For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Proto-Sinaïtisch schrift.

Proto-Sinaïtisch schrift

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Proto-Sinaïtisch
Een voorbeeld van het Proto-Sinaïtisch schrift. De lijn die van linksboven naar rechtsonder loopt zou als mt l bʿlt "... naar de vrouwe" gelezen kunnen worden
Algemene informatie
Type Abjad
Talen Noordwest-Semitische talen
Periode 1900 v.Chr. tot 1100 v.Chr.
Schrijfrichting LTR[1]
Verwantschap
Moederschriften Egyptische hiërogliefen
Afgeleide schriften Fenicisch alfabet, Oud-Zuid-Arabisch schrift
Portaal 
Portaalicoon
 
Taal
Herkomst en ontwikkeling van de schrifttekens. In het Proto-sinaïtische schrift werd een tekening van een begrip gebruikt om naar de beginklank van dat woord te verwijzen. Het Fenicische en Latijnse schrift zijn hier nog herkenbaar van afgeleid.
Herkomst en ontwikkeling van de schrifttekens. In het Proto-sinaïtische schrift werd een tekening van een begrip gebruikt om naar de beginklank van dat woord te verwijzen. Het Fenicische en Latijnse schrift zijn hier nog herkenbaar van afgeleid.

Het Proto-Sinaïtisch schrift, ook wel bekend als Proto-Kanaänitisch schrift, was het eerste consonantenschrift. Het Griekse, het Arabische, het cyrillische, het Fenicische, het Aramese en het Latijnse alfabet zijn hier uiteindelijk uit afgeleid. De Egyptische afkomst is aan dit alfabet duidelijk zichtbaar.

Ontdekking

In 1905 deed archeoloog Flinders Petrie de ontdekking van zowel hiërogliefen als andere tekens op een kleine sfinx uit zandsteen die hij in de omgeving van de Hathortempel van Serabit el-Khadim vond. De sfinx dateert uit de 18e dynastie van Egypte, mogelijk uit de tijd van Hatsjepsoet. De onbekende tekens waren Proto-Sinaïtisch, een voorloper van het Semitisch, bleek later. Deze vondst was in die zin belangrijk, dat zij als een van de oudste voorlopers van het huidige alfabet gold.

Ontstaan

Vroeger werd gedacht dat toen rond 1700 v.Chr. Sinaï door Egypte werd veroverd, de lokale West-Semitische inwoners werden beïnvloed door de Egyptische cultuur en dat ze toen een paar hiërogliefen overnamen (ongeveer 30) om hun eigen taal te schrijven. Recente ontdekkingen hebben echter dit scenario ontzenuwd. Inscripties van 1900 v.Chr, geschreven in wat lijkt op Proto-Sinaïtisch, zijn gevonden in boven-Egypte, en lokale Egyptische teksten spreken over het bestaan van Semitisch sprekenden in Egypte: de 'Sherden' ("volken uit het groen") leefden in de Nijldelta en waren vaak uit Azië afkomstig. Ook de 'Peleset' die er ooit door de farao werden verslagen, maar daarna als huurlingen in dienst genomen en in Palestina geplaatst, de latere Filistijnen. Proto-Sinaïtisch is nauw verwant met het proto-Kanaänitisch (voorafgaand aan het Bijbelse Kanaän zoals bekend na het Oude Kanaän).[2]

Herkomst van de tekens

Egyptische hiërogliefen (begripstekens) kunnen staan voor fonetische letters, maar sprekers van een Semitische taal namen niet al deze tekens over. In plaats daarvan kozen ze enkele Egyptische afbeeldingen (o.a. oog, stierenkop, huis(-plattegrond))die men slechts gebruikte om 1 semitische klank mee weer te geven. Een beeldteken is een afbeelding van een object en de eerste letter van het woord van dit object wordt de klank. In het kort heet dit het acrofonische principe. In het Egyptisch echter staat een teken als 'oog' voor verschillende klanken (iri: 'doen'; ir.t: 'oog', ncy: 'aangenaam, bevallig, mooi'.

Als voorbeeld: Een semitisch woord voor 'stier' is alpu > aleph, wat ook het eerste teken in het Proto-Sinaïtische alfabet is. Het stond voor de klank -a-.

Het proto-Sinaïtisch schrift verspreidde zich snel naar Kanaän. Het schrift zoals het gevonden wordt in Kanaän wordt daarom ook wel Proto-Kanaänitisch schrift genoemd. Het is lokaal langzaam in het Fenicische schrift veranderd.[1]

Het alfabet

Proto-Sinaïtisch Fenicisch Waarde en naam Afstammelingen
Proto-semiticA-01.svg
PhoenicianA-01.svg
a 'alp "os" א Α A ا
Proto-semiticB-01.svg
PhoenicianB-01.svg
b bet "huis" ב Β B ب
Proto-semiticG-01.svg
PhoenicianG-01.png
g gaml "werpstok" ג Γ C-G ج
Proto-semiticD-01.svg
Proto-semiticD-02.svg
PhoenicianD-01.png
d digg "vis" ד Δ D ذ-د
Proto-semiticE-01.svg
PhoenicianE-01.png
h haw / hll "hoera" ה Ε E ه Є
Proto-semiticW-01.svg
PhoenicianW-01.png
w waw "haak" ו
Ϝ-Υ
F-U-V-W-Y
و
Proto-semiticZ-01.svg
PhoenicianZ-01.png
z zen /ziqq "handboei" ז Ζ Z ز З
Proto-semiticH-01.svg
PhoenicianH-01.png
ḥet "binnenplaats" ח Η H خ-ح
 
PhoenicianTet-01.png
ṭēt "wiel" ט Θ ظ-ط Ѳ
Proto-semiticI-02.svg
PhoenicianI-01.png
i/j yad "hand, arm" י Ι I-J ي
Proto-semiticK-01.svg
PhoenicianK-01.png
k kap "handpalm" כ Κ K ك
Proto-semiticL-01.svg
PhoenicianL-01.png
l lamd "kromstaf" ל Λ L ل
Proto-semiticM-01.svg
PhoenicianM-01.png
m mem "water" מ Μ M م
Proto-semiticN-01.svg
PhoenicianN-01.png
n naḥš "slang" נ Ν N ن
 
PhoenicianX-01.png
ch samek "vis" ס Ξ X Ѯ
Proto-semiticO-01.svg
PhoenicianO-01.png
o en "oog" ע Ο O غ-ع
Proto-semiticP-01.svg
PhoenicianP-01.png
p piʾt "bocht" פ Π P ف
 
PhoenicianTsade-01.png
ṣad "plant" צ ϻ ص-ض ц
Proto-semiticQ-01.svg
PhoenicianQ-01.png
q qup "aap" ק Ϙ Q ق Ҁ
Proto-semiticR-01.svg
PhoenicianR-01.png
r raʾs "hoofd" ר Ρ R ر
Proto-semiticS-01.svg
PhoenicianS-01.png
š/ś šimš "Zon, de Uraeus" ש Σ S ش-س Ш
Proto-semiticT-01.svg
PhoenicianT-01.png
t taw "merkteken" ת Τ T ث-ت

[3]

Verdere ontwikkelingen

Het Zuid-Arabisch was een vroege uitstoot van het Proto-Sinaïtisch, en heeft daarom letters die zo verschillend zijn van die van het Fenicische schrift. Het Fenicisch zelf is de directe afstammeling van Proto-Sinaïtisch. De grote verandering komt tot uiting in de minder afgeronde letters van het Fenicische schrift. Op wat cosmetische verandering na bleef het schrift min of meer hetzelfde.

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Proto-Sinaïtisch schrift
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.