cover image

Verlichting (stroming)

cultureel-filosofische en intellectuele stroming / Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

De Verlichting of Eeuw van de Rede was een cultureel-filosofische en intellectuele stroming in Europa die ruwweg samenviel met de 18e eeuw. Het was een reactie op het dogmatische autoriteitsgeloof. In deze periode ontstond een culturele stroming of beweging van intellectuelen met als doel het gebruik van de rede en het filosoferen te bevorderen. De rede gaat alleen maar af op feiten, hoe verborgen die ook zijn.[1] De Verlichting stond aldus voor bevordering van de wetenschap en intellectuele uitwisseling. De propagandisten ervan bestreden het bijgeloof, obscurantisme, misbruik van recht in kerk en staat, intolerantie en kwamen op voor zekere grondrechten. Kenmerkend voor de Verlichting was een toename van het vertrouwen op de wetenschap en logica, en minder op religie en tradities, waarvan de prominente rol afnam. De wens een grotere rol toe te kennen aan de rede (in de zin gebruik van het verstand i.p.v. religieuze dogma's en de eeuwenlang gebruikelijke gehoorzaamheid aan normen die werden voorgeschreven door de leidende figuren van de geestelijkheid kwam tot uitdrukking in de titel van het verschijnen van het boek The Age of Reason, die in de Engelse taal een synoniem zou gaan worden voor de Verlichting.

De salon van madame Geoffrin. In de Franse salons, waarin ook voor vrouwen een rol was weggelegd, kwamen wetenschappers, letterkundigen en aristocraten bijeen. Sommigen traden op als beschermers voor wie in juridische of financiële moeilijkheden raakte.
Antoine Laurent Lavoisier en Marie-Anne Pierrette Paulze door Jacques-Louis David 1788. Metropolitan Museum of Art, New York
De filosoof geeft uitleg bij een model van het zonnestelsel door Joseph Wright of Derby