For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Ligand.

Ligand

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Voor de biochemische betekenis, zie ligand (biochemie)

Een ligand is een molecuul of een ion dat een vrij elektronenpaar heeft, dat gebruikt kan worden om een binding te vormen met een metaal of een metaalion. De metaal-ligandbinding kan worden beschreven als de interactie tussen een lewisbase en een lewiszuur. Ligand is afgeleid van het Latijnse "ligare", dat binden betekent.

Bij liganden wordt onderscheid gemaakt tussen:

  • monodentaal ligand, monodentaat genaamd. Het ligand kan maar één binding met het metaal(ion) vormen. Voorbeelden van deze groep liganden zijn: fluoride, chloride, bromide, jodide, cyanide, thiocyanaat, ammoniak en water. De laatste heeft op zuurstof wel twee vrije elektronenparen, maar deze zijn ruimtelijk zo georiënteerd dat ze niet samen aan hetzelfde atoom kunnen koppelen.
  • bidentaal ligand, bidentaat. Het ligand beschikt over twee atomen met vrije elektronenparen. Deze twee atomen bevinden zich bovendien zover van elkaar in het molecuul dat bij binding aan hetzelfde atoom of ion een vier-ring, een vijfring of een zesring gevormd wordt. Voorbeelden van deze groep liganden zijn dithiocarbamaat (vierringen), 1,2-diaminoethaan en glycol (vijfringen), acetylacetonaat (zesringen).
  • tridentaal ligand, tridentaat. Tridentaten zijn vergelijkbaar met bidentaten, maar beschikken over 3 atomen met vrije elektronenparen. PMDTA is een voorbeeld van deze groep liganden.
  • polydentaal ligand, polydentaat. Deze groep liganden beschikt over meer dan 2 atomen met vrije elektronenparen. Bij binding met hetzelfde atoom ontstaan steeds 4-, 5- en 6-ringen.

In de figuur hiernaast is de structurele kern weergegeven van het tetradentaat-ligand dat voorkomt in verbindingen als hemoglobine en bladgroen. Het vrije elektronenpaar op de centrale stikstofatomen (eventueel na afgifte van de waterstofatomen) zijn de elektronen die voor de complexvorming zorgen. Hét voorbeeld van deze groep verbindingen is Ethyleendiaminetetra-azijnzuur dat vooral bekend is onder de afkorting EDTA.

Liganden komen voor als onderdeel van complexe ionen of moleculen in oplossingen, maar zij kunnen ook worden ingebouwd in vaste stoffen. Ook water treedt vaak als ligand op. In een kristalstructuur spreekt men dan van kristalwater.

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Ligand
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on