For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Vermiculiet.

Vermiculiet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Vermiculiet
Vermiculiet
Mineraal
Chemische formule (Mg,Fe2+,Al)3(Al,Si)4O10(OH)2·4(H2O)2
Kleur Kleurloos, groen, grijswit of geelbruin
Streepkleur Groenwit
Hardheid 1,5 - 2
Gemiddelde dichtheid 640 tot 1120 kg/m3
Glans Dof
Opaciteit Doorschijnend
Splijting [001] Perfect
Kristaloptiek
Kristalstelsel Monoklien
Lijst van mineralen
Portaal 
Portaalicoon
 
Aardwetenschappen

Het mineraal vermiculiet is een gehydrateerd magnesium-ijzer-aluminium-silicaat met de chemische formule (Mg,Fe2+,Al)3(Al,Si)4O10(OH)2·4(H2O)2. Het fylosilicaat behoort binnen de kleimineralen tot de smectiet-groep. Het lijkt op mica door de gelaagde structuur.

Eigenschappen

Het kleurloze, groene of grijswitte vermiculiet heeft een groenwitte streepkleur en een perfecte splijting volgens kristalvlak [001]. De gemiddelde dichtheid is 640 tot 1120 kg/m3 voor ruwe vermiculiet, 64 tot 160 kg/m3 voor geexfolieerde (sterk verhitte) vermiculiet en de hardheid is 1,5 tot 2. Het kristalstelsel is monoklien en het mineraal is niet radioactief.

Winning

De mijn in Phalabowra
De mijn in Phalabowra

De eerste poging om het materiaal winstgevend te winnen was in 1915 in Colorado, hetgeen mislukte. De eerste succesvolle mijn was in Libby, Montana, in 1923.[1] Deze mijn bleef in stand tot 1990, nadat ontdekt was dat het gewonnen materiaal een schadelijke vorm van asbest bevatte.[2]

De grootste mijn is in Phalabowra in Zuid-Afrika, in gebruik vanaf 1938. Het mineraal wordt ook gewonnen in de Australië, Brazilië, China, Japan, Rusland, de VS en Zimbabwe. Het winnen gebeurt in een open mijn, met explosieven.[1]

In 1999 werd geschat dat er nog rond de 50 miljoen ton vermiculiet zich in mijnen bevond.[1]

Gezondheidsaspecten

Bij de omzetting van het kristallijne materiaal naar de verweerde vorm kan kwartsstof vrijkomen, dat schadelijk is voor de gezondheid en silicose kan veroorzaken.[1] Voor consumenten is dat echter veilig.

Daarnaast kan het ruwe materiaal in sommige mijnen asbest in verschillende vormen en hoeveelheden bevatten. De mijn in Libby bevatte veel van het schadelijk grijze asbest, tremoliet. In 1999 startte een grote schoonmaakactie om het asbest uit de omgeving van Libby te verwijderen en in de mijn terug te storten. Deze operatie was in 2020 grotendeels voltooid.[2]

Naamgeving

De naam van het mineraal vermiculiet is afgeleid van het Latijnse vermiculus, dat "larve" of "made" betekent.[3] Als het materiaal verhit wordt boven 870 oC, verandert de structuur in lange dunne wormpjes.[1] De oorzaak hiervan is dat het mineraal water bevat, dat door de verhitting gasvormig (stoom) wordt, waardoor de constructie uit elkaar spat met de genoemde wormpjes als resultaat.[4]

Gebruik

Vermiculiet wordt gebruikt om zijn brandwerende, temperatuurbestendige en -isolerende eigenschappen, laag gewicht, en vloeistofabsorberende eigenschappen en chemische inertie.[4] In zijn "gepofte" vorm na verhitting is de dichtheid zeer laag, zodat het goed gebruikt kan worden voor bodemverbetering, isolatie en voor lichte (beton)constructies. Het wordt in gemalen vorm gebruikt als toevoeging in onder meer inkt en kunststoffen.[1] Het wordt tevens gebruikt om planten op artificiële bodems te telen en ook om dahlia's in de winter droog op te slaan.[5]

Zie ook

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Vermiculiet
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on