For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Pioniersoort.

Pioniersoort

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Zachte berk als pioniersoort in een recent afgebrand bos
Zachte berk als pioniersoort in een recent afgebrand bos

Een pioniersoort is een soort die een meestal leeg of bijna leeg gebied koloniseert waar het niet eerder voorkwam. Een pioniersoort kan een plant of dier zijn, maar ook bijvoorbeeld een bacterie, alg of korstmos. De vestiging van pioniersoorten is meestal de eerste stap in ecologische successie.

Pionieersoorten zijn vaak specialisten in het innemen van een kaal gebied; ze hebben over het algemeen een korte levenscyclus en vermeerderen zich snel.

Pionierplanten hebben veelal diepe wortels en relatief grote bladeren. Er wordt veel en licht zaad geproduceerd, waardoor het gemakkelijk verspreid geraakt, en vertoont een lange kiemkracht om bij verstoring de vrijgekomen plaats te kunnen innemen. Kruidachtige pionierplanten zijn meestal eenjarig. Ze worden typisch als onkruid ervaren.

Met pionierbegroeiing worden meestal de eerste planten bedoeld die op pas ontstane terreinen voorkomen. Het kan gaan om stukken land van opgespoten grond, recent drooggevallen of afgebrand land, nieuwe eilanden ontstaan door vulkanische activiteit, enz. De pioniervegetatie ontstaat in opeenvolgende reeksen, waarbij de vorige adventiefsoort aanwezig moet zijn om de volgende toe te laten. De zaden van deze vegetatie komen meestal via de wind, door aanspoeling of door menselijke activiteit.

Pionierplanten worden gewoonlijk na verloop van tijd weggeconcurreerd door meer specialistische vegetatie, al dan niet door zelfinhiberende processen en facilitatie. Onder natuurlijke omstandigheden kunnen pionierssoorten standhouden bij steeds weer voorkomende storing zoals brand of verhoogde waterstanden. Bij stabiele omstandigheden zou alles immers tot een climaxvegetatie leiden.

Ook onder de dieren komen pioniersoorten voor die snel open gebieden kunnen koloniseren.

Voorbeelden van pionierplanten in Europa zijn:

Regenwoud

Pioniersoorten spelen een grote rol in de vorming van secundaire begroeiing na het kappen van regenwoud, zoals in Suriname, waar het kapoeweri wordt genoemd.

Jonge kapoeweri is kruidachtig, maar er komen al snel boomsoorten. Soorten zoals Cecropia spp. zijn enigszins 'berucht' als pionierbomen. Er zijn een aantal opmerkelijke verschillen tussen pionierboomsoorten en primaire oerwoudsoorten.[1]

Kenmerk Pionier Primair oerwoud
Groei Nieuwe groei na verwoesting Voordurende groei, plaatselijk versneld op open plekken
Kieming Na lange rust; vindt plaats in licht. Onmiddellijk; vindt plaats in schaduw.
Zaden Vaak klein Vaak groot
Hoogtegroei Snel Zaailingen moeten vaak jaren wachten
Verspreiding Snel en ver (vaak door wind); droge vrucht. Zeer beperkt, meestal door vruchtenetende dieren
Verjonging Meestal geen; beperkte levensduur Voortdurend, vaak in gelaagd bos; lange levensduur
Invloed van buitenaf Erg gevoelig Afgesloten kringloop
Bestuiving Door generalisten Vaak gespecialiseerd op de archaïsche bloemen
Stabiliteit Weinig stabiel en dynamisch Zeer stabiel
Ziekteverspreiding Erg gevoelig Tamelijk ongevoelig
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Pioniersoort
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on