For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Spartacus (slavenleider).

Spartacus (slavenleider)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Spartacus
Beeld van Spartacus van Denis Foyatier in het Louvre
Volledige naam Σπάρτακος Spártakos
Geboren ca. 111/109 v.Chr., Thracië
Overleden ca. 71 v.Chr., bij Senerchia
Land Romeinse Republiek
Jaren actief 7371 v.Chr.
Periode Derde Slavenoorlog
Groep Slavenopstand tegen het Romeinse leger
Portaal 
Portaalicoon
 
Romeinse Rijk

Spartacus was een gladiator uit de Romeinse Republiek, die een grote slavenopstand leidde die duurde van 73 tot 71 v.Chr. Zijn leger van ontsnapte slaven wist een tijd lang stand te houden tegen het Romeinse leger in verschillende veldslagen. Er waren al eerdere grote slavenopstanden geweest in de Romeinse Republiek die bekend zouden worden als de Servielenoorlogen of Slavenoorlogen. Deze opstand was de laatste en grootste en zou de geschiedenis in gaan als de derde slavenoorlog.

Vroege leven

De bronnen over Spartacus zijn niet altijd even betrouwbaar en spreken elkaar nog wel eens tegen. Spartacus kwam oorspronkelijk uit de regio Thracië. Sommige bronnen veronderstellen dat Spartacus een gevangen soldaat of deserteur was die later een tijd in het Romeinse leger diende. Het is mogelijk dat Spartacus diende als vrijwilliger in het Romeinse leger, in de auxilia (hulptroepen bestaande uit vreemdelingen). Yann Le Bohec, een Franse historicus en gespecialiseerd in de Romeinse geschiedenis, weerlegt deze hypotheses in zijn boek Spartacus - chef de guerre, (uitgegeven in 2016 bij Tallandier), en baseert zich op het werk van de Romeinse geschiedschrijver Marcus Terentius Varro Reatinus, die stelt dat Spartacus behoorde tot een vrije familie die door het Romeinse leger op jonge leeftijd onrechtmatig gevangen werd genomen en in Rome, ondanks zijn protesten, als slaaf werd verkocht aan een gladiatorenschool in Capua, eigendom van de lanista Lentulus Batiatus. Volgens de Romeinse geschiedschrijver Lucius Annaeus Florus zou Spartacus daar een opleiding gekregen hebben van een murmillo.

De Derde Slavenoorlog

Zie Derde Slavenoorlog voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 73 v.Chr. ontsnapte Spartacus met zo'n 73 andere gladiatoren uit de school. Dit lukte door messen uit de keuken te gebruiken en zich daarmee door het gebouw te vechten en zo echte wapens te bemachtigen. Met buitgemaakte wagens wisten ze weg te komen. Twee andere leiders van de opstand die genoemd worden waren Crixus en Oenomaus. In de periode hierna plunderden ze de regio en bevrijdden andere slaven waardoor hun leger groeide. Het Romeinse leger was op dat moment grotendeels afwezig op het Italiaans schiereiland omdat ze zowel tegen het Koninkrijk Pontus (Derde Mithridatische Oorlog) als tegen Quintus Sertorius moesten vechten. Praetor Gaius Claudius Glaber werd door de senaat achter de opstandelingen aangestuurd met drie legioenen.

Spartacus en zijn volgelingen trokken zich terug op de helling van de Vesuvius in de buurt van Napels. Het leger zette een kamp op langs de enige toegankelijke route met het plan hen uit te hongeren zodat ze zich zouden overgeven. Spartacus wist hen echter met een verrassingsaanval te verslaan door met zelfgemaakte touwen langs een steile helling af te dalen en vanuit een onbewaakte hoek aan te vallen. Hierna verspreidde het verhaal over Spartacus zich en sloten steeds meer ontsnapte slaven, deserterende soldaten en arme mensen zich bij hen aan, waaronder ook vrouwen, kinderen en bejaarden. Spartacus kreeg meerdere dorpen onder zijn gezag en liet hier wapens maken. In de winter die volgde wist Spartacus zijn leger te trainen tot een effectieve guerrilla. Tegelijkertijd plunderden ze een steeds groter gebied.

In de lente marcheerde Spartacus naar het noorden. Waarschijnlijk was Spartacus oorspronkelijk van plan om naar Gallië te vertrekken of naar gebieden ten noorden van de Alpen, maar later veranderden zijn plannen. Mogelijk gebeurde dit onder druk van zijn volgelingen. Het was waarschijnlijk moeilijk om de groep in de hand te houden en een deel van hen wilde waarschijnlijk doorgaan met plunderen terwijl anderen de stad Rome wilden aanvallen. Er zijn bronnen waarin beweerd wordt dat een deel van het leger van Spartacus inderdaad de Alpen overtrok, maar het grootste deel van Spartacus' leger trok weer zuidwaarts. De senaat stuurde wederom twee legioenen om hen te verslaan, maar ook dit mislukte.

De senaat, waar men nu besefte dat men te maken had met een niet te onderschatten tegenstander, vroeg Marcus Licinius Crassus (in die tijd de rijkste man van Rome) om Spartacus te verslaan. Hij werd op pad gestuurd met 40.000 soldaten die hij tot het uiterste disciplineerde door zelfs de methode van decimatie toe te passen. Spartacus trok weer naar het noorden, waarbij meerdere confrontaties met Crassus' leger volgden en Crixus gedood werd. Om Crixus te eren liet Spartacus gevangen Romeinse soldaten als gladiatoren vechten.

De dood van Spartacus, getekend door Hermann Vogel
De dood van Spartacus, getekend door Hermann Vogel

De opstandelingen werden steeds verder naar het zuiden gedreven. Spartacus deed een poging om naar Sicilië te ontsnappen in de hoop hier nieuwe aanhangers te rekruteren. Hij sloot een overeenkomst met Cilicische piraten die 2000 man zouden overzetten, maar na betaling gingen de piraten er vandoor. Hierna ging het mis. De Romeinse senaat liet de legers van Pompeius en Lucullus terugkomen van respectievelijk het Iberisch Schiereiland en Asia Minor. Een deel van de opstandelingen wist naar Strongoli te ontsnappen. Spartacus probeerde nog een overeenkomst te sluiten met Crassus, waarschijnlijk in de hoop dat Crassus bang was om overschaduwd te worden als Pompeius Spartacus zou verslaan, maar Crassus sloeg dit af. In de buurt van Senerchia vond de beslissende slag plaats en werd Spartacus verslagen. Een slachting volgde en waarschijnlijk werd ook Spartacus gedood, maar helemaal zeker is dat niet. Als waarschuwing werden 6000 opstandelingen gekruisigd langs de Via Appia waar ze jaren zouden blijven hangen.

Het zou bijna tweeduizend jaar duren voordat er een opstand zou volgen die groter was dan die van Spartacus, namelijk de Haïtiaanse Revolutie (1791—1804), en de naam Spartacus zou de geschiedenis ingaan als synoniem voor het vechten voor vrijheid.

Film en theater

Standbeeld in Chichester, Engeland van een danseres met een afbeelding van Spartacus
Standbeeld in Chichester, Engeland van een danseres met een afbeelding van Spartacus

Zie ook

  • Spartacusbond, een Duitse communistische organisatie die zich naar Spartacus noemde
Hedendaags:Moderne slavernij · Kinderarbeid · Kindsoldaten · Dienstplicht · Schuldslavernij · Huwelijksdwang · Gedwongen Prostitutie · Mensenhandel · Peonage · Dwangarbeid · Moderne Afrikaanse slavernij · Slavernij binnen het jihadisme · Seksuele slavernij · Huishoudelijke slavernij · Loonslavernij
Historisch
Oudheid:Slavernij in het oude Egypte · Babylonisch recht · Slavernij in het oude Griekenland · Slavernij in het oude Rome
Middeleeuwen:Slavernij in het Byzantijnse rijk · Cholop · Lijfeigenschap · Thrall
Islamitisch:Mukataba · Slavernij in het Ottomaanse Rijk · Barbarijse slavenhandel · Barbarijse zeerovers · Turkse ontvoeringen · Harem
Trans-Atlantisch:Trans-Atlantische slavenhandel · Bristolse slavenhandel · Slavenhandel naar Brazilië · Slavenkust · Middenpassage · Kaapvaart · Slavenhandel in Nantes · Pannenschieten · Slavernij in Spaans Amerika · Slavenkust van West-Afrika · Caribische slavernij · Koninkrijk Kongo · Ndongo · Gouden Eeuw (Nederland) · Middelburgsche Commercie Compagnie
Onderwerpen:Slavenhandel · Slavenschip · Slavenmarkt · Slavennaam · Mammelukken · Devşirme · Koelie · Corvee · Saqaliba · Galeislavernij
Per regio
Afrika:Slavernij in Afrika · Trans-Sahara slavenhandel · Arabische slavenhandel · Slavernij in Angola · Mensenhandel in Tsjaad · Slavernij in Ethiopië · Slavernij in Mali · Slavernij in Mauritanië · Slavernij in Niger · Slavernij in Nigeria · Slavernij op de Seychellen · Slavernij in Somalië · Slavernij in Zuid-Afrika · Slavernij in Soedan · Fulani slavernij · Slavernij in Ghana · Slavernij in Benin
Amerika:Slavernij onder de inheemse volkeren van Amerika · Slavernij in de Verenigde Staten · Slavernij in Canada · Slavernij op de Bahama's · Slavernij in het Caribisch gebied · Slavernij op de Britse Maagdeneilanden · Slavernij in Latijns-Amerika · Slavernij in Brazilië · Slavernij in Colombia · Slavernij in Cuba · Slavernij in Haïti · WIC
Azië:Mensenhandel in Zuidoost-Azië · Slavernij in Bhutan · Slavernij in China · Slavernij in Indië · Slavernij in Japan · Slavernij in Korea · Slavernij in Thailand · Slavernij in Vietnam · Slavernij in Bahrein · Mensenhandel in het Midden-Oosten · Slavernij in Iran · Slavernij in Koeweit · Slavernij in Oman · Slavernij in Saoedi-Arabië · Slavernij in Qatar · Slavernij in Jemen · Slavernij in de Verenigde Arabische Emiraten · Slavernij in Saoedi-Arabië · Slavernij in Qatar · VOC
Oceanië:Slavernij in Australië · Mensenhandel in Papoea-Nieuw-Guinea
Europa:Geschiedenis van de Nederlandse slavernij · Geschiedenis van de Belgische slavernij · Britse slavernij · Franse slavernij · Portugese slavernij · Spaanse slavernij · Slavernij op Malta · Slavernij in Polen · Slavernij in Roemenië · Slavernij in Rusland · Deense slavenhandel · Zweedse slavenhandel · Arbeitseinsatz
Maghreb:Slavernij in Algerije · Slavernij in Libië · Slavernij in Marokko · Slavernij in Tunesië · Slavernij in Egypte
Religie:Slavernij in het jodendom · Slavernij in het christendom · Slavernij in de islam · Slavernij in het hindoeïsme · Slavernij in het boeddhisme
Oppositie:Abolitionisme (slavernij) · Conventie van Brussel (1890) · Brusselse Anti-Slavernij Conferentie 1889-1890 · Koloniale Conferentie van Berlijn · Société antiesclavagiste de Belgique · Veldtochten van de Onafhankelijke Congostaat tegen de Arabo-Swahili · Anti-slavenhandelsverdragen en -wetten · Internationale Slavernij-Conventie · Universele Verklaring van de Rechten van de Mens · Anti-Slavery International · Blokkade van Afrika · Amerikaanse Kolonisatie Maatschappij · Libertus (Rome) · Slavenopstand · Slavernij in internationaal recht · Derde Slavenoorlog · Spartacus · Emancipatiewet · Dertiende amendement van de Grondwet van de Verenigde Staten · Haïtiaanse revolutie · Curaçaose slavenopstand van 1795 · Slavenopstand van Berbice · Marrons van Suriname · Afschaffing van de slavernij in het Koninkrijk der Nederlanden · Ketikoti · Afschaffing van de slavernij in Suriname · Chronologie van de afschaffing van slavernij en lijfeigenschap Compensatiedossier 1863
Excuses en reparaties:Nederlandse excuses voor het koloniale verleden · Britse reparaties van de slavernij
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Spartacus (slavenleider)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on