For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Parijs-Roubaix.

Parijs-Roubaix

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Vlag van Frankrijk
Parijs-Roubaix
Lokale naam Paris-Roubaix
Bijnaam De Hel van het Noorden,
La Reine des Classiques,
La Pascale
Regio Hauts-de-France
Periode 2e zondag van april
Organisator ASO
Classificatie
Discipline Weg
Type Kasseiklassieker
Internationale kalender UCI World Tour
Geschiedenis
Eerste editie 1896
Aantal edities 119 (2022)
Eerste winnaar
Vlag van Duitse Keizerrijk
Josef Fischer
Laatste winnaar
Vlag van Nederland
Dylan van Baarle
Laatste Bel. winnaar
Vlag van België
Philippe Gilbert (2019)
Laatste Ned. winnaar
Vlag van Nederland
Dylan van Baarle (2022)
Meeste zeges
Vlag van België
Roger De Vlaeminck
Vlag van België
Tom Boonen
(4 zeges)
Portaal 
Portaalicoon
 
Wielersport
Kasseimonument ter ere van de honderdjarige editie van Parijs-Roubaix.
Kasseimonument ter ere van de honderdjarige editie van Parijs-Roubaix.
De Vélodrome André Pétrieux van Roubaix waar ieder jaar de klassieker De Hel van het Noorden aankomt.
De Vélodrome André Pétrieux van Roubaix waar ieder jaar de klassieker De Hel van het Noorden aankomt.

Parijs-Roubaix is een eendaagse wielerwedstrijd die elk voorjaar wordt verreden in het noorden van Frankrijk.

De wielerwedstrijd is een van de vijf wielerklassiekers en wordt precies een week na de Ronde van Vlaanderen gereden. De eendaagse wedstrijd staat bekend als De Hel van het Noorden (L'Enfer du Nord), maar dat is niet omdat een deel van de koers wordt verreden over de kasseistroken die karakteristiek zijn voor dit gebied. De omschrijving "Hel van het Noorden" werd het eerst in 1919 gebruikt door een journalist die de eerste editie na de Eerste Wereldoorlog volgde en diep onder de indruk was van de oorlogsverwoestingen in Noord-Frankrijk.

In de eerste edities werd er gebruikgemaakt van gangmakers (à la Bordeaux-Parijs), aanvankelijk met auto's en motoren, vanaf 1901 alleen nog met fietsen. Vanaf 1908 werden de renners tot Beauvais gegangmaakt, na 1910 kwam dit te vervallen. Afhankelijk van de weersomstandigheden zijn deze stroken ofwel droog en stoffig, ofwel nat en uiterst modderig en glad. Een andere bijnaam voor de wedstrijd is dan ook La Reine des Classiques (De Koningin der Klassiekers) of ook La Pascale (Paas, dus: wedstrijd omstreeks Pasen).

De textielfabrikanten Theo Vienne en Maurice Perez organiseerden deze wedstrijd voor het eerst in 1896 en met uitzondering van de beide wereldoorlogen is de wedstrijd sindsdien elk jaar verreden. Tegenwoordig is de organisatie van de wedstrijd in handen van de Société du Tour de France (A.S.O.: Amaury Sport Organisation), die ook de Ronde van Frankrijk organiseert.

Parijs-Roubaix vormt samen met Milaan-San Remo, de Ronde van Vlaanderen, Luik-Bastenaken-Luik en de Ronde van Lombardije de vijf monumenten en maakt sinds 2005 deel uit van de Historische kalender. Vanaf 2011 behoort hij tot de UCI World Tour.

De editie van 2020 werd in eerste instantie verplaatst naar 25 oktober 2020 vanwege de coronapandemie die in Frankrijk woedde. Op 9 oktober 2020 maakte de organisator bekend dat de uitgestelde editie afgelast werd vanwege de sterke stijging van de coronacijfers in Noord-Frankrijk.[1]

Marcel Kint (1943), Rik Van Looy (1961, 1962), Eddy Merckx (1968), Francesco Moser (1978), Bernard Hinault (1981) en Peter Sagan (2018) zijn de renners die Parijs-Roubaix wonnen als wereldkampioen.

Parcours

Oorspronkelijk liep de wedstrijd van Saint-Denis in Parijs naar Roubaix. Vanwege de grote afstand werd de startplaats noordwaarts verlegd. In 1965 werd de startplaats verhuisd naar Chantilly. In 1968, onder leiding van Jean Stablinski, werd de startstreep voor het eerst getrokken in Compiègne, dat zo'n 80 kilometer ten noorden van Parijs ligt. De finish is sinds 1943 traditioneel (met uitzondering van 1986, 1987 en 1988) op de Vélodrome André Pétrieux van Roubaix, waar de renners nog anderhalve ronde moeten afleggen (600 m). In de eerste edities werden er drie ronden op de baan afgelegd en werd de wegfiets voor een baanfiets ingewisseld voordat er de baan opgereden werd.[2][3]

Kasseien

Parijs-Roubaix kreeg zijn reputatie van kasseienkoers pas na de Eerste Wereldoorlog. Kasseien waren weliswaar niet onbekend in dat gebied, maar voor die tijd werd er nog veel gereden over stoffige wegen, gemaakt van puin en grind. Nadat veel van die wegen in de Eerste Wereldoorlog kapotgeschoten waren, werden ze hersteld met kasseien.

Vanaf de jaren zestig zijn veel van die kasseien weer verdwenen onder een laag asfalt, maar ze hadden inmiddels zo'n eigen karakter aan Parijs-Roubaix gegeven, dat de organisatie haar best doet in de omgeving originele kasseistroken te vinden en ze zo mogelijk als erfgoed te laten beschermen. Sommige kasseienstroken zijn alleen toegankelijk voor publiek op de wedstrijddag. Tegenwoordig moeten de renners elk jaar over meer dan 50 kilometer kasseien rijden. Bekende kasseienstroken zijn het Bos van Wallers-Arenberg, Pevelenberg (Mons-en-Pévèle) en de Carrefour de l'Arbre. Elke kasseistrook (fr: secteur pavé) krijgt een gradatie in de vorm van sterren, waarbij vijf sterren de zwaarste stroken (in lengte en ligging van kasseien) aanduiden. In 2005 werd voor het eerst in veertig jaar het Bos van Wallers buiten het parcours gelaten, vanwege de slechte toestand van de kasseien aldaar. In 2006 werd de strook terug opgenomen in het parcours.

De nummering van de stroken is aflopend. Zo ligt strook nummer 1 (Espace Charles Crupelandt, vernoemd naar de wielrenner Charles Crupelandt), een relatief goed stuk kasseien van 300 meter lang, aangelegd ter promotie van de wielerwedstrijd, circa twee kilometer voor de finish in Roubaix.

Belangrijkste kasseistroken

  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *
  • *

"De Dubbel"

Parijs-Roubaix wordt soms vergeleken met de Ronde van Vlaanderen, die altijd de zondag voor Parijs-Roubaix op de Vlaamse wegen verreden wordt. De Ronde wordt getypeerd als een race met een reeks Vlaamse hellingen, waarvan het merendeel met kinderkopjes geplaveid is (vandaar ook een kasseiklassieker). Parijs-Roubaix, daarentegen, heeft geen hellingen maar telt wel heel wat kasseistroken, die er veel slechter bij liggen dan die in Vlaanderen.

Tien wielrenners wonnen beide wedstrijden in één week tijd. Tom Boonen en Fabian Cancellara zijn er zelfs twee keer in geslaagd.

1923 ·

Vlag van Zwitserland
Heiri Suter
1932 ·
Vlag van België
Romain Gyssels
1934 ·
Vlag van België
Gaston Rebry
1954 ·
Vlag van België
Raymond Impanis
1957 ·
Vlag van België
Fred De Bruyne
1962 ·
Vlag van België
Rik Van Looy

1977 ·

Vlag van België
Roger De Vlaeminck
2003 ·
Vlag van België
Peter Van Petegem
2005 ·
Vlag van België
Tom Boonen
2010 ·
Vlag van Zwitserland
Fabian Cancellara
2012 ·
Vlag van België
Tom Boonen
2013 ·
Vlag van Zwitserland
Fabian Cancellara

Fietsen en materiaal

Door de vaak barre weersomstandigheden waarin de renners over de kasseien moeten dokkeren, kiezen ploegen soms voor specifiek technisch materiaal. Een specifieke frame- en wielenkeuze zijn vaak typerend voor deze wedstrijd.

De gebruikte fietsen in Parijs-Roubaix hebben dan ook veel weg van de cyclocross. Zo wordt meestal gekozen voor bredere banden, of specifieke remsoorten. Veelal kiest men voor een iets lichtere bandendruk, omdat dit iets beter grip geeft en de schokken beter absorbeert. Veel ploegen kiezen ervoor om her en der op het parcours extra personeel met reservewielen (of soms met reservefietsen) te plaatsen omdat veel stroken vaak niet of moeilijk bereikbaar zijn met de ploegwagen. Zo wordt de renner beter geassisteerd bij eventuele materiaalbreuk of lekke band.

Sommige toprenners gebruiken zelfs speciale frames, die geoptimaliseerd zijn voor het dokkerwerk van Parijs-Roubaix. Deze frames bieden meer stabiliteit en comfort voor de renner. In 2005 gebruikte winnaar Tom Boonen een TIME-frame met langere wielbasis. In diezelfde editie gebruikte George Hincapie een TREK-prototype frame met een 2 mm dikke vering aan de zitting, die -volgens de producenten- haast alle schokken zou opvangen. Door de jaren heen zijn veel dingen uitgeprobeerd in De Hel van het Noorden om een voordeel op de concurrentie te hebben. Vering op de fiets in allerlei vormen hebben hun intrede gedaan en zijn weer verdwenen. Meer en meer kiezen renners voor een "klassieke" fiets waarbij kleine aanpassingen op het gebied van geometrie en sterkte worden toegepast.

Al een tijdje kunnen de renners bij bandbreuk assistentie vragen van een neutrale motor die tussen de renners laveert. De typische gele moto's voeren wielen met zich mee die ter beschikking staan van de renners met pech.

Lijst van winnaars

1896 ·

Vlag van Duitse Keizerrijk
Josef Fischer
1897 ·
Vlag van Italië (1861-1946)
Maurice Garin
1898 ·
Vlag van Italië (1861-1946)
Maurice Garin
1899 ·
Vlag van Frankrijk
Albert Champion
1900 ·
Vlag van Frankrijk
Emile Bouhours
1901 ·
Vlag van Frankrijk
Lucien Lesna
1902 ·
Vlag van Frankrijk
Lucien Lesna
1903 ·
Vlag van Frankrijk
Hippolyte Aucouturier
1904 ·
Vlag van Frankrijk
Hippolyte Aucouturier
1905 ·
Vlag van Frankrijk
Louis Trousselier
1906 ·
Vlag van Frankrijk
Henri Cornet
1907 ·
Vlag van Frankrijk
Georges Passerieu
1908 ·
Vlag van België
Cyrille Van Hauwaert
1909 ·
Vlag van Frankrijk
Octave Lapize
1910 ·
Vlag van Frankrijk
Octave Lapize
1911 ·
Vlag van Frankrijk
Octave Lapize
1912 ·
Vlag van Frankrijk
Charles Crupelandt
1913 ·
Vlag van Luxemburg
François Faber
1914 ·
Vlag van Frankrijk
Charles Crupelandt
1915 · niet verreden
1916 · niet verreden
1917 · niet verreden
1918 · niet verreden
1919 ·
Vlag van Frankrijk
Henri Pélissier
1920 ·
Vlag van België
Pol Deman
1921 ·
Vlag van Frankrijk
Henri Pélissier
1922 ·
Vlag van België
Berten Dejonghe
1923 ·
Vlag van Zwitserland
Heiri Suter
1924 ·
Vlag van België
Jules Vanhevel
1925 ·
Vlag van België
Félix Sellier
1926 ·
Vlag van België
Julien Delbecque
1927 ·
Vlag van België
Georges Ronsse
1928 ·
Vlag van Frankrijk
André Leducq
1929 ·
Vlag van België
Charles Meunier
1930 ·
Vlag van België
Julien Vervaecke
1931 ·
Vlag van België
Gaston Rebry
1932 ·
Vlag van België
Romain Gyssels
1933 ·
Vlag van België
Sylvère Maes
1934 ·
Vlag van België
Gaston Rebry
1935 ·
Vlag van België
Gaston Rebry
1936 ·
Vlag van Frankrijk
Georges Speicher
1937 ·
Vlag van Italië (1861-1946)
Jules Rossi
1938 ·
Vlag van België
Lucien Storme

1939 ·

Vlag van België
Emile Masson jr
1940 · niet verreden
1941 · niet verreden
1942 · niet verreden
1943 ·
Vlag van België
Marcel Kint
1944 ·
Vlag van België
Maurice Desimpelaere
1945 ·
Vlag van Frankrijk
Paul Maye
1946 ·
Vlag van België
Georges Claes
1947 ·
Vlag van België
Georges Claes
1948 ·
Vlag van België
Rik Van Steenbergen
1949 ·
Vlag van Italië
Serse Coppi en
Vlag van Frankrijk
André Mahé
1950 ·
Vlag van Italië
Fausto Coppi
1951 ·
Vlag van Italië
Antonio Bevilacqua
1952 ·
Vlag van België
Rik Van Steenbergen
1953 ·
Vlag van België
Germain Derycke
1954 ·
Vlag van België
Raymond Impanis
1955 ·
Vlag van Frankrijk
Jean Forestier
1956 ·
Vlag van Frankrijk
Louison Bobet
1957 ·
Vlag van België
Fred De Bruyne
1958 ·
Vlag van België
Leon Vandaele
1959 ·
Vlag van België
Noël Foré
1960 ·
Vlag van België
Pino Cerami
1961 ·
Vlag van België
Rik Van Looy
1962 ·
Vlag van België
Rik Van Looy
1963 ·
Vlag van België
Emile Daems
1964 ·
Vlag van Nederland
Peter Post
1965 ·
Vlag van België
Rik Van Looy
1966 ·
Vlag van Italië
Felice Gimondi
1967 ·
Vlag van Nederland
Jan Janssen
1968 ·
Vlag van België
Eddy Merckx
1969 ·
Vlag van België
Walter Godefroot
1970 ·
Vlag van België
Eddy Merckx
1971 ·
Vlag van België
Roger Rosiers
1972 ·
Vlag van België
Roger De Vlaeminck
1973 ·
Vlag van België
Eddy Merckx
1974 ·
Vlag van België
Roger De Vlaeminck
1975 ·
Vlag van België
Roger De Vlaeminck
1976 ·
Vlag van België
Marc Demeyer
1977 ·
Vlag van België
Roger De Vlaeminck
1978 ·
Vlag van Italië
Francesco Moser
1979 ·
Vlag van Italië
Francesco Moser
1980 ·
Vlag van Italië
Francesco Moser
1981 ·
Vlag van Frankrijk
Bernard Hinault

1982 ·

Vlag van Nederland
Jan Raas
1983 ·
Vlag van Nederland
Hennie Kuiper
1984 ·
Vlag van Ierland
Seán Kelly
1985 ·
Vlag van Frankrijk
Marc Madiot
1986 ·
Vlag van Ierland
Seán Kelly
1987 ·
Vlag van België
Eric Vanderaerden
1988 ·
Vlag van België
Dirk Demol
1989 ·
Vlag van België
Jean-Marie Wampers
1990 ·
Vlag van België
Eddy Planckaert
1991 ·
Vlag van Frankrijk
Marc Madiot
1992 ·
Vlag van Frankrijk
Gilbert Duclos-Lassalle
1993 ·
Vlag van Frankrijk
Gilbert Duclos-Lassalle
1994 ·
Vlag van Moldavië
Andrei Tchmil
1995 ·
Vlag van Italië
Franco Ballerini
1996 ·
Vlag van België
Johan Museeuw
1997 ·
Vlag van Frankrijk
Frédéric Guesdon
1998 ·
Vlag van Italië
Franco Ballerini
1999 ·
Vlag van Italië
Andrea Tafi
2000 ·
Vlag van België
Johan Museeuw
2001 ·
Vlag van Nederland
Servais Knaven
2002 ·
Vlag van België
Johan Museeuw
2003 ·
Vlag van België
Peter Van Petegem
2004 ·
Vlag van Zweden
Magnus Bäckstedt
2005 ·
Vlag van België
Tom Boonen
2006 ·
Vlag van Zwitserland
Fabian Cancellara
2007 ·
Vlag van Australië
Stuart O'Grady
2008 ·
Vlag van België
Tom Boonen
2009 ·
Vlag van België
Tom Boonen
2010 ·
Vlag van Zwitserland
Fabian Cancellara
2011 ·
Vlag van België
Johan Vansummeren
2012 ·
Vlag van België
Tom Boonen
2013 ·
Vlag van Zwitserland
Fabian Cancellara
2014 ·
Vlag van Nederland
Niki Terpstra
2015 .
Vlag van Duitsland
John Degenkolb
2016 .
Vlag van Australië
Mathew Hayman
2017 ·
Vlag van België
Greg Van Avermaet
2018 ·
Vlag van Slowakije
Peter Sagan
2019 ·
Vlag van België
Philippe Gilbert
2020 · niet verreden
2021 ·
Vlag van Italië
Sonny Colbrelli
2022 ·
Vlag van Nederland
Dylan van Baarle

Meervoudige winnaars

Overwinningen Renner Land Jaren
4 Roger De Vlaeminck
Vlag van België
 België
1972, 1974, 1975, 1977
Tom Boonen
Vlag van België
 België
2005, 2008, 2009, 2012
3 Octave Lapize
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
1909, 1910, 1911
Gaston Rebry
Vlag van België
 België
1931, 1934, 1935
Rik Van Looy
Vlag van België
 België
1961, 1962, 1965
Eddy Merckx
Vlag van België
 België
1968, 1970, 1973
Francesco Moser
Vlag van Italië
 Italië
1978, 1979, 1980
Johan Museeuw
Vlag van België
 België
1996, 2000, 2002
Fabian Cancellara
Vlag van Zwitserland
 Zwitserland
2006, 2010, 2013
2 Maurice Garin
Vlag van Italië
 Italië
1897, 1898
Lucien Lesna
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
1901, 1902
Hippolyte Aucouturier
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
1903, 1904
Charles Crupelandt
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
1912, 1914
Henri Pélissier
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
1919, 1921
Georges Claes
Vlag van België
 België
1946, 1947
Rik Van Steenbergen
Vlag van België
 België
1948, 1952
Seán Kelly
Vlag van Ierland
 Ierland
1984, 1986
Marc Madiot
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
1985, 1991
Gilbert Duclos-Lassalle
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
1992, 1993
Franco Ballerini
Vlag van Italië
 Italië
1995, 1998

Overwinningen per land

Overwinningen Land
57
Vlag van België
 België
28
Vlag van Frankrijk
 Frankrijk
14
Vlag van Italië
 Italië
7
Vlag van Nederland
 Nederland
4
Vlag van Zwitserland
 Zwitserland
2
Vlag van Australië
 Australië,
Vlag van Duitsland
 Duitsland,
Vlag van Ierland
 Ierland
1
Vlag van Luxemburg
 Luxemburg,
Vlag van Moldavië
 Moldavië,
Vlag van Slowakije
 Slowakije,
Vlag van Zweden
 Zweden

Vrouwen

Parijs-Roubaix
Geschiedenis
Eerste editie 2021
Aantal edities 2 (2022)
Eerste winnaar
Vlag van het Verenigd Koninkrijk
Elizabeth Deignan
Laatste winnaar
Vlag van Italië
Elisa Longo Borghini
Meeste zeges twee winnaars (1)
Portaal 
Portaalicoon
 
Wielersport

Vanaf 2021 wordt er ook een wedstrijd voor vrouwen verreden.

2021 ·

Vlag van het Verenigd Koninkrijk
Elizabeth Deignan
2022 ·
Vlag van Italië
Elisa Longo Borghini

Jongeren -23

Van de winnaars van de wedstrijd voor jongeren onder 23 is enkel Marc Madiot erin geslaagd in zijn profcarrière opnieuw te winnen in Roubaix. Hij deed dit zelfs tweemaal, namelijk in 1985 en 1991.

1967 ·
Vlag van België
Georges Pintens
1968 ·
Vlag van Frankrijk
Alain Vasseur
1969 ·
Vlag van Frankrijk
Roger Desmaret
1970 ·
Vlag van Frankrijk
Enzo Mattioda
1971 ·
Vlag van België
Louis Verreydt
1972 ·
Vlag van België
Yvan Benaets
1973 ·
Vlag van Frankrijk
Patrick Béon
1974 ·
Vlag van België
Marc Steels
1975 ·
Vlag van België
Pol Verschuere
1976 ·
Vlag van Frankrijk
Gérard Simonnot
1977 ·
Vlag van Frankrijk
Michel Lloret
1978 ·
Vlag van België
Alfons De Wolf
1979 ·
Vlag van Frankrijk
Marc Madiot
1980 ·
Vlag van Ierland
Stephen Roche
1981 ·
Vlag van België
Kenny De Maerteleire
1982 ·
Vlag van België
Rudy Rogiers
1983 ·
Vlag van België
Frank Verleyen
1984 ·
Vlag van Frankrijk
Thierry Marie
1985 ·
Vlag van Frankrijk
Christian Chaubet
1986 ·
Vlag van Frankrijk
Vincent Thorey
1987 ·
Vlag van Frankrijk
Franck Boucanville
1988 ·
Vlag van Frankrijk
Laurent Bezault
1989 ·
Vlag van Frankrijk
Frédéric Moncassin
1990 ·
Vlag van Frankrijk
Thierry Gouvenou
1991 ·
Vlag van Frankrijk
Eric Larue
1992 ·
Vlag van Frankrijk
Stéphane Chanteur
1993 ·
Vlag van Polen
Marek Lesniewski
1994 ·
Vlag van België
Kurt Dhont
1995 ·
Vlag van Frankrijk
Damien Nazon
1996 ·
Vlag van België
Dany Baeyens
1997 ·
Vlag van België
Marc Chanoine
1998 ·
Vlag van Noorwegen
Thor Hushovd
1999 ·
Vlag van Frankrijk
Sébastien Joly
2000 ·
Vlag van Duitsland
Eric Baumann
2001 ·
Vlag van Oekraïne
Jaroslav Popovytsj
2002 ·
Vlag van Rusland
Michail Timosjin
2003 ·
Vlag van Oezbekistan
Sergej Lagoetin
2004 ·
Vlag van Nederland
Koen de Kort
2005 ·
Vlag van Rusland
Dmitri Kozontsjoek
2006 ·
Vlag van Nederland
Tom Veelers
2007 ·
Vlag van Frankrijk
Damien Gaudin
2008 ·
Vlag van Nederland
Coen Vermeltfoort
2009 ·
Vlag van de Verenigde Staten
Taylor Phinney
2010 ·
Vlag van de Verenigde Staten
Taylor Phinney
2011 ·
Vlag van Nederland
Ramon Sinkeldam
2012 ·
Vlag van Luxemburg
Bob Jungels
2013 · niet verreden
2014 ·
Vlag van Nederland
Mike Teunissen
2015 ·
Vlag van Zwitserland
Lukas Spengler
2016 ·
Vlag van Italië
Filippo Ganna
2017 ·
Vlag van Nederland
Nils Eekhoff
2018 ·
Vlag van België
Stan Dewulf
2019 ·
Vlag van het Verenigd Koninkrijk
Tom Pidcock
2020 · niet verreden
Zie de categorie Paris-Roubaix van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Parijs-Roubaix
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on