For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Krypton (element).

Krypton (element)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Krypton / Cruptonium
1 18
1 H 2 Periodiek systeem 13 14 15 16 17 He
2 Li Be B C N O F Ne
3 Na Mg 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Al Si P S Cl Ar
4 K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
5 Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
6 Cs Ba Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
7 Fr Ra ↓↓ Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
 
Lanthaniden La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
Actiniden Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Krypton in een gasontladingslamp
Algemeen
Naam Krypton / Cruptonium
Symbool Kr
Atoomnummer 36
Groep Edelgassen
Periode Periode 4
Blok P-blok
Reeks Edelgassen
Kleur Kleurloos
Chemische eigenschappen
Atoommassa (u) 83,80
Elektronenconfiguratie [Ar]3d10 4s2 4p6
Oxidatietoestanden 0
Elektronegativiteit (Pauling) 3,0
Atoomstraal (pm) 112
1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1350,77
2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 2350,39
3e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 3565,16
Fysische eigenschappen
Dichtheid (kg·m−3) 3,708
Smeltpunt (K) 116,6
Kookpunt (K) 119,7
Aggregatietoestand Gas
Smeltwarmte (kJ·mol−1) 1,638
Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 9,029
Van der Waalse straal (pm) 202
Kristalstructuur Kub
Molair volume (m3·mol−1) 38,9·10−6 (vloeibaar)
27,99·10−6 (vast)
Geluidssnelheid (m·s−1) 1120
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 248
Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 0,0094
SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal 
Portaalicoon
 
Scheikunde
Gasontladingslamp gevuld met krypton.
Gasontladingslamp gevuld met krypton.

Krypton is een scheikundig element met symbool Kr en atoomnummer 36. Het is een kleurloos edelgas.

Ontdekking

In 1898 is krypton ontdekt door William Ramsay en Morris Travers.[1] Het bleef over bij de ontleding van vloeibare lucht na het verwijderen van water, zuurstof, stikstof, helium en argon. Een week later ontdekte het duo op dezelfde manier ook neon.

De naam krypton is afkomstig van het Griekse kryptos, wat verborgen betekent.

Toepassingen

Krypton is duur (30 tot 65 dollar per liter) en in de meeste gevallen te vervangen door goedkopere edelgassen. Daarom wordt het slechts op zeer beperkte schaal industrieel toegepast. Enkele gebieden waar krypton wel wordt gebruikt zijn:

  • In fotografische flitsers, speciaal bij hogesnelheidsfotografie.[1]
  • In fluorescerende verlichting wordt soms een mengsel van argon en krypton toegepast. Krypton licht op, net als neon, wanneer het wordt toegepast in een gasontladingslamp. Het verschil is de kleur licht: neon licht oranjerood op; krypton bleek-paars.
  • Als vulling voor geïsoleerd glas.
  • Van 1960 tot 1983 is krypton gebruikt voor de definitie van de meter. Ter vervanging van de standaardmeter (legering van platina en iridium) in Parijs werd de standaardmeter vastgesteld aan de hand van de rood-oranje spectrumlijn van het krypton-86 isotoop.
  • Kryptongas wordt in de medische wereld gebruikt in de nucleaire geneeskunde: het wordt gebruikt bij longscintigrafie. Hierbij ademt de patiënt het kryptongas via een mondstukje in, er kan vervolgens met een gammacamera een beeld worden verkregen van de ventilatie in de longen.
  • Kryptongas kan als stuwstof voor een ionenmotor worden gebruikt. SpaceXStarlink-satellieten gebruiken krypton bij hun voortstuwing.

Opmerkelijke eigenschappen

Krypton is een edelgas dat bekendstaat om de scherpe groene en oranjerode lijnen in het spectrum.[1]

Verschijning

In de aardse atmosfeer komt krypton voor in een concentratie van ongeveer 1 ppm.[1] In de atmosfeer van Mars is die concentratie ongeveer 0,3 ppm. Krypton wordt uit de lucht gewonnen met behulp van fractionele destillatie. Hoewel krypton een edelgas is, lijkt het erop dat er toch verbindingen mogelijk zijn. Er zijn in het verleden al kleine hoeveelheden kryptondifluoride geproduceerd en er is melding gemaakt van de moleculaire ionen ArKr+, KrH+ en KrXe+.[1]

Isotopen

Zie Isotopen van krypton voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Stabielste isotopen
Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP
78Kr 0,35 2,0×1021 j 2β+ 1,626 78Se
79Kr syn 35,04 h β+ 3,574 79Br
80Kr 2,25 stabiel met 44 neutronen
81Kr syn 2,29×105 j EV 0,281 81Br
82Kr 11,6 stabiel met 46 neutronen
83Kr 11,5 stabiel met 47 neutronen
84Kr 57,0 stabiel met 48 neutronen
85Kr syn 10,756 j β 0,687 85Rb
86Kr 17,3 stabiel met 50 neutronen

In de natuur komen zes stabiele isotopen van krypton voor. Daarnaast zijn er ongeveer 18 instabiele isotopen bekend waarvan alleen 78Kr in de natuur voorkomt.

Toxicologie en veiligheid

Krypton is niet brandbaar en niet giftig, maar in hoge concentraties kan het verstikkend werken door verdringing van zuurstof.[2]

Zie de categorie Krypton van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Krypton (element)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on