Portaal:Tibet - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Portaal:Tibet.

Portaal:Tibet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

bewerk 

Artikel van de maand

Een Tibetaanse zegel is een lakzegel die tot en met de 20e eeuw in Tibet werd gebruikt.

De zegels werden zowel door de regering van historisch Tibet gebruikt, als de Tibetaanse kloosterorganisaties en burgers. Tibetanen ontwikkelden al vroeg eigen zegelvormen en vondsten van de eerste zegels gaan terug tot de 8e eeuw op manuscripten van Dunhuang.

Gezien het grootste deel van de Tibetaanse bevolking analfabeet was, werd een zegel gebruikt als handtekening. Zegelwas of zegellak werd slechts bij gelegenheid gebruikt voor het afsluiten van documenten die werden verzonden en diende voornamelijk om een document autoriteit te verlenen. Het Westerse gebruik ter afsluiting van documenten kwam pas in de 20e eeuw in de mode, nadat het Tibetaanse postsysteem was opgezet.

Lees verder »

brood
balep korkunkhapse

basisproducten
malaisergemszechuanpepertsampa

theecultuur
botertheemelktheezwarte thee

alcoholische drank
chaangraksi

kaas
chhurpichura loenpachura kampo

soep
thenthukthukpa

pasta
momo

Gedecoreerde jaks
Gedecoreerde jaks
jakraceGreat Tibetan MarathonTibetaanse Spelen 2008

krijgskunst
boabom – kateda – lamatescaoqi dao

voetbal
Tibetaans voetbalelftalTibetan National Football Association

voetballers

Dorjee TsawaKelsang Döndrub – Tsering Dhundup – Tashi Tsering – Karma Yeshi – Tamding Tsering – Tenzin Namgyal – Tsering Wangchug – Lobsang Wangyal – Gonpo Dorjee – Kunchok Dorjee – Passang Phuntsok – Ngawang Tenzin – Dawa Tsering – Dorjee Tsering – Tsering Chonjor – Tenzin Dhargyal – Nyima Gyalpo – Dorjee Wangchuk – Tseten Namgyal – Lobsang Norbu – Sönam Rinchen – Tenzin Tsering – Tenzin Tshepel

andere sporters

Tenzing Norgay
bewerk 

Films en popcultuur

Klankschaal
Klankschaal
De Tibetan & Himalayan Library (THDL) is een multimediale digitale bibliotheek die wordt bijgehouden door een internationaal team van wetenschappers van universiteiten en private organisaties, waaronder de Universiteit van Virginia en de Tibet-universiteit. De THDL is gericht op de Tibetaanse talen, geschiedenis, religie en de geografie van Tibet en de Himalaya.
Lees verder »
bewerk 

Categorieën

bewerk 

Zie ook

bewerk 

Kaart

 
Tibetaanse Autonome Regio in de Volksrepubliek China
 
Historisch Tibet als geclaimd door Tibetaanse ballingen
 
Tibetaanse gebieden volgens de Volksrepubliek China
 
Conrole China, geclaimd door India (Aksai Chin)
 
Controle India, geclaimd door China (Zuid-Tibet)
 
Andere gebieden binnen historisch Tibetaanse cultuur
oorspronkelijke drie provincies

AmdoKhamU-Tsang (U en Tsang)

traditionele hoofdstad
Lhasa (district: Chengguan Qu)
BarkhorChogporiLingkhor

andere plaatsen
ChamdoGyantseJyekundoWenzhuan (hoogste nederzetting) – Shigatse (tweede stad) – Taktser

Tibetaanse ballingen
India
BhandaraBomdilaBylakuppeDalhousieDehradunDharamsala (McLeod Ganj) – HerbertpurHunsurKollegalLadakh (LehChangtang) – Mundgod
Nepal
KathmanduPokhara
Bhutan
Badgarnang – Bhumthang – Jigmenang – Karche – Khasakha – Lhongtso – Pado
Verenigde Staten
CaliforniëChicagoColoradoConnecticutIllinoisIndianaMassachusettsMichiganMinnesotaNew JerseyNew MexicoNew YorkOhioOregonUtahVermontVirginiaWashingtonWashington D.C.Wisconsin
Overig
AustraliëCanadaJapanNieuw-ZeelandScandinaviëTaiwanZwitserland

omringende landen
Bhutan, Nepal (Mustang) en Pakistan (Gilgit-Baltistan)
India:

Arunachal PradeshHimachal PradeshSikkimLadakhUttarakhandZanskar

Kroniek van Tibet

Lijst van Tibetaanse heersers
Jigten BangNyatri Tsenpo (247 v.Chr.) – Songtsen Gampo (605-650) – Trisong Detsen (755-797) – DeypodTotori NyantsenKönchogTri Ralpachen (815–841) – Langdarma (838-841)

WenchengBhrikuti

3200 - 2000 v.Chr.
Karuocultuur

1500 v.Chr. - 1000 n.Chr.
Zhangzhung (1500 v.Chr. - 1000 n.Chr.)

300 - 1000
periode van de Zestien Koninkrijken (316-439)

Tuyuhun-koninkrijk (3e-7e eeuw) – Tufan-rijk – Koninkrijk Tubo (7e-9e eeuw) – Koninkrijk Guge (11e eeuw) – Koninkrijk Purang – Tsangpa (en)

1000 - 1900
Güshri Khan (15e-16e eeuw) – Altan Khan (16e eeuw) – Koeblai KhanLhabzang KhanTenkyong WangpoSanggye GyatsoGouden urn (1793) – amban (Chinese gezant) – Zanabazar (1635 – 1723) – Hof van Koloniale ZakenVerdrag van Aigun (1860)

1900-1914
Geschiedenis van Tibet (1912-1951)
Britse veldtocht in TibetBrits-Russische Conventieopstand in Tibet (1911)Zhao ErfengVerdrag van UrgaAkkoord van SimlaMcMahon-linie

1939
Duitse expeditie naar TibetJapanse expeditie naar Tibet

1950-51
Tibet sinds 1950Invasie van Tibet17 puntenakkoord

1959
Opstand in Tibet (1959)Tibetaanse diaspora

VN-resolutie 1353 (1959)

1960-70
VN-resolutie 1723 (1961) – VN-resolutie 2079 (1965)

Chinees-Indiase OorlogChushi GangdrukCamp HaleZuid-Tibet

1966-1976
Culturele Revolutie

1987-1993
Opstand in Tibet (1987-1993)

2006-2008

Beschieting op Nangpa Laopstand in Tibet (2008)fakkeltocht Olympische Spelen 2008aardbeving Sichuan 2008
bewerk 

Politiek en bestuur

Opvangcentrum Tibetaanse vluchtelingen in Darjeeling
Opvangcentrum Tibetaanse vluchtelingen in Darjeeling

Tibetaanse politiek
regering van historisch TibetRegenten in historisch TibetKashagTibetaanse kloosterorganisatiemonniken als functionaris in Tibetregering in ballingschapparlement in ballingschapHandvest van de Tibetanen in ballingschapGroenboekDag van de Tibetaanse OpstandDag van de Tibetaanse Slavenemancipatie

politieke partijen
Communistische PartijNationale Democratische PartijVerbeteringspartij Tibet

politici/diplomaten
Thubten KunphelaJampäl Yeshe GyaltsenDölma GyariLodi GyariNgabo Ngawang JigmeJuchen Thubten NamgyalPüntsog NyidronJamyang NorbuThubten Jigme NorbuLhagpa PhuntshogsJetsün PemaPonda RabgaLobsang SamtenWangchug Deden Shakabpatweede Tagdrag RinpocheLobsang TenzinGyalo DöndrubTempa TseringPüntsog Wangyal
Tibetaans staatsorakel

activisten
Lobsang Tenzin Chökyi GyaltsenPälden GyatsoDrölma KyiJamyang NorbuTsewang RigzinNgawang SangdrölAdhe TapontsangLhadon TethongTenzin TsundueNgawang Woebar

artiesten die de Tibetaanse Zaak actief steunen
Philip GlassRichard GereTeitur Lassen

politieke onderwerpen
Mensenrechten in TibetTibetaans legerThe Great Firewallheropvoeding door werk – werkkampen in Tibet – politieke gevangenensinificatie van Tibetstaatsinrichting ChinaUNPOvijf rassen binnen één eenheidofficiële etnische groepen van de Volksrepubliek China

samenleving
adel in historisch Tibethorigheid in Tibet Ragyabas

Tibet-organisaties
Norbulingka-instituutTibetaans centrum voor mensenrechten en democratieTibetaans JeugdcongresGu-Chu-SumTibetaanse VrouwenverbondVerbond van Tibetaanse journalisten in ballingschapTibetaanse kinderdorpenAmnye Machen-instituutTibetaans Cultureel Centrum Khawa KarpoInternational Campaign for TibetInternational Tibet Support NetworkStudents for a Free TibetTibet HouseTibet Support GroepVrienden van Tibet

media
Tibet TimesVoice of TibetPhayul.com

overig

Braille Without BordersWashu Rangjong

De Dalai Lama van Tibet is de hoogste spirituele leider in het Tibetaans boeddhisme. De Tibetanen noemen hem ook wel Yishin Norbu. De bijnaam van de veertiende Dalai Lama is Kundun. Vroeger was de Dalai Lama de hoogste politieke leider van Tibet. Tegenwoordig staat Tibet onder Chinees bewind. De term Dalai Lama duidt niet één enkele persoon aan maar een lijn van elkaar opvolgende leiders (tulku) door reïncarnatie.

Overzicht
  1. Gendün Drub (1391-1474)
  2. Gendün Gyatso (1475-1542)
  3. Sönam Gyatso (1543-1588)
  4. Yönten Gyatso (1589-1616)
  5. Ngawang Lobsang Gyatso, "de grote vijfde" (1617-1682)
  6. Tsangyang Gyatso (1683-1706)
    Yeshe Gyatso (Mongoolse pretendent)
  7. Kälsang Gyatso (1708-1757)
  8. Jampäl Gyatso (1758-1804)
  9. Lungtog Gyatso (1806-1815)
  10. Tsültrim Gyatso (1816-1837)
  11. Khädrub Gyatso (1838-1856)
  12. Trinley Gyatso (1856-1875)
  13. Thubten Gyatso (1876-1933)
  14. Tenzin Gyatso (1935-heden)
Inscriptie van mantra Om mani padme hum
Inscriptie van mantra Om mani padme hum

Het belangrijkste geloof in Tibet is het Tibetaans boeddhisme. Deze kent de vier scholen nyingma, kagyü, sakya, gelug en jonang. De religie van Tibet is samengebracht in het portaal:

Tibetaans boeddhisme

Een andere belangrijke religie in Tibet is bön met aan het hoofd de Menri trizen. Sinds het eind van de 20e eeuw beschouwen Tibetanen dit ook wel als de vijfde belangrijke spirituele traditie.

andere religie in Tibet
dzogchenislam in Tibet

overig

kum nye – Vijf TibetanenSaswitha-yoga
Het Samye-klooster
Het Samye-klooster

architectuur
bachörtendatsandzonggompakumbumlhakhangpagodetasam

werelderfgoed
JokhangNorbulingkaPotala

paleizen, forten en kastelen
GyantseNorbulingkaPotalaTaktséTegla KarYumbulagang

overig

Tibetaanse kloostersGrot van MilarepaHimalaya-toren
bewerk 

Afbeelding van de maand

bewerk 

Meehelpen?

Help mee aan een compleet beeld !

Help graag mee met het aanvullen en schrijven van artikelen, zodat er hier veel over Tibet valt na te slaan. Je kunt ook een verzoekje voor een artikel doen door hierboven 'bewerk' te kiezen:

  • ...
  • ...
bewerk 

Opmerkingen en vragen

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Portaal:Tibet
Listen to this article