For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Gediminiden.

Gediminiden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Gediminiden
Gediminiden
Verheffing 1315 of 1316
Stamvader Gediminas
Laatste heerser Žygimantas Augustas
Uitgestorven 1569
Titels

De Gediminiden (Litouws: Gediminaičiai; Pools: Giedyminowicze; Wit-Russisch: Гедзімінавічы; Oekraïens: Гедиміновичі; Russisch: Гедиминовичи) waren een dynastie van heersers in het grootvorstendom Litouwen, die regeerde van de 14e tot de 16e eeuw. Ze stamden af van grootvorst Gediminas (1275–1341), die Litouwen uitbouwde tot een grootmacht.

Een tak van deze dynastie, die bekend staat als de Jagiëllonen, heerste ook over het koninkrijk Polen, het koninkrijk Hongarije en het koninkrijk Bohemen. Verschillende andere takken namen vooraanstaande posities in onder de adellijke families van Rusland en Polen, en dit tot in de moderne tijd.

Oorsprong

Over de afkomst van Gediminas zelf bestaat nog discussie. Sommige bronnen beweren dat hij de stalknecht van Vytenis was of dat hij van boeren afstamde. Anderen noemen hem de zoon of kleinzoon van een zekere Skalmantas, het stamhoofd van de Sudoviërs. Echter, de meeste onderzoekers zijn het erover eens dat Gediminas een broer van Vytenis was. De afstamming van Vytenis is op haar beurt onduidelijk: verschillende valse stambomen die vanaf de 16e eeuw verschijnen, hebben elk een eigen verklaring. Volgens het laatste Poolse onderzoek is een verdere genealogie dan ook niet te achterhalen.[1]

Gediminidische heersers van Litouwen

Takken van de dynastie

Het symbool van de Gediminiden op de Rambynasheuvel, in Litouwen
Het symbool van de Gediminiden op de Rambynasheuvel, in Litouwen

De oosters-orthodoxe takken van de familie spraken grotendeels Roetheens, wat naast het Pools een van de twee belangrijkste talen van hun grootvorstendom was. Sommige van deze families (bijv. Czartoryski) bekeerden zich later tot het rooms-katholicisme en werden volledig verpoolst. De meeste Gediminidische families in Polen (zoals Olelkowicz-Słucki, Wiśniowiecki of Zbaraski) zijn uitgestorven, maar sommige takken leven nog verder: Korecki, Chowanski, Czartoryski, Sanguszko en Koriatowicz-Kurcewicz.

Andere afstammelingen van de Gediminiden verhuisden naar Moskovië en werden grondig verrussischt. Bij de Russische takken van de Gediminiden horen onder meer de families Boelgako], Golitsin, Kurakin, Chovanski, Troebetskoj, Mstislavski, Belski en Volinski.

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Gediminiden
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.