For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Draadgentiaan-associatie.

Draadgentiaan-associatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Draadgentiaan-associatie
Draadgentiaan-associatie met draadgentiaan
Draadgentiaan-associatie met draadgentiaan
Syntaxonomische indeling
Klasse:Isoeto-Nanojuncetea
(dwergbiezen-klasse)
Orde:Nanocyperetalia
(dwergbiezen-orde)
Verbond:Nanocyperion
(dwergbiezen-verbond)
Associatie
Cicendietum filiformis
P.Allorge, 1922

De draadgentiaan-associatie (Cicendietum filiformis) is een associatie uit het dwergbiezen-verbond (Nanocyperion). Het is een plantengemeenschap met vooral eenjarige vaatplanten, bladmossen en levermossen, die zowel in duingebieden aan de kust als in vochtige heidegebieden in het binnenland voorkomt.

Deze associatie is door haar hoge diversiteit aan plantensoorten, waaronder een aantal zeldzame soorten planten, van bijzonder belang voor het natuurbeheer.

Naamgeving en codering

  • Synoniemen: Radiolo-Cicendietum filiformis (Allorge 1922) Julve 1993, Radiolo linoidis-Cicendietum filiformis (Allorge 1922) de Foucault 1984 nom. ined.
  • Syntaxoncode voor Nederland (RVvN): r29Aa01
  • Natura 2000-code: 3132 - Amphibious short annual vegetation, pioneer of land interface zones of lakes, pools and ponds with nutrient poor soils, or which grows during periodic drying of these standing waters: Isoeto-Nanojuncetea class
  • Corine biotope : 22.323 - Communautés naines à Juncus bufonius

De wetenschappelijke naam Cicendietum filiformis is afgeleid van de botanische naam van de belangrijkste kensoort, draadgentiaan (Cicendia filiformis).

Kenmerken

Algemeen

Deze plantengemeenschap is kenmerkend voor open, vochtige, zand- of leemgronden die in de winter onder water komen te staan en in de zomer op zijn minst vochtig blijven. In het binnenland zijn dat depressies in vochtige heidegebieden en beekdalen, plagplaatsen, karrensporen, vee- en wandelpaden, en oevers van vennen met wisselende waterstand. Aan de kust gaat het over door de mens beïnvloede standplaatsen in kalkarme duinen, langs de oever van duinmeren, maar ook op de overgang tussen duinen en kwelder.

De bodem is in de regel matig voedselarm tot matig voedselrijk, zwak zuur tot neutraal, kalkarm, en verdicht door de wisselende waterstanden en/of betreding of berijding. De hoge grondwaterstand in de zomer wordt dikwijls gegarandeerd door een nabijgelegen hoogte als een duinmassief of een beekdalflank.

Vegetatiestructuur

De draadgentiaan-associatie omvat zeer open, laagblijvende pioniervegetatie met een afwezigheid van de boom- en de struiklaag. Een uitzondering is de kruipwilg, die frequent voorkomt.

In de kruidlaag zijn laagblijvende, eenjarige planten (therofyten) als de draadgentiaan bepalend.

De moslaag is zeer divers, met overwegend kortlevende mossen met een korte levenscyclus.

Subassociaties in Nederland en Vlaanderen

Van de draadgentiaan-associatie worden in Nederland en Vlaanderen twee subassociaties onderscheiden.

Subassociatie met dwergbloem

Een subassociatie met dwergbloem (Cicendietum filiformis centunculetosum) met als belangrijkste begeleidende soorten dwergbloem (Centunculus minimus), liggende vetmuur, witte klaver, zilverschoon, vertakte leeuwentand, gewone brunel en gewoon puntmos komt vooral voor op niet te natte, basenrijke en veel betreden standplaatsen.

Aan de kust vinden we deze subassociatie op de grens van kwelder naar kalkarme duinen, langs paadjes en karrensporen en op afgeplagde plaatsen in secundaire duinvalleien en oudere primaire duinvalleien. In het binnenland is ze te vinden op gelijkaardige plaatsen in vochtige heidegebieden.

De syntaxoncode voor Nederland (RVvN) is r29Aa01a.

Subassociatie met knolrus

Een subassociatie met knolrus (Cicendietum filiformisals juncetosum) met als belangrijkste begeleidende soorten knolrus (Juncus bulbosus), egelboterbloem, moerasstruisgras, waterpostelein en grof goudkorrelmos, die voorkomt in periodiek droogvallende depressies, oevers van matig voedselrijke vennen en duinmeren en plagplaatsen in vochtige heide. De syntaxoncode voor Nederland (RVvN) is r29Aa01b.

Diagnostische taxa voor Nederland en Vlaanderen

De draadgentiaan-associatie heeft in Nederland en Vlaanderen als belangrijkste kensoorten de draadgentiaan, dwergrus en wijdbloeiende rus, en verder een aantal bijzondere en zeldzame mossoorten als het oermos, kropgoudkorrelmos, hol moerasvorkje en het uiterst zeldzame mijtermos. Ook het dwergvlas, de dwergbloem en de borstelbies (alle kensoorten van het verbond) zijn in deze vegetatie frequent aanwezig, naast de greppelrus, een kensoort voor de klasse.

Ze onderscheidt zich van de andere associaties binnen het verbond door de aanwezigheid van kruipwilg, gewone waternavel, kleine leeuwentand en geelhartje, en verder door een aantal zeggen als de dwergzegge, de drienervige zegge en de zeegroene zegge.

In de onderstaande tabel staan de belangrijkste ken- en begeleidende plantentaxa van de draadgentiaan-associatie voor Nederland en Vlaanderen.

Boomlaag
Geen soorten
Struiklaag
Kruipwilg
Kruipwilg
Kensoort Diff.soort Abundantie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
dA F kruipwilg Salix repens
Kruidlaag
Draadgentiaan
Draadgentiaan
Dwergvlas
Dwergvlas
Waterpostelein
Waterpostelein
Liggend hertshooi
Liggend hertshooi
Oeverkruid
Oeverkruid
Witte klaver
Witte klaver
Egelboterbloem
Egelboterbloem
Kensoort Diff.soort Abundantie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kA O draadgentiaan Cicendia filiformis
kA O/Z dwergrus Juncus pygmaeus
kA O/Z wijdbloeiende rus Juncus tenageia
kV A/O dwergvlas Radiola linoides
kV dS A/O dwergbloem Centunculus minimus subassociatie met dwergbloem
kV D borstelbies Isolepis setacea
kV O waterpostelein Lythrum portula
kV Z liggend hertshooi Hypericum humifusum
kO F/O moerasdroogbloem Gnaphalium uliginosum
kK A greppelrus Juncus bufonius
kK Z koprus Juncus capitatus
dS A liggende vetmuur Sagina procumbens subassociatie met dwergbloem
dS A witte klaver Trifolium repens subassociatie met dwergbloem
dS F zilverschoon Potentilla anserina subassociatie met dwergbloem
dS F vertakte leeuwentand Leontodon autumnalis subassociatie met dwergbloem
dS O gewone brunel Prunella vulgaris subassociatie met dwergbloem
dS A egelboterbloem Ranunculus flammula subassociatie met knolrus
dS F knolrus Juncus bulbosus subassociatie met knolrus
dS O moerasstruisgras Agrostis canina subassociatie met knolrus
dS O wolfspoot Lycopus europaeus subassociatie met knolrus
dS O oeverkruid Littorella uniflora subassociatie met knolrus
A zomprus Juncus articulatus
A fioringras Agrostis stolonifera
dA F gewone waternavel Hydrocotyle vulgaris
dA F dwergzegge Carex viridula
F gestreepte witbol Holcus lanatus
O tormentil Potentilla erecta
O moeraswalstro Galium palustre
O straatgras Poa annua
O moerasrolklaver Lotus pedunculatus
dA O kleine leeuwentand Leontodon saxatilis
O getande weegbree Plantago major subsp. intermedia
dA O drienervige zegge Carex trinervis
dA O armbloemige waterbies Eleocharis quinqueflora
O grote kattenstaart Lythrum salicaria
O kruipende boterbloem Ranunculus repens
O watermunt Mentha aquatica
dA O zeegroene zegge Carex flacca
O pijpenstrootje Molinia caerulea
O gewone dophei Erica tetralix
dA O geelhartje Linum catharticum
O kale jonker Cirsium palustre
O blauwe zegge Carex panicea
O zandzegge Carex arenaria
O stijve ogentroost Euphrasia stricta
O gewoon struisgras Agrostis capillaris
O geelgroene zegge Carex demissa
O grote weegbree Plantago major
Moslaag
Gewoon broedpeermos
Gewoon broedpeermos
Gewoon puntmos
Gewoon puntmos
Kensoort Diff.soort Abundantie Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking
kA Z hol moerasvorkje Riccardia incurvata
kA Z zandschoffelmos Scapania irrigua
kA Z kropgoudkorrelmos Fossombronia incurva
kA Z oermos Archidium alternifolium
kA Z mijtermos Haplomitrium hookeri
kA Z violet trapmos Lophozia capitata
kV O/Z grof goudkorrelmos Fossombronia foveolata
kV Z gewoon broedpeermos Pohlia annotina
kV Z bolletjespeermos Pohlia bulbifera
kV Z gestekeld goudkorrelmos Fossombronia wondraczekii
kV Z flesjesmos Blasia pusilla
kV Z korreltjespeermos Pohlia camptotrachela
kV Z ongenerfd eendagsmos Ephemerum serratum var. serratum
dS F gewoon puntmos Calliergonella cuspidata subassociatie met dwergbloem
O/Z gedraaid knikmos Bryum capillare

Verspreiding

De draadgentiaan-associatie heeft een verspreidingsgebied in atlantisch- en subatlantisch Europa, met West-Frankrijk als centrum en minder divers naar het oosten toe.

In Nederland is deze associatie zeldzaam en beperkt tot de Pleistocene districten (Drents-, Gelders-, Kempens-, Subcentreuroop- en Vlaams district) en hier en daar in het kustgebied.

In België is ze bekend van het voormalig militair domein Vloethemveld in Zedelgem, West-Vlaanderen.

Bedreiging en bescherming

Regelmatige overstromingen, betreding door dieren en mensen, berijding en terugkerende werkzaamheden als plaggen zorgen ervoor dat de vegetatie open blijft en deze pioniersgemeenschap zich elk jaar opnieuw kan ontwikkelen.

Wanneer deze activiteiten ophouden, zal ze overgroeid raken en verder evolueren naar natte heide, heischrale graslanden of blauwgraslanden, of, aan de kust, naar gemeenschappen van het oeverkruid-verbond.

De eenvoudigste manier om deze vegetatie te behouden of doen weerkeren, is het plaggen van de bodem in vochtige heidegebieden, en het schonen van vennen en duinmeren.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Draadgentiaan-associatie
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here ๐ŸŽ‰! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on