For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Matrijs (mal).

Matrijs (mal)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Het gieten van tinnen soldaten in een matrijs (holle gietvorm).
Het gieten van tinnen soldaten in een matrijs (holle gietvorm).

Een matrijs, mal of gietvorm is een hol of bol model in de contravorm (negatief) van het gewenste product.

Algemeen

Hoe en waarvan een matrijs wordt gemaakt is afhankelijk van welk product ermee gemaakt wordt. De te maken producten kunnen van kunststof, metaal, keramiek, of glas zijn. Deze materialen worden in vloeibare toestand (zo nodig verhit) in de matrijs gespoten, gegoten of gezogen. Daarna (zo nodig na afkoeling) verwijdert men de matrijs en houdt men het voorwerp over. Ook aardewerk krijgt vorm in een matrijs, evenals bronzen klokken.

Een holle matrijs wordt ook gebruikt bij de bouw van een houten klankkast voor een akoestische gitaar.

Het maken van een matrijs is specialistenwerk in de mechanische vormgevingstechnieken.

Ontwerpen van matrijzen

Variabelen en overwegingen bij het ontwerpen van matrijzen zijn:

  • hoge temperaturen (zoals voor het in de vorm gieten van gesmolten metaal)
  • afkoelen van de matrijs en het gevormde product
  • juist geen hoge temperaturen (gieten van keramische klei, of sommige soorten kunststof)
  • hoge druk (spuitgieten van de meeste kunststoffen)
  • verwijderen van de matrijs zonder beschadiging van het gevormde product of de matrijs
  • materiaalkeuze voor de matrijs voor eenmalig gebruik of massaproductie
  • het aantal holtes, om meerdere producten tegelijk te maken
  • de mogelijke reactie tussen het materiaal van de matrijs en het materiaal van het gevormde product

Matrijzen in de druktechniek

Matrijzen worden gebruikt in de druktechniek; zie Matrijs (druktechniek). Hier worden matrijzen bij hoogdruk gebruikt om loden letters te gieten.

Cire perdue

Soms wordt een matrijs maar een keer gebruikt. Dit is het geval bij het gieten van klokken (en andere bronzen voorwerpen). Er wordt een valse klok van was gemaakt. Daaromheen wordt de matrijs gemaakt van metselwerk. De was wordt er door verhitting uitgestookt (vandaar de naam cire perdue), waarna de matrijs gereed is voor gebruik. Na het gieten wordt de matrijs afgebroken en blijft de klok over.

Fotogalerij

  • Mal voor de bouw van een akoestische gitaar
    Mal voor de bouw van een akoestische gitaar
  • Een matrijs voor broodvormen uit het oude Syrië
    Een matrijs voor broodvormen uit het oude Syrië
  • Een rubber gietvorm met gipsen steunkap en gipsen afgietsel
    Een rubber gietvorm met gipsen steunkap en gipsen afgietsel
  • Matrijs voor een waszegel
    Matrijs voor een waszegel
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Matrijs (mal)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on