For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Zetdwang.

Zetdwang

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

In het schaken, dammen en andere bordspelen is er sprake van zetdwang als de stelling op het bord zodanig is dat de speler die aan zet is, bij iedere mogelijke zet zijn positie zal verslechteren. Als het toegestaan zou zijn vrijwillig een beurt over te slaan (passen), dan zou de speler dat doen. Een zet niet uitvoeren is echter bij de meeste spelen niet toegestaan, dus de speler zal de minst ongunstige van de mogelijke zetten moeten kiezen.

Bij schaken wordt in plaats van zetdwang vaker tempodwang of de uit het Duits ontleende maar internationaal overgenomen term zugzwang gebruikt.

Vaak komt het voor dat de ene speler de mogelijkheid heeft onbelangrijke zetten te doen, terwijl de ander die niet heeft. De eerste speler kan dan, als hij aan zet is, een tempozet doen, met als enig resultaat dat de tegenstander aan zet is en in zetdwang wordt gebracht.

1
l
Chess d40.png
Chess l40.png
Chess d40.png
Chess l40.png
Chess d40.png
Chess l40.png
Chess d40.png
Chess l40.png
Chess d40.png
6
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
11
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
16
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
21
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
CD
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
26
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
31
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
CL
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
36
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
41
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
l
Chess d40.png
46
Chess d40.png
(({l))}
Chess d40.png
(({l))}
Chess d40.png
(({l))}
Chess d40.png
(({l))}
Chess d40.png
(({l))}
Zetdwang bij dammen:
de speler die aan zet is verliest.
8
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
7
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
6
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
5
Chess d45.svg
Chess l45.svg
kl
pd
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
4
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
pl
kd
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
3
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
2
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
1
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
a b c d e f g h
Een soortgelijke situatie bij schaken, soms trébuchet genoemd. De speler die aan zet is, moet de dekking van zijn pion opgeven, waardoor de tegenstander wint.
8
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
7
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
6
Chess l45.svg
kl
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
5
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
pd
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
4
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
pl
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
3
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
kd
Chess d45.svg
Chess l45.svg
2
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
1
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
a b c d e f g h
Na het voor de hand liggende 1. Kc5? ontstaat de trébuchet en wint zwart. Er is echter geen zetdwang, wit kan ook de tempozet 1. Kc6 spelen en daarna 2. Kc5. Dan zijn de rollen omgekeerd.
8
kd
bd
kl
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
7
pd
pd
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
6
Chess l45.svg
pl
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
5
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
4
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
3
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
2
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
1
rl
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
Chess d45.svg
Chess l45.svg
a b c d e f g h
Schaakprobleem (tweezet), toegeschreven aan Paul Morphy. Na 1.Ta6 is zwart in zetdwang.

Go

Bij go is het geoorloofd te passen. Dat komt voor aan het einde van de partij, aangezien een partij reglementair wordt beëindigd als beide spelers achter elkaar passen. Meestal zal na een pas van de ene speler ook een pas van de andere speler volgen. Bij go worden winst en verlies echter bepaald door punten te tellen, waarbij de telling doorgaans zo is geregeld dat er geen gelijke stand kan optreden - een partij die op deze wijze eindigt is dus meestal geen remise (jigo).

Als er geen enkele zet mogelijk is

Als een spel zetdwang heeft, bepalen de spelregels wat er moet gebeuren als een speler geen enkele reglementaire zet kan doen. Bij schaken is het remise door pat. Bij dammen heeft de speler verloren. Bij reversi gaat het spel verder, maar slaat de speler een beurt over. Het laatste betekent niet dat reversi geen zetdwang kent: wie een reglementaire zet kan doen, mag niet passen.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Zetdwang
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.