For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Syncope (taalkunde).

Syncope (taalkunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De term syncope duidt in de fonologie op een veel voorkomende vorm van deletie, waarbij onbeklemtoonde klanken en soms hele lettergrepen aan het begin of in het midden van een woord wegvallen. Dit verschijnsel heeft de historische evolutie van heel veel talen gekenmerkt, maar is met name typerend geweest voor de ontwikkeling van het Frans vanuit het Latijn.

Het weglaten van de eindklinker of laatste lettergreep van een woord wordt (vooral als stijlfiguur) elisie of apocope genoemd.

Voorbeelden

In het grootste deel van de onderstaande voorbeelden worden de schwa en de voorafgaande medeklinker weggelaten. Voor het overgrote deel is dit een volkomen natuurlijk proces in de geschiedenis van het Nederlands geweest.

Algemeen aanvaard

  • leer (leder), maar nog wel in samenstellingen als lederwaren en vaak in het bijvoeglijk naamwoord (lederen bank)
  • neer (neder), maar nog wel in samenstellingen als Nederland
  • mee (mede), maar wel in samenstellingen als mededeling
  • weer (weder), maar nog wel in samenstellingen als wederkomst
  • veer (veder), maar nog wel in samenstellingen als vederlicht
  • kleren (klederen), maar nog wel in samenstellingen als klederdracht
  • leeg, legen (ledig, ledigen)
  • la (lade)
  • chocola (chocolade)
  • tree (trede), altijd (ook in informele context) bij het meervoud (treden)
  • broer (broeder) en zus (zuster), nog wel in samenstellingen als broederschap en in figuurlijke, vaak religieuze zin
  • elkaar (elkander)

Spreektaal

  • lijen (lijden), voornamelijk in scheldwoorden als teringlijer
  • vreeslijk (vreselijk)
  • tuurlijk (natuurlijk)
  • truste (welterusten)

Verwante begrippen

  • Hoewel het in wezen om hetzelfde verschijnsel gaat, wordt syncope als een puur fonologisch proces toch onderscheiden van de syncope als stijlfiguur.
  • Syncope gaat vaak gepaard met enclise of proclise, dus met het verschijnsel dat twee of meer woorden worden samengevoegd, zoals in kweetniet.
  • Bij hypercorrectie gebeurt soms het tegenovergestelde. Een woord dat geen syncope is, maar er op lijkt krijgt een "deftige" vorm, zoals kakade.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Syncope (taalkunde)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on