For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Karipuna do Amapá.

Karipuna do Amapá

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Karipuna do Amapá
Indianendag in Manga, Amapá
Totale bevolking ~2.922
Verspreiding Terra Indígena Uaçá, Amapá, Brazilië.
Taal Karipúna-Creools, Portugees
Geloof Animisme
Portaal 
Portaalicoon
 
Landen & Volken

De Karipuna do Amapá of Karipúna, is een inheems volk, dat woonachtig is in Terra Indígena Uaçá in Amapá, Brazilië. Het is een gemengd volk dat voornamelijk langs de Caripirivier woont. Ze spreken Karipúna-Creools, een dialect van Frans-Guyaans Creools, en Portugees. Er zijn ongeveer 2.922 Karipuna do Amapá in Brazilië (2014) en kleine groep in Frans-Guyana.[1]

Geschiedenis

De Karipuna do Amapá zijn het resultaat van verschillende migraties en vermengingen met niet-inheemse volken zoals de Creolen uit Frans-Guyana, marrons, Arabieren uit Saint Lucia en Han-Chinezen.[2] In de jaren 1830 waren de inheemsen door de Cabanagem revolutie verdreven van de monding van de Amazone naar het gebied ten zuiden van de Oiapoque.[2] Er was een meningsverschil tussen Brazilië en Frankrijk over de grens, en het Oiapoquegebied werd beschouwd als neutraal terrein.[3] Avonturiers, goudzoekers en marrons (weggelopen slaven) vestigden zich ook in het gebied en vermengden zich met de inheemse volken.[3][2] In 1900 werd het grootste gedeelte definitief toegekend aan Brazilië.[4]

In het begin van de 20e eeuw waren er ongeveer 150 Karipuna.[5] In 1920 werd door Brazilië geprobeerd de verfransde bevolking te assimileren en het gebied te koloniseren. In 1925 mislukte de kolonisatiepoging door epidemiëen.[1] In 1934 werd er een school gesticht aan de Caripi. In de jaren 1970 werd een politieke groepering opgericht door de samenwerkende inheemse volken aan de Oiapoque, en werd er strijd gevoerd tegen de aanleg van de BR-156 weg door inheems stamgebied. Tussen 1982 en 1991 werd de Terra Indígena Uaçá gedemarceerd, een gebied van 5.181 km2 voor de volken van de Palikur, Uaçá Galibi en Karipuna do Amapá.[1]

Taal

De Karipuna do Amapá spraken oorspronkelijk de Karipúna do Uaçá-taal, maar de taal was rond 1900 al bijna uitgestorven.[6] Karipúna-Creools, een dialect van Frans-Guyaans Creools, werd de spreektaal en de lingua franca van het Oiapoque-gebied. Er wordt door de scholing ook Portugees gesproken.[1][7]

Locatie

De Karipuna do Amapá wonen in het Terra Indígena Uaçá rond de Caripi. Het hoofddorp van de Palikur is Manga, maar er zijn nog 21 andere dorpen.[1] Er vindt ook een emigratie naar Frans-Guyana plaats. Het belangrijkste dorp is Résidence Arc-en-ciel, dat in 1992 door Karipuna werd gesticht, maar ook een aanzuigende werking had voor andere Brazilianen.[8][5]

Galerij

  • Karipuna aan de Amazone (1853)
    Karipuna aan de Amazone (1853)
  • Karipuna (1910)
    Karipuna (1910)
  • Kaart met de rivieren (Caripi is links in het midden)
    Kaart met de rivieren (Caripi is links in het midden)
  • Kano in de rivier (1915)
    Kano in de rivier (1915)
Zie de categorie Karipuna do Amapá van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Karipuna do Amapá
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.