootste en striktste bostraditie in Sri Lanka. Hoge standaard van vinaya, benadrukt meditatie.
    • Delduwa: oudere en kleinere groep boskloosters.

Thailand

In Thailand ligt de nadruk vaak op de leer uit de suttas, en spelen de commentariële geschriften een relatief ondergeschikte rol..

  • Maha Nikaya: grootste monastische organisatie in Thailand. Afkomstig uit Sri Lanka omstreeks 1200.
  • Dhammayuttika Nikaya: afsplitsing van de Maha Nikaya in 19e eeuw.
  • Thaise Bostraditie: benadrukt de praktijk: Vinaya en meditatie.
    • Traditie van Ajahn Mun (sinds circa 1900, onderdeel van Dhammayoettika Nikaya)
    • Traditie van Ajahn Chah (eerste klooster in 1954, onderdeel van Maha Nikaya)
    • Traditie van Ajahn Sanong (ook wel de traditie van Wat Sanghathaan genoemd)

Myanmar (Birma)

In Myanmar is er een grote nadruk op commentariële geschriften als de Abhidhamma en Visuddhimagga.

  • Thudhamma Nikaya: ontstaan in de 18e eeuw als gevolg van samengaan van verschillende stromingen op bevel van de koning.
  • Shwekyin Nikaya
  • Vipassana traditie van Mahasi Sayadaw: benadrukt vipassana meditatie.
  • De traditie van Pa Auk Sayadaw: benadrukt een meditatie-systeem gebaseerd op de Visuddhimagga.

Bangladesh

Bangladesh kent de volgende stromingen:

  • Sangharaj Nikaya: origine in Myanmar, 1864
  • Mahasthabir Nikaya: voortzetting van oude lokale traditie, sterk beïnvloed door de Sangharaj Nikaya.

Mahayana

Het Mahayana (Grote Voertuig) is ontstaan in de eerste eeuw CE in India, vanuit de historische Mahāsamghika-school (sinds 383 v.Chr.).

De belangrijkste filosofische scholen

Het Mahayana-boeddhisme kent twee filosofische scholen die zeer bepalend zijn geweest in het boeddhisme, en een stroming die geen specifieke school vormt, maar wel invloedrijk is.

  • Madhyamaka ("Middelste Weg"; sinds tweede eeuw door Nāgārjuna in Zuid-India; Deconstructionisme: Shunyavada ("er is slechts leegte" leer))
    • Prāsamgika ("Reductieve School"; sinds circa 550 scheiding met Svātantrika door Buddhapālita)
    • Svātantrika ("Onafhankelijke School"; circa 550 door Bhāvaviveka uit Zuid-India; Bahyanumeyavada, objectieve wereld is niet illusionair of leeg en bestaat naast de mentale wereld)
      • Vaibhasika ("Direct Realisme School"; Bahya-pratyakshavada; zowel mentale wereld als objecten zijn reëel)
  • Yogacara (Cittamatra, vanaf vierde eeuw, door o.a. Maitreya; Reconstructionisme: Vijñanavada ("er is slechts bewustzijn" leer))
  • Tathagatagarba (geen aparte school, maar wel een invloedrijke stroming, die met name in het Zen-boeddhisme van invloed is)

Scholen in China

China heeft een rijk boeddhistisch verleden:

Zuiver-land boeddhisme

Yogacara-Madhyamaka

  • Chu-she ("Realistische School", circa 350 vanuit Peshavar (India) door Vasubhandu)
  • San-lun (vanuit Indiase Madhyamaka van Nagarjuna door Kumarajiva vanaf circa 580)
  • Fa-hsiang ("School van het Bewustzijn" via Indiase Yogachara) door Hsuan-Tsang vanaf circa 630)

Soetra-scholen

  • Tien-tai of Fa-hua ("Witte Lotus School"; door Chih-i circa 560)
  • Lu-tsung ("Vinaya School" door Tao-hsuan circa 650)
  • Hua-yen of Avatamsaka ("Bloemschik School"; vanaf circa 650 door Tu-shun tot circa 850 na Chr.)
  • Shaolin

Ch'an

  • Chan (Sanskriet: "Dhyana", vanaf 527 n.Chr. vanuit India door Bhodidharma; nadruk op meditatie en "ware natuur")

Scholen in Japan

In Japan komen de volgende scholen voor:

  • Jodo-Shinshu
  • Kegon
  • Hosso
  • Nichiren
    • Soka Gakkai
    • Nichiren Shoshu of America
    • Reiyukai
    • Rissho Koseikai
    • Nipponzan-Myohoji
  • Tendai ("School van het Hemelse Rijk"; vanuit Chinese Tien-tai vanaf 9e eeuw)

Zen

Vajrayana

Vajrayana (Diamanten Voertuig) is ook bekend onder de namen Mantrayana en Tantrayana. Vanaf circa tweede eeuw, vroege boeddhistische tantra-beoefening in India vanuit de Madhyamaka en Yogacara scholen: vanaf circa 300 n.Chr. in India, o.a. naar China, Bengalen, Assam en Uddiyana).

Geschiedenis van het Vajrayana

Vajrayana-scholen

China'

  • Chen-yen (of Mi-tsung, China vanuit India, vanaf circa 660)

Japan

  • Shingon (Japan, vanaf 9e eeuw, via Chinese Chen-yen)

Tibet

Overzicht van de Tibetaanse scholen

Tibetaans Boeddhisme Scholen2.jpg

Westers boeddhisme

Zie Westers boeddhisme voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In de USA, Europa en Australië zijn Theravada, Tibetaans boeddhisme en Zen vertegenwoordigd. Er zijn formele lineages die verbonden zijn met de landen van herkomst, maar er lijken ook nieuwe vormen van leken-boeddhisme te ontstaan die klassieke boeddhistische leerstellingen combineren met westerse psychologische en romantische opvattingen.

Zie ook

Verder lezen

  • Schumann, Hans Wolfgang (2007), Boeddhisme. Stichter, scholen en systemen. Rotterdam: Asoka
  • Harvey, Peter (1995), Buddhism. Teachings, history and practices. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Geurtz, Jan Schrijver Leraar Tibetaans Boeddhisme, Dzogchen leer, bestseller: Verslaafd aan Liefde wiki/Jan_Geurtz .

Referenties

  1. Snelling, John (1987), The Buddhist Handbook. A Complete Guide to Buddhist Teaching and Practice. London: Century Paperbacks

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Boeddhistische stromingen
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.