Anton Korošec - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Anton Korošec.

Anton Korošec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Anton Korošec

Anton Korošec, 1929
Data i miejsce urodzenia 12 maja 1872
Biserjane
Data i miejsce śmierci 14 grudnia 1940
Belgrad
Premier Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców
Okres od 28 lipca 1928
do 7 stycznia 1929
Przynależność polityczna Słoweńska Partia Ludowa
Poprzednik Velimir Vukićević
Następca Petar Živković
Przewodniczący Rady Narodowej Słoweńców, Chorwatów i Serbów
Okres od 29 października 1918
do 1 grudnia 1918
Przynależność polityczna Słoweńska Partia Ludowa
Poprzednik
Następca

Anton Korošec (ur. 12 maja 1872 w Biserjane, zm. 14 grudnia 1940 w Belgradzie) – ksiądz katolicki, konserwatywny polityk słoweński, wielokrotny minister w rządach Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców oraz Jugosławii, premier w latach 1928–1929.

Życiorys

Anton Korošec był księdzem katolickim, uzyskał doktorat z teologii na uniwersytecie w Grazu[1]. Był też współorganizatorem, a następnie przywódcą Słoweńskiej Partii Ludowej[2]. Od 1906 r. jako jej przedstawiciel był posłem do austriackiej Rady Państwa[2]. W 1914 stanął tam na czele słoweńsko-chorwackiego klubu parlamentarnego[1]. W maju 1917 stanął na czele Klubu Jugosłowiańskiego i ogłosił deklarację nawołującą do trialistycznej reformy Austro-Węgier: zgodnie z jego koncepcją trzecim członem monarchii miało się stać państwo Słowian południowych[2][1]. Został przewodniczącym powołanej 6 października 1918 r. w obliczu rozpadu Austro-Węgier Rady Narodowej Słoweńców, Chorwatów i Serbów i 28 października ogłosił niepodległość ziem Słowian południowych[2][1]. 9 listopada 1918 r. wraz z Nikolą Pašiciem podpisał deklarację, w której Rada została uznana za równorzędnego partnera rządu Serbii w negocjacjach dotyczących zjednoczenia Jugosławii[2].

Został wicepremierem w pierwszym rządzie Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, powołanym po zjednoczeniu[2] i pozostał na tym stanowisku do 1921[1]. Ponownie został ponownie wicepremierem i ministrem spraw wewnętrznych w 1924[2]. Po zamachu na Stjepana Radicia w czerwcu 1928 zbliżył się do króla i został premierem nowego rządu oraz ponownie ministrem spraw wewnętrznych[2]. W 1929, po wprowadzeniu dyktatury królewskiej, został ministrem[2]. Później jednak porzucił stronnictwo królewskie[1], w 1932 ogłosił deklarację nawołującą do demokratyzacji państwa i zapewnienia autonomii Słowenii, w efekcie czego, a w latach 1933–1934 został internowany[2][3]. W 1935, po zmianach u władzy, na powrót zbliżył się do rządu i został mianowany ministrem spraw wewnętrznych, pozostał na tym stanowisku do 1938[2][1]. W 1939 został przewodniczącym senatu, a w 1940 ministrem edukacji[2].

Przypisy

  1. a b c d e f g Korošec, Anton (1872–1940). W: Leopoldina Plut-Pregelj, Carole Rogel: The A to Z of Slovenia. London – Toronto – Plymouth: The Scarecrow Press, 2010, s. 241–242. ISBN 978-0-8108-7216-5.
  2. a b c d e f g h i j k l Korošec, Anton. W: Hrvatska enciklopedija [on-line]. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp 2017-01-09].
  3. Christian Axboe Nielsen: Making Yugoslavs: Identity in King Alexandar’s Yugoslavia. Toronto - Buffalo - London: University of Toronto Press, 2014, s. 219–220. ISBN 978-1-4426-4780-0. [dostęp 2017-01-10].
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Anton Korošec
Listen to this article