For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Stempel (numismatiek).

Stempel (numismatiek)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Het persen en slaan van munten: links een muntpers, rechts het slaan met losse stempels
Het persen en slaan van munten: links een muntpers, rechts het slaan met losse stempels

De stempel kan in de numismatiek gezien worden als:

  1. Metalen mal waarmee de munt wordt geslagen.
  2. Onderdeel van stempel (1), bijvoorbeeld voor het Jaartal (munt) (Engels: punch, Frans: poinçon à main).

Het stempel wordt gemaakt door een zogenaamde stempelsnijder (graveur). Soms mag de stempelsnijder zijn naam, initialen of teken op de munt zetten. De stempel wordt van het poinçoen of matrijs afgeleid. Dit is een incuse halfproduct of halfproduct in reliëf.

Stempelbreuk

Bij een stempelbreuk komt er overtollig materiaal op de munt te zitten, veroorzaakt doordat het metaal in de breuk van een gespleten stempel is gaan zitten. Deze afwijkingen komen af en toe voor en worden meestal pas ontdekt als er al heel veel muntjes door de gebroken stempel zijn geslagen.

Stempelstand

De stand van de stempel, (stempelstand) is belangrijk voor de uitlijning van de voor- en achterkant van de munt. Als de stempelstand niet goed is (stempeldraaiing genoemd) veroorzaakt dit een misslag waarbij de ene kant is gedraaid ten opzichte van de ander kant, uitgedrukt in graden. Een stempeldraaiing van 180° maakt van een muntslag een medailleslag of omgekeerd.

Stempeldraaiing, stempelstand, andere benaming is "stempal-as" of "die-axis". De hoek tussen de stand van de plaatjes op de voorzijde en de achterzijde van een munt.

De stempelstand (stst) wordt met vier symbolen aangegeven:

  • Achterzijde staat precies goed, dit is een penningslag of medailleslag, 0 of 360 graden, stempelstand = 12 (12 uur), symbool ↑
  • Achterzijde precies op de kop (muntslag, 180 graden), stst = 6 (bovenzijde op 6 uur), symbool ↓
  • Achterzijde met bovenkant naar rechts, 90 graden: stst = 3 (3 uur), symbool →
  • Achterzijde met bovenkant naar links, 270 graden: stst = 9 (9 uur), symbool ←

Hybride

Als aan beide zijden van de munt (per ongeluk) hetzelfde stempel wordt gebruikt, dan wordt de munt hybride genoemd. Deze term wordt ook gebruikt, wanneer voor de voorzijde en keerzijde twee stempels worden gebruikt die niet bij elkaar horen.

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Stempel (numismatiek)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.