For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Duitse Bond.

Duitse Bond

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Deutscher Bund (de)
Confederatie van zelfstandige staten
 
Rijnbond (1806)

 
Keizerrijk Oostenrijk

 
Koninkrijk Pruisen

 
Limburg (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden)
1815 – 1866
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg
Wappen Deutscher Bund.svg
(Details) (Details)
Kaart
Deutscher Bund.png
Algemene gegevens
Hoofdstad Frankfurt am Main
Oppervlakte 630.100 km²
Bevolking 29.168.500 (1815)
46.059.329 (1864)
Talen Duits, Luxemburgs, Nedersaksisch, Nederfrankisch, Sorbisch, Pools, Tsjechisch, Sloveens, Slowaaks
Regering
Staatshoofd Geen
Voorgaande en opvolgende staten

Rijnbond (1806)
 Rijnbond (1806)
Keizerrijk Oostenrijk
 Keizerrijk Oostenrijk
Koninkrijk Pruisen
 Koninkrijk Pruisen
Limburg (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden)
 Limburg (Verenigd Koninkrijk der Nederlanden)






Noord-Duitse Bond
 Noord-Duitse Bond
Keizerrijk Oostenrijk
 Keizerrijk Oostenrijk
Koninkrijk Beieren
 Koninkrijk Beieren
Koninkrijk Württemberg
 Koninkrijk Württemberg
Groothertogdom Baden
 Groothertogdom Baden
Groothertogdom Hessen
 Groothertogdom Hessen
Groothertogdom Luxemburg
 Groothertogdom Luxemburg
Vorstendom Liechtenstein
 Vorstendom Liechtenstein
Limburg (Nederlandse provincie)
 Limburg (Nederlandse provincie)




De Duitse Bond (Duits: Deutscher Bund) of Duitse Confederatie was een statenbond met federale elementen. De leden waren ruim 40 Duitse staten. Enkele staatshoofden waren niet-Duitse vorsten, onder andere de Engelse koning die tot 1837 ook koning van Hannover was. Oostenrijk en Pruisen, twee grote Europese machten, lagen deels buiten de grenzen van de Bond.

De Duitse Bond ontstond voor en tijdens het Congres van Wenen met de Bondsakte van 8 juni 1815. De Bond werd weer ontbonden na de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog (1866), nadat Pruisen en zijn bondgenoten de Bond hadden verlaten en de oorlog gewonnen. Een hervorming van de Bond was ondanks meerdere serieuze pogingen niet tot stand gekomen. Na de oorlog richtte Pruisen met zijn bondgenoten een federale staat op, de Noord-Duitse Bond.

De Duitse Bond had maar één orgaan, de Bondsdag. De regeringen van de lidstaten stuurden ieder een Gesandter naar de Bondsdag die de besluiten nam. Het Oostenrijkse bondsdaglid was de voorzitter en leidde de zaken. De Bond had geen staatshoofd, alhoewel Oostenrijk als Präsidialmacht werd gezien.

Ontstaan

De Duitse Bond trad in werking uit kracht van de Bondsakte van 8 juni 1815, die door 38 staten – 34 vorstendommen en 4 vrije steden – werd ondertekend. Het doel van de Bond was enerzijds door een gezamenlijk optreden tegenover het buitenland de zelfstandigheid van Duitsland te bewaren en anderzijds de autonomie van de individuele staten te handhaven.

De Duitse Bond verving het Heilige Roomse Rijk, dat door Frans II van Oostenrijk in 1806 werd opgeheven. De delen van Pruisen en Oostenrijk die buiten het gebied van het oude rijk lagen, behoorden ook niet tot de Bond. Wel waren drie niet-Duitse vorsten lid van de Duitse Bond: de koning van Denemarken als hertog van Holstein en Lauenburg, de koning der Nederlanden als groothertog van Luxemburg en sinds 1839 ook als hertog van Limburg en de koning van het Verenigd Koninkrijk tot 1837 als koning van Hannover.

Bondsdag

Het enige orgaan van de Duitse Bond was de Bondsdag, die zetelde in het Paleis Thurn und Taxis te Frankfurt am Main en bestond uit afgevaardigden van de lidstaten. Er bestond dus geen scheiding der machten. De Bondsdag was wetgever, uitvoerend orgaan en hoogste rechter.

Voorzitter was volgens de Bondsakte de gezant van Oostenrijk. In het geval van gelijkheid van stemmen gaf de Oostenrijkse stem de uitslag. Het voorzitterschap was in principe een formaliteit, maar de Oostenrijkse gezant werd Präsidial-Gesandte genoemd en Oostenrijk Präsidialmacht; de Oostenrijkse keizer had immers de hoogste rang van de Duitse vorsten.

De Bondsdag kwam in twee verschillende constellaties bij elkaar:

  • De Algemene Vergadering of Plenum die met tweederdemeerderheid besloot over de belangrijkste onderwerpen, zoals oorlog en vrede. Elke staat had 1 tot 4 stemmen.
  • De Engere Raad die met absolute meerderheid besloot over overige lopende zaken. De 11 grote en middelgrote staten hadden elk één stem, de overige staten waren in zes groepen verdeeld die elk één gezamenlijke stem hadden.
Staatkundige geschiedenis van Duitsland

Kelten
Germanen
Grote Volksverhuizing (4e-6e eeuw)


Frankische Rijk (5e eeuw-843)
Oost-Frankische Rijk (843-962)

Banner of the Holy Roman Emperor without haloes (1400-1806).svg
Heilige Roomse Rijk (962-1806)


Rijnbond (1806-1813)

Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg
Duitse Bond (1815-1866)


Duitse Rijk

Flag of Germany (1867–1918).svg
Noord-Duitse Bond (1866-1870)
Flag of Germany (1867–1918).svg
Duitse Keizerrijk (1871-1918)
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg
Weimarrepubliek (1918-1933)
Flag of Germany (1935–1945).svg
Nazi-Duitsland (1933-1945)
Flagge Preußen - Provinz Ostpreußen.svg
Oostgebieden (-1945)


Naoorlogs Duitsland

Merchant flag of Germany (1946–1949).svg
geallieerde zones (1945-1949)
Flag of Saar (1947–1956).svg
Saarland (1947-1956)
Verdeeld Duitsland:

Vlag van Duitsland
West-Duitsland (1949-1990)
Vlag van Duitse Democratische Republiek
Oost-Duitsland (1949-1990)

Duitse hereniging (1990)

Vlag van Duitsland
Duitsland (1990-heden)


Portaal 
Portaalicoon
 Duitsland
Portaal 
Portaalicoon
 Geschiedenis

Reactie

Onder Metternich stond de Bondsdag in het teken van de Restauratie en werden liberale en constitutionele stromingen onderdrukt. Dit kwam duidelijk tot uiting in de Besluiten van Karlsbad (1819) en de demagogenvervolging (1819-1848).

Oostenrijk trachtte de Bond ook te gebruiken om het ontstaan van een nieuwe Duitse eenheidsstaat te voorkomen, die opsplitsing (groot-Duitse oplossing) dan wel uitsluiting (klein-Duitse oplossing) van dit land zou betekenen.

Economie

De Duitse Bond was in wezen een militaire alliantie. Andere onderwerpen konden in de Bondsdag en de commissies daarvan worden besproken. De Bondsdag kon bijvoorbeeld een regeling voor gehéél Duitsland voorbereiden, bijvoorbeeld het 'Algemeen Duits Handelswetboek' van 1861. Geïmplementeerd werd het echter alleen als recht van de deelstaten, via de deelstaatsparlementen.

Op initiatief van Pruisen kwam in 1834 de Zollverein tot stand. De meeste Duitse staten ― met als belangrijkste uitzondering Oostenrijk – sloten zich hierbij aan. Dit gebeurde buiten de Duitse Bond om.

Metternich
Metternich

Liberale revolutie

Het anti-liberale en anti-nationalistische beleid droeg er wezenlijk aan bij dat in 1848 de Maartrevolutie uitbrak. Te Frankfurt kwam het Frankfurter Parlement bijeen, dat zich beraadde over een nieuwe Duitse eenheidsstaat op liberale grondvesten. Het parlement hief in juni de Bondsdag op en vormde een provisorische rijksregering onder de Reichsverweser (regent) aartshertog Johan. In 1849 nam het een liberale grondwet (de Paulskirchenverfassung) aan en koos het de Pruisische koning Frederik Willem IV tot keizer. Diens weigering de kroon uit handen van het volk te ontvangen betekende het mislukken van de liberale beweging. Pruisen zag zich na het Verdrag van Olmütz (1850) gedwongen zich in een heroprichting van de Duitse Bond te schikken.

Pruisisch-Oostenrijks dualisme

In de jaren die volgden nam de spanning tussen Oostenrijk en Pruisen, ook op economisch gebied, toe, hetgeen hervormingspogingen frustreerde. Otto von Bismarck, sinds 1862 Pruisisch premier, stuurde aan op een verenigd Klein-Duitsland onder leiding van Pruisen. Oostenrijk, dat dreigde buitengesloten te worden, toonde zich hierop ook hervormingsgezind. De Frankfurter Vorstendag, die in 1863 de Oostenrijkse voorstellen zou bespreken, mislukte echter door Bismarcks toedoen.

Bismarck
Bismarck

In 1864 streden de twee grootmachten nog samen in de Tweede Duits-Deense Oorlog (zie ook: Sleeswijk-Holsteinse kwestie). Na deze oorlog bestuurde Oostenrijk Holstein en Pruisen Sleeswijk. Bismarck stuurde echter aan op oorlog en verweet Oostenrijk het in 1865 gesloten Verdrag van Gastein te schenden. Hij liet in 1866 Holstein bezetten en verklaarde de grondwet van de Duitse Bond op 14 juni van dat jaar voor opgeheven. Dit was de aanleiding voor de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog. De Duitse Bond was hiermee de facto opgeheven en hield op 24 augustus zijn laatste vergadering. Nog datzelfde jaar verenigden de Noord-Duitse staten zich, onder leiding van de Pruisische overwinnaar, in de Noord-Duitse Bond. De Zuid-Duitse staten Baden, Beieren, Württemberg en Oostenrijk bleven onafhankelijk.

Nederland, België, Luxemburg en Limburg in 18391, 2 en 3 Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (tot 1830)1 en 2 Koninkrijk der Nederlanden (sinds 1830)2 Hertogdom Limburg (in 1839 bij de Duitse Bond ter compensatie voor Waals-Luxemburg)3 en 4 Koninkrijk België (sinds 1830)4 en 5:Groothertogdom Luxemburg (grenzen tot 1830) 4 Provincie Luxemburg (Waals-Luxemburg, in 1839 bij België)5 Groothertogdom Luxemburg (Duits-Luxemburg; grenzen sinds 1839)Blauw de grens van de Duitse Bond.
Nederland, België, Luxemburg en Limburg in 1839
1, 2 en 3 Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (tot 1830)
1 en 2 Koninkrijk der Nederlanden (sinds 1830)
2 Hertogdom Limburg (in 1839 bij de Duitse Bond ter compensatie voor Waals-Luxemburg)
3 en 4 Koninkrijk België (sinds 1830)
4 en 5:Groothertogdom Luxemburg (grenzen tot 1830)
4 Provincie Luxemburg (Waals-Luxemburg, in 1839 bij België)
5 Groothertogdom Luxemburg (Duits-Luxemburg; grenzen sinds 1839)
Blauw de grens van de Duitse Bond.

Territoriale veranderingen

Door overerving, annexatie en andere politieke ontwikkelingen traden gedurende het bestaan van de Duitse Bond de volgende wijzigingen op:

In 1864 werd Holstein met Lauenburg (en Sleswig) een Oostenrijks-Pruisisch condominium. Schleswig werd in de korte periode tot de ontbinding van de Bond geen bondslid meer.

Lidstaten

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Duitse Bond
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on