For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Klinkerharmonie.

Klinkerharmonie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De indeling van de klinkers in drie groepen
in het Hongaarse klinkerharmonie
lipronding,
klinkerronding
tongstand,
articulatieplaats
achterklinker,
velaar
voorklinker,
palataal
zonder ronding «a», «á» «e», «é», «i», «í»
met ronding «o», «ó», «u», «ú» «ö», «ő», «ü», «ű»

De term klinkerharmonie of vocaalharmonie duidt strikt genomen het verschijnsel aan dat klinkers in een woord 'harmoniëren', dat wil zeggen bepaalde articulatiekenmerken gemeen hebben. Dat kunnen zowel kenmerken van de plaats als van de wijze van articulatie zijn.

Vaak voorkomende vormen van klinkerharmonie zijn:

  • het verschijnsel dat de lipvorm bij alle klinkers gelijk is (hetzij gerond, hetzij gespreid);
  • het verschijnsel dat alle klinkers hetzij voor, hetzij achter in de mond worden uitgesproken.

In engere zin wordt de term klinkerharmonie met name gebruikt voor het beschrijven van bepaalde morfonologische gevallen waarin een stamwoord affixen (voor- en achtervoegsels) selecteert waarin de klinkers met die van het stamwoord harmoniëren. Dat laat zich goed illustreren aan het voorbeeld van de Turkse talen, die een rijk systeem van klinkerharmonie kennen. Zo krijgen in het Turks zelfstandige naamwoorden met in de laatste lettergreep een voorklinker de meervoudsuitgang -ler (met eveneens een voorklinker), die met een achterklinker de uitgang -lar (met eveneens een achterklinker).

Voorbeeld: evler (huizen) naast kitaplar (boeken)

Gelijkaardige mechanismen zijn aanwezig in de meeste Finoegrische talen, zoals in het Hongaars en het Fins (maar niet het Estisch) en in het Koreaans.[1]

Umlaut

Een bekender verschijnsel dat men onder klinkerharmonie in zijn eerstgenoemde, ruime definitie kan vatten is de toevoeging van simulfixen, wat in West-Germaanse talen meestal neerkomt op umlaut. Dit is het in het Nederlands en Duits voorkomende verschijnsel dat stamklinkers articulatiekenmerken overnemen van de klinkers in een achtervoegsel.

Vaak wordt umlaut van klinkerharmonie onderscheiden, omdat uitgegaan wordt van klinkerharmonie in de engere zin.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Klinkerharmonie
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.