Klompenmaker - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Klompenmaker.

Klompenmaker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Klompenmakerij anno 1925.
Klompenmakerij anno 1925.
Klompenmaker aan het werk rond 1914
Klompenmaker aan het werk rond 1914

Een klompenmaker , in Vlaanderen wel kloefkapper genoemd, is een ambachtsman die klompen vervaardigt. Dit gebeurt door een blok hout te snijden en uit te hollen, totdat de klompvorm wordt verkregen.

Handwerk

Het ambacht klompenmaker is alleen nog op braderieën en jaarmarkten te zien. Waar ieder dorp in Nederland vroeger een eigen klompenmaker kende, bestaan er anno 2008 in Nederland nog maar ongeveer 10 klompenmakers die zelfstandig klompen produceren en verkopen. De belangen van ambachtslieden die nog handmatig draagklompen maken, worden behartigd door de Stichting Klompen Monument in het Brabantse Budel.

Klompenmakerswerkbank
Klompenmakerswerkbank

Machinaal

Bijna alle klompen worden machinaal gemaakt. Klompen worden gemaakt van populieren-, wilgen- of iepenhout. Het hout hoeft niet eerst te drogen, maar wordt bij de klompenfabricage nat verwerkt. De stammen worden in brede schijven gezaagd, de zogeheten 'bollen', die op hun beurt in blokken worden gezaagd met een blokkenzaagmachine, groot genoeg om er een klomp uit te halen. Deze blokken worden in een freesmachine geplaatst, die de buitenvorm uit de blokken freest. Daartoe worden twee blokken naast elkaar tussen twee pennen geklemd, met daartussenin een metalen modelklomp. De modelklomp wordt door de machine afgetast en de vorm wordt overgebracht naar de twee houten blokken aan weerszijden van het stalen model. In een volgende machine worden de klompen uitgehold, ook aan de hand van een metalen model. Het uithollen geschiedt met 'lepelboren' die geschikt zijn voor natte verspaning.

Daarna moeten de klompen drogen in de droogkamer. De wilgenhouten exemplaren worden anderhalve week gedroogd, bij een temperatuur van 20 tot 25 graden C, voor de populieren klompen is normaliter een week langer nodig. Door verbranding van afvalhout wordt de warmte geleverd voor het droogproces. De klompen moeten heel voorzichtig drogen, want bij een te snelle droging krijg je krimp en ontstaan er scheuren.

Na het drogen is het ijkpunt waarop wordt bepaald of een klomp kan worden afgewerkt of als 'onvoldoende kwaliteit' wordt beschouwd. De goedgekeurde klompen worden geschuurd, in de grondverf gezet, gepolijst, gedecoreerd en verkocht.

In Nederland is massafabricage door concurrentie uit het buitenland niet lonend meer. Ambchtelijke klompenmakers daar kunnen, naast het figureren als toeristenattractie, hun kennis en vaardigheid nog wel inzetten voor het vervaardigen van orthopedisch houten schoeisel op maat.

  • Afkortmachine
    Afkortmachine
  • Kopieermachine
    Kopieermachine
  • Boormachine
    Boormachine
  • Boormachine
    Boormachine

Nederlandse kampioenen ambachtelijk klompenmaken

Jaar Plaats Naam Geboorteplaats Provincie
1926 Sint-Oedenrode Hannes van Hastenberg Liempde
Noord-Brabant
1997 L. Beekhuiszen Eemnes
Utrecht
1998 L. Beekhuiszen Eemnes
Utrecht
1999 L. Beekhuiszen Eemnes
Utrecht
2000 van de Ven Nistelrode
Noord-Brabant
2001 van de Ven Nistelrode
Noord-Brabant
2002 L. Beekhuiszen Eemnes
Utrecht
2003 L. Beekhuiszen Eemnes
Utrecht
2004 Theo ter Horst Wierden
Overijssel
2005 Sint-Oedenrode Theo ter Horst Wierden
Overijssel
2006 L. Beekhuiszen Eemnes
Utrecht
2007 Sint-Oedenrode Theo ter Horst Wierden
Overijssel
2008 Zaanse Schans Ton Verhejen Haaksbergen
Overijssel
Zie de categorie clogmaking van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Klompenmaker
Listen to this article