For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Creoolse talen.

Creoolse talen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Creoolse talen of creooltalen zijn in de taaltypologie pidgintalen die als moedertaal zijn verworven.

De term 'creool' komt uit een van de Romaanse talen (Frans: créole, Spaans: criollo, Portugees: crioulo) en betekent daar 'gefokt'. De aanduiding werd gebruikt voor Afrikaanse slaven die in gevangenschap buiten Afrika waren geboren. De term werd ook gebruikt voor de pidgin- en creooltalen die zij spraken.

Kenmerken

Creoolse talen vertonen een aantal opvallende overeenkomsten in grammaticale structuur. De wetenschap die probeert deze overeenkomsten te verklaren wordt creolistiek genoemd. De in pidgins grotendeels afwezige grammaticale systematiek is in creooltalen over het algemeen wel aanwezig.[1]

Verspreiding

Creooltalen worden onder andere gesproken in voormalige Europese koloniën in bijna heel Afrika, Zuid-Amerika, het Caraïbische gebied, Zuidoost-Azië en in mindere mate Noord-Amerika. De woordenschat van de meeste creooltalen vertoont een grote overlap met de taal van de Europese kolonisator. Afwijkende woorden kunnen afkomstig zijn uit andere Europese talen of uit de inheemse talen van de slaven.

Voorbeelden

Een aantal creoolse talen is mede gebaseerd op het Nederlands: het Negerhollands op de Amerikaanse Maagdeneilanden, het Berbice-Nederlands en Skepi in Guyana, het Petjoh in Indonesië. Deze talen worden weinig of niet meer gesproken (zie ook dode talen). Het Afrikaans in Zuid-Afrika heeft ook kenmerken van een creooltaal.

De voornaamste creooltalen die in de voormalige Nederlandse koloniën werden gesproken – met name het Papiaments op Curaçao, Aruba en Bonaire en het Sranan in Suriname – zijn echter niet uit een op het Nederlands geënte pidgin ontstaan, maar uit pidgins die gebaseerd waren op het Portugees, Spaans en Engels.

Andere creooltalen hebben geen Europese wortels maar zijn wel het gevolg van de Europese koloniseringen, waardoor verschillende gekoloniseerde bevolkingsgroepen die voorheen geen contact hadden met elkaar in contact kwamen. Een voorbeeld hiervan is het in Centraal-Afrika gesproken Sango (hoewel dit niet volgens alle taalkundigen een creooltaal is). Het in Ecuador gesproken Kichwa is ontstaan uit de zuidelijke variant van het Quechua, als gevolg van handelscontacten in de Incatijd (zie ook handelstaal).

Zie ook

Zie de categorie Creole languages van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Creoolse talen
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.