For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Olympische Zomerspelen 1972.

Olympische Zomerspelen 1972

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Spelen van de XXe Olympiade
Olympische Zomerspelen 1972
Locatie
Vlag van de Bondsrepubliek Duitsland
München, Bondsrepubliek Duitsland
Deelnemende landen 121
Deelnemende atleten 7.123 (6.065 mannen, 1.058 vrouwen)
Evenementen 195 in 23 sporten
Openingsceremonie 26 augustus 1972
Sluitingsceremonie 11 september 1972
Officiële opening door Duitslands president Gustav Heinemann
Atleteneed Heidi Schüller, atletiek
Juryeed Heinz Pollay, paardensport
Olympische vlam Günter Zahn, atletiek
Vorige Spelen 1968: Mexico-Stad (Mexico)
Volgende Spelen 1976: Montreal (Canada)
Portaal 
Portaalicoon
 
Olympische Spelen
Sport
zwemmen
zwemmen

De Olympische Zomerspelen van de XXe Olympiade werden in 1972 in München gehouden, in de Bondsrepubliek Duitsland. München kreeg de Spelen toegewezen voor Detroit, Madrid en Montreal.

Er werd een budget van 172 miljoen DM uitgetrokken. Er werd een nieuw sportterrein aangelegd, op het voormalige vliegveld Oberwiesenfeld, waar ooit nog Édouard Daladier voor Frankrijk en Neville Chamberlain voor Engeland waren geland om met Adolf Hitler te onderhandelen. Daar kon een groot aantal wedstrijden dicht bij elkaar worden gehouden. De drie grootste stadions zijn het olympisch stadion, de Olympia-Schwimmhalle voor zwemmen en de Olympiahalle. Opvallend aan deze stadions was de avant-gardistische architectuur met een doorschijnend dak in de vorm van een spinnenweb. Het park heet tegenwoordig het Olympiapark, van de sportaccommodaties wordt nog veel gebruikgemaakt.

Gijzelingsdrama

Zie Bloedbad van München voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De Spelen van München zouden vooral vrolijke Spelen moeten worden. Op deze manier hoopten de Duitse organisatoren de herinneringen aan de dubieuze editie van 1936 in Berlijn uit te wissen. De eerste week was het ook een voorbeeldig sportfeest. Dit werd echter wreed verstoord op 5 september, toen een aantal Palestijnse guerrillastrijders van de organisatie Zwarte September het Israëlische onderkomen aan de Connollystrasse 31 in het olympisch dorp binnenvielen. De Palestijnen doodden twee Israëli's en gijzelden negen leden van de Israëlische ploeg.

Na lang onderhandelen, waarbij de Zwarte September de vrijlating eiste van een groot aantal Palestijnse en andere politieke gevangenen, vond er een mislukte reddingsoperatie plaats op het militaire vliegveld Fürstenfeldbruck. Er waren scherpschutters op het dak gestationeerd en er waren pantserwagens om de gijzelaars in af te voeren onderweg naar het vliegveld. Mensen zagen op hun tv wat zich afspeelde op het vliegveld en reden ernaartoe, wat voor een uur vertraging zorgde voor de pantserwagens. Intussen openden de scherpschutters het vuur op de kidnappers, maar faalden hier enorm. De meeste van hen konden tijdig dekking zoeken en een van hen gooide een handgranaat in een van de helikopters waar gijzelaars in zaten, terwijl een andere het vuur opende op de tweede helikopter. Alle negen gegijzelden, een politieman en vijf Palestijnen kwamen hierbij om het leven.

Aanvankelijk meldden de Duitse autoriteiten, onder leiding van minister van binnenlandse zaken Hans-Dietrich Genscher, dat alle gijzelaars het drama hadden overleefd. Pas later meldde een woordvoerder van het IOC dat "aanvankelijke berichten al te optimistisch" waren geweest.

De Spelen werden een dag stilgelegd en er werd een herdenkingsdienst gehouden in het olympische stadion. Tijdens een toespraak maakte de IOC-voorzitter Avery Brundage een einde aan de onzekerheid of de Spelen wel door zouden moeten gaan met de legendarische woorden: 'The Games must go on'. Het Nederlandse Olympische Comité besloot dat de Nederlandse atleten zelf moesten kiezen of ze wilden blijven of niet. Vijf Nederlandse deelnemers en verslaggever Dick van Rijn besloten de Spelen verder voor gezien te houden.

Hoogtepunten

  • Op deze Spelen werd voor de eerste maal een mascotte voorgesteld: Waldi de dashond.
  • Politiek speelde ook op de Spelen een zeer belangrijke rol. Afrika dreigde ermee alle deelnemers terug te trekken indien Rhodesië niet werd uitgesloten. Rhodesië moest onder de Britse vlag aantreden aangezien de Verenigde Naties het bewind in Salisbury niet hadden erkend. Dit was een beslissing waarmee vele Afrikaanse landen het oneens waren. Afrika werd gesteund door de zwarte Amerikanen en won het pleit. Rhodesië werd geschrapt.
  • Mark Spitz zwom zeven wereldrecords en won daarmee het recordaantal van zeven gouden medailles op één olympisch toernooi. Zijn totaal kwam hiermee op negen. Vier jaar eerder, in Mexico, had hij al twee gouden medailles behaald met de estafetteploeg. In 1972 won Spitz vier individuele nummers: de 100 en 200 meter vrije slag en de 100 en 200 vlinderslag, en drie estafettes: de 4 × 100 en de 4 × 200 m vrije slag en de 4 × 100 m wisselslag.
  • Ook het vrouwenzwemmen had zijn grote kampioene. De vijftienjarige Australische Shane Gould haalde drie gouden: 200 en 400 meter vrije slag en 200 meter wisselslag, één zilveren: 800 meter vrije slag en één bronzen medaille: 100 meter vrije slag.
  • Lasse Virén uit Finland won de 5.000 en 10.000 meter, nadat hij op het laatste onderdeel ten val kwam. Hij zou deze prestatie weten te herhalen bij de Spelen van 1976.
  • De Sovjet Valeri Borzov versloeg de Amerikaanse sprinters op de 100 en de 200 meter.
  • Handbal, voor het laatst op het programma in 1936, en boogschieten, niet meer sinds 1920, maken hun rentree op de Olympische Spelen.
  • Wildwaterkanoën staat voor het eerst op het programma.
  • Ulrike Meyfarth, die voor West-Duitsland in de atletiek meedeed, was pas zestien jaar bij haar deelname aan het hoogspringen. Zij verbeterde haar persoonlijke record met zeven cm, evenaarde het wereldrecord en won goud. Daarmee werd zij de jongste atleet ooit die een gouden medaille wist te winnen op een individueel onderdeel.
  • Badminton en waterskiën waren demonstratiesporten.
  • Voor het eerst werd de olympische eed ook door een jurylid afgelegd.
  • Tijdens de 400 meter wisselslag halen de Zweed Larson en de Amerikaan McKee tot op de honderdste seconde dezelfde tijd. De gouden medaille wordt toegekend aan Larson op basis van het bestuderen van de tijd tot op een duizendste nauwkeurig. Als een jaar later tijdens een schoonmaakbeurt het zwembad opnieuw wordt gemeten blijkt de baan van de Zweed een paar millimeters korter. De internationale zwemfederatie besluit daarop geen gebruik meer te maken van de tijden met een precisie van een duizendste van een seconde.
  • Voor het eerst in de olympische geschiedenis winnen de Verenigde Staten niet het basketbaltoernooi. Amerika verliest met één punt verschil in de finale van de Sovjet-Unie.
  • De Russische gymnaste Olga Korboet werd de lievelinge van de pers nadat ze met de Sovjetploeg het goud in de meerkamp had gewonnen. Helaas verloor ze een kans op een medaille in de individuele meerkampfinale na een val, maar ze won toch nog tweemaal goud op de balk en op de grondoefening. Op de balk baarde ze opzien door als eerste turnster in de olympische geschiedenis een dubbele achterwaartse salto te maken.
  • Twee zwarte Amerikaanse atleten, Vince Matthews en Wayne Collett, die respectievelijk goud en zilver hadden gewonnen op de 400 meter, toonden weinig respect tijdens de medaille-uitreiking door te spelen met hun medailles en met elkaar te grappen terwijl het Amerikaanse volkslied speelde. Beide atleten werden voor het leven verbannen van de Spelen.
  • De Amerikaan Dan Gable won de gouden medaille in het lichtgewicht worstelen, zonder dat er ook maar een punt tegen hem werd gescoord.

Sporten

Duitse postzegel met het motief atletiek
Duitse postzegel met het motief atletiek

Tijdens deze Spelen werd er meegedaan met 21 olympische sporten. Als demonstratiesporten stonden badminton en waterskiën op het programma.

Olympische sporten

Atletiek
Basketbal
Boksen
Boogschieten
Gewichtheffen
Handbal

Hockey
Judo
Kanovaren
Moderne vijfkamp
Paardensport
Roeien

Schermen
Schietsport
Turnen
Voetbal
Volleybal
Wielersport

Worstelen
Zeilen
Zwemsport
Baanzwemmen
Schoonspringen
Waterpolo

Mutaties

Sport Nieuw Verdwenen (t.o.v. 1968) Opmerkingen
atletiek 100m horden (m)
4x400m (v)
1500m (v)
80m horden (v)
boogschieten individueel (m)
individueel (v)
gewichtheffen vlieg (m)
superzwaar (m)
handbal mannen
judo licht (m)
half midden (m)
midden (m)
licht zwaar (m)
zwaar (m)
open (m)
Judo keert na 8 terug op het Olympische programma
kanovaren C-1 slalom (v)
C-2 slalom (v)
K-1 slalom (m)
K-1 slalom (v)
schietsport bewegend doel
worstelen lichtvlieg Grieks-Romeins (m)
superzwaar Grieks-Romeins (m)
lichtvlieg vrije stijl (m)
superzwaar vrije-stijl (m)
zeilen soling
tempest
5,5meter
25 -2 +23

Atletiek

Zie Atletiek op de Olympische Zomerspelen 1972 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In deze tak van sport waren 24 onderdelen voor mannen en 14 onderdelen voor vrouwen opgenomen. De deelname werd geregeld via het International Association of Athletics Federations IAAF waardoor bloeddoping werd uitgebannen, hoewel er nog geen methode bestond om de benodigde controles uit te voeren. De tijdmeting verliep voor het eerst volautomatisch tot op honderdsten van een seconde. Bij de werpdisciplines werd voor de afstandsmeting voor het eerst de meting niet meer uitgevoerd met een meetlint maar door middel van infraroodstralen via een in het trefpunt geplaatste prismareflector.

Deelnemende landen

Deelnemende landen. Blauw: debuterend land op de Zomerspelen. Groen: al eerder deelgenomen aan de Zomerspelen.
Deelnemende landen. Blauw: debuterend land op de Zomerspelen. Groen: al eerder deelgenomen aan de Zomerspelen.

Er deden 121 landen mee aan deze Spelen. Elf landen maakten hun debuut: Albanië, Dahomey, Gabon, Lesotho, Malawi, Noord-Korea, Oppervolta, Saoedi-Arabië, Somalië, Swaziland en Togo. Ook Libië had zich aangemeld om deel te nemen, maar de drie wielrenners trokken zich terug.

Vlag van Afghanistan
 Afghanistan
Vlag van Albanië
 Albanië
Vlag van Algerije
 Algerije
Vlag van de Amerikaanse Maagdeneilanden
 Amerikaanse Maagdeneilanden
Vlag van Argentinië
 Argentinië
Vlag van Australië
 Australië
Vlag van de Bahama
 Bahama's
Vlag van Barbados
 Barbados
Vlag van België
 België
Vlag van Bermuda
 Bermuda
Vlag van Myanmar
 Birma
Vlag van Bolivia
 Bolivia
Vlag van Duitsland
 Bondsrepubliek Duitsland
Vlag van Brazilië
 Brazilië
Vlag van Belize
 Brits-Honduras
Vlag van Bulgarije
 Bulgarije
Vlag van Canada
 Canada
Vlag van Sri Lanka
 Ceylon
Vlag van Chili
 Chili
Vlag van Colombia
 Colombia
Vlag van Congo-Brazzaville
 Congo-Brazzaville
Vlag van Costa Rica
 Costa Rica
Vlag van Cuba
 Cuba
Vlag van Benin
 Dahomey
Vlag van de DDR
 DDR
Vlag van Denemarken
 Denemarken
Vlag van de Dominicaanse Republiek
 Dominicaanse Republiek
Vlag van Ecuador
 Ecuador
Vlag van Egypte
 Egypte
Vlag van El Salvador
 El Salvador
Vlag van Ethiopië
 Ethiopië

Vlag van Fiji
 Fiji
Vlag van de Filipijnen
 Filipijnen
Vlag van Finland
 Finland
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
Vlag van Gabon
 Gabon
Vlag van Ghana
 Ghana
Vlag van Griekenland
 Griekenland
Vlag van Groot-Brittannië
 Groot-Brittannië
Vlag van Guatemala
 Guatemala
Vlag van Guyana
 Guyana
Vlag van Haïti
 Haïti
Vlag van Hongarije
 Hongarije
Vlag van Hongkong
 Hongkong
Vlag van Ierland
 Ierland
Vlag van IJsland
 IJsland
Vlag van India
 India
Vlag van Indonesië
 Indonesië
Vlag van Iran
 Iran
Vlag van Israël
 Israël
Vlag van Italië
 Italië
Vlag van Ivoorkust
 Ivoorkust
Vlag van Jamaica
 Jamaica
Vlag van Japan
 Japan
Vlag van Joegoslavië
 Joegoslavië
Vlag van Kameroen
 Kameroen
Vlag van Cambodja
 Khmerrepubliek
Vlag van Kenia
 Kenia
Vlag van Koeweit
 Koeweit
Vlag van Lesotho
 Lesotho
Vlag van Libanon
 Libanon
Vlag van Liberia
 Liberia

Vlag van Liechtenstein
 Liechtenstein
Vlag van Luxemburg
 Luxemburg
Vlag van Madagaskar
 Madagaskar
Vlag van Malawi
 Malawi
Vlag van Maleisië
 Maleisië
Vlag van Mali
 Mali
Vlag van Malta
 Malta
Vlag van Marokko
 Marokko
Vlag van Mexico
 Mexico
Vlag van Monaco
 Monaco
Vlag van Mongolië
 Mongolië
Vlag van Nederland
 Nederland
Vlag van de Nederlandse Antillen
 Nederlandse Antillen
Vlag van Nepal
 Nepal
Vlag van Nicaragua
 Nicaragua
Vlag van Nieuw-Zeeland
 Nieuw-Zeeland
Vlag van Niger
 Niger
Vlag van Nigeria
 Nigeria
Vlag van Noord-Korea
 Noord-Korea
Vlag van Noorwegen
 Noorwegen
Vlag van Oeganda
 Oeganda
Vlag van Oostenrijk
 Oostenrijk
Vlag van Burkina Faso
 Opper-Volta
Vlag van Pakistan
 Pakistan
Vlag van Panama
 Panama
Vlag van Paraguay
 Paraguay
Vlag van Peru
 Peru
Vlag van Polen
 Polen
Vlag van Portugal
 Portugal
Vlag van Puerto Rico
 Puerto Rico

Vlag van Roemenië
 Roemenië
Vlag van San Marino
 San Marino
Vlag van Saoedi-Arabië
 Saoedi-Arabië
Vlag van Senegal
 Senegal
Vlag van Singapore
 Singapore
Vlag van Soedan
 Soedan
Vlag van Somalië
 Somalië
Vlag van de Sovjet-Unie
 Sovjet-Unie
Vlag van Spanje
 Spanje
Vlag van Suriname
 Suriname
Vlag van Swaziland
 Swaziland
Vlag van Syrië
 Syrië
Vlag van Chinees Taipei
 Taiwan
Vlag van Tanzania
 Tanzania
Vlag van Thailand
 Thailand
Vlag van Togo
 Togo
Vlag van Trinidad en Tobago
 Trinidad en Tobago
Vlag van Tsjaad
 Tsjaad
Vlag van Tsjecho-Slowakije
 Tsjecho-Slowakije
Vlag van Tunesië
 Tunesië
Vlag van Turkije
 Turkije
Vlag van Uruguay
 Uruguay
Vlag van Venezuela
 Venezuela
Vlag van de Verenigde Staten
 Verenigde Staten
Vlag van Vietnam
 Vietnam
Vlag van Zambia
 Zambia
Vlag van Zuid-Korea
 Zuid-Korea
Vlag van Zweden
 Zweden
Vlag van Zwitserland
 Zwitserland

Belgische prestaties

Zie België op de Olympische Zomerspelen 1972 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

België haalde twee zilveren medailles op deze Spelen, beide in de atletiek.

Medailles
Medaille Winnaar Onderdeel
Zilver Zilver (2) Miel Puttemans atletiek, 10.000 meter
Karel Lismont atletiek, marathon

Nederlandse prestaties

Zie Nederland op de Olympische Zomerspelen 1972 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • De uitstekende prestaties van judoka Wim Ruska door zowel de categorie van de zwaargewichten als de open categorie te winnen kunnen in Nederland niet op veel lof rekenen. Het wordt hem kwalijk genomen dat hij zich niet had teruggetrokken na de gijzeling van de Israëliërs.
  • Eenzelfde reactie viel ook Hennie Kuiper ten deel na zijn winst bij de wegwedstrijd bij het wielrennen.
  • Verder werden er nog medailles verdiend op het water, bij het kanoën en roeien.
  • De bronzen medaille van de Nederlandse ploeg bij de 100 km ploegentijdrit is later geschrapt door de diskwalificatie van de Nederlandse ploeg wegens vermeend dopinggebruik door Aad van den Hoek. Het team bestond verder uit Hennie Kuiper, Fedor den Hertog en Cees Priem.
  • In de demonstratiesport waterskiën behaalde Willy Stähle goud bij de figuren en zilver bij de slalom.
Medailles
Medaille Winnaar Onderdeel
Goud Goud (3) Hennie Kuiper wielersport, wegwedstrijd
Wim Ruska judo, zwaargewichten
Wim Ruska judo, open klasse
Zilver Zilver (1) Mieke Jaapies kanovaren
Brons Brons (1) Roel Luijnenburg en Ruud Stokvis roeien, twee zonder stuurman

Nederlands-Antilliaanse prestaties

Zie Nederlandse Antillen op de Olympische Zomerspelen 1972 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Bij hun vijfde deelname werden de Nederlandse Antillen vertegenwoordigd door twee sporters in ook twee sporten. Aan het gewichtheffen nam Roberto Lindeborg deel en eindigde op de 19e plaats in zijn gewichtsklasse. In de schietsport nam Eduardo Adriana deel op het onderdeel kleinkalibergeweer liggend en eindigde op de 100e plaats.

Surinaamse prestaties

Zie Suriname op de Olympische Zomerspelen 1972 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Namens Suriname namen ook twee deelnemers deel. In de atletiek nam Sammy Monsels deel op de onderdelen 100 en 200 meter, beide keren kwam hij niet verder dan de tweede ronde. In het judo was Iwan Blijd actief als lichtgewicht (-63 kg), hij verloor in de eerste ronde van de Zwitser Marcel Burkhard.

Medaillespiegel

Er werden 600 medailles uitgereikt. Het IOC stelt officieel geen medailleklassement op, maar geeft desondanks een medailletabel ter informatie. In het klassement wordt eerst gekeken naar het aantal gouden medailles, vervolgens de zilveren medailles en tot slot de bronzen medailles.

In de volgende tabel staat de top-10 en het Belgische en Nederlandse resultaat. Het gastland heeft een blauwe achtergrond en het grootste aantal medailles in elke categorie is vetgedrukt.

Zie de medaillespiegel van de Olympische Zomerspelen 1972 voor de volledige weergave.

 Plaats  Land NOC Goud Goud Zilver Zilver Brons Brons Totaal
1
Vlag van de Sovjet-Unie
 Sovjet-Unie
URS 50 27 22 99
2
Vlag van de Verenigde Staten
 Verenigde Staten
USA 33 31 30 94
3
Vlag van de DDR
 DDR
GDR 20 23 23 66
4
Vlag van Duitsland
 Bondsrepubliek Duitsland
FRG 13 11 16 40
5
Vlag van Japan
 Japan
JPN 13 8 8 29
6
Vlag van Australië
 Australië
AUS 8 7 2 17
7
Vlag van Polen
 Polen
POL 7 5 9 21
8
Vlag van Hongarije
 Hongarije
HUN 6 13 16 35
9
Vlag van Bulgarije
 Bulgarije
BUL 6 10 5 21
10
Vlag van Italië
 Italië
ITA 5 3 10 18
16
Vlag van Nederland
 Nederland
NED 3 1 1 5
29
Vlag van België
 België
BEL 0 2 0 2
Zie de categorie 1972 Summer Olympics van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Olympische Zomerspelen 1972
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on