For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Bergamo.

Bergamo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Bergamo
miasto i gmina
Ilustracja
Herb
Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Włochy

Region

 Lombardia

Prowincja

Bergamo

Kod ISTAT

016024

Powierzchnia

39,6 km²

Wysokość

259 m n.p.m.

Populacja (I 2010)
• liczba ludności


120 694

• gęstość

3047,8 os./km²

Numer kierunkowy

035

Kod pocztowy

24100

Położenie na mapie Lombardii
Mapa konturowa Lombardii, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Bergamo”
Położenie na mapie Włoch
Mapa konturowa Włoch, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Bergamo”
Ziemia45°42′N 9°40′E/45,700000 9,666667
Strona internetowa

Bergamo – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Bergamo, położone u południowych podnóży Alp Bergamskich. Dawna nazwa miejscowości to Bergomum.

W Bergamo w 1826 urodził się Francesco Nullo, pułkownik, przyjaciel i powiernik Giuseppe Garibaldiego, dowódca ochotników włoskich, tzw. garibaldczyków, którzy wzięli udział w polskim powstaniu styczniowym 1863. Bergamo posiada również swój klub piłkarski – Atalanta BC, w której grał między innymi Christian Vieri.

Z Bergamo związany był święty, papież Jan XXIII – kardynał Angelo Giuseppe Roncalli, który uczył się w miejscowym seminarium, potem był sekretarzem biskupa Bergamo.

Według danych na styczeń 2010 gminę zamieszkiwało 120 694 osób przy gęstości zaludnienia 3048 os./km².

Historyczna część miasta położona na wzgórzu (Città Alta) jest chętnie odwiedzana przez turystów. Można tam wyjechać kolejką (Funicolare di Bergamo Alta). Najważniejsze zabytki górnej części miasta do Piazza Vecchia, przy którym znajduje się wybudowany w XII w. Palazzo della Ragione, bazylika Santa Maria Maggiore (XII–XIV w.), wieża miejska z XI w. i zabytkowe mury obronne[1].

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Bergamo oraz port lotniczy Bergamo obsługujący połączenia tanich linii lotniczych do Mediolanu.

Historia

Zabytki

  • Górne Miasto (Bergamo Alta)
    • Mury obronne z XVI w.
    • Brama Świętego Jakuba (Porta San Giacomo) – jedna z czterech bram miejskich i jedyna przeznaczona tylko dla ruchu pieszego[3];
    • Piazza Vecchia – plac miejski przy którym znajduje się Palazzo della Ragione zbudowany w latach 1183–1198[4], zaliczany do najstarszych publicznych pałaców we Włoszech. Wewnątrz, w Salone delle Capriate zachowały się cenne freski z okresu od XIV do XVI wieku. Naprzeciwko Palazzo della Ragione znajduje się Palazzo Nuovo, gdzie ma siedzibę jedna z najważniejszych bibliotek historycznych we Włoszech – Biblioteka Angelo Mai
    • Piazza del Duomo – plac miejski przy którym znajduje się Cappella Colleoni, kaplica zaprojektowana przez Giovanniego Antonia Amadeo jako mauzoleum dla rodu Colleoni oraz katedra św. Aleksandra o neoklasycystycznej fasadzie;
    • Wieża Miejska (Campanone) – budowla z XI-XII w.
    • Katedra św. Aleksandra z XV w.
    • Bazylika Santa Maria Maggiore, bazylika będąca przykładem lombardzkiego stylu romańskiego. Jest to trójnawowy kościół zbudowany pomiędzy XII a XIV wiekiem. Wejście do kościoła zdobi uskokowy portyk gotycki zwieńczony podwójną loggią z rzeźbami świętych autorstwa Giovanniego da Campione. Wnętrze w stylu barokowym;
  • Dolne Miasto (Bergamo bassa)
    • Accademia Carrara, galeria sztuki założona pod koniec XVIII wieku przez hrabiego G. Carrarę w neoklasycystycznym pałacu. W galerii eksponowane są głównie obrazy malarzy weneckich, m.in. Tycjana, Tintoretta, Canaletta czy Veronesego;
    • kościoły Santo Spirito, San Bernardino, Sant’Alessandro i San Bartolomeo.

Sport

Osoby związane z Bergamo

Postacie historyczne

  • Cidno, legendarny założyciel Bergamo
  • Aleksander z Bergamo, żołnierz rzymski, święty męczennik, patron Bergamo
  • Aripert II, książę, a później król longobardzki

Artyści

  • Carlo Ceresa (1609–1679), malarz
  • Andrea Fantoni (1659–1734), rzeźbiarz
  • Giovan Battista Caniana (1671–1754), architekt i rzeźbiarz
  • Gianmaria Benzoni (1809–1873), rzeźbiarz
  • Luigi Bettinelli (1824–1892), malarz
  • Cesare Zonca (1857–1935), rzeźbiarz
  • Luigi Brignoli (1881–1952), malarz
  • Pasquale Arzuffi (1897–1965), malarz
  • Tilio Nani (1901–1959), rzeźbiarz
  • Giacomo Manzù (1908–1991), rzeźbiarz
  • Trento Longaretti (1916), malarz
  • Piero Brolis (1920–1978), rzeźbiarz
  • Cesare Danova (1926–1992), aktor
  • Giulio Bosetti (1930–2009), aktor i reżyser
  • Luigi Arzuffi (1931–1995), malarz i rzeźbiarz
  • Ermanno Olmi (1931–2018), reżyser i scenarzysta
  • Giorgio Pasotti (1973), aktor

Architekci i inżynierowie

Duchowni

Dziennikarze

Intelektualiści

  • Gasparino Barzizza (1360–1431), humanista
  • Ambrogio Calepio (1435–1511), językoznawca
  • Donato Calvi (1613–1678), literat
  • Giacomo Carrara (1714–1796), historyk sztuki
  • Paolina Secco Suardo zwana Lesbia Cidonia (1746–1801), poetka
  • Giuliano Donati Petténi (1894–1930), poeta, pisarz, muzykolog i dziennikarz
  • Giuliana Donati Petténi (1922–2008), eseistka i pisarka
  • John Stewart Allitt (1934–2007), muzykolog

Matematycy

Muzycy

  • Giuseppe Antonio Capuzzi (1755–1818), kompozytor i skrzypek
  • Padre Davide da Bergamo (1791–1863), zakonnik, organista i kompozytor
  • Gaetano Donizetti (1797–1848), kompozytor
  • Alessandro Ravelli (1880–1971), kompozytor i muzyk
  • Gianandrea Gavazzeni (1909–1996), muzyk
  • Roby Facchinetti (1944), muzyk i piosenkarz
  • Ivan Cattaneo (1953), piosenkarz
  • Il Bepi, śpiewak
  • Madrugada (1972–1978), zespół rocka progresywnego
  • Fabrizio Frigeni (1976), gitarzysta, kompozytor

Przedsiębiorcy

  • Cristoforo Benigno Crespi (1833–1920), przedsiębiorca w sektorze tekstylnym
  • Silvio Benigno Crespi (1868–1944), przedsiębiorca, wynalazca i polityk

Postacie mediów

  • Fabrizia Carminati (1955)

Politycy i związkowcy

  • Gabriele Camozzi (1823–1869), patriota i polityk
  • Francesco Cucchi (1834–1913), patriota i polityk
  • Bortolo Belotti (1877–1944), polityk liberalny, historyk i prawnik
  • Carlo Cremaschi (1917–1984), polityk i partyzant
  • Severino Citaristi (1921–2006), polityk DC
  • Carlo Fatuzzo (1944), polityk Partii Emerytów
  • Valerio Bettoni (1948), polityk
  • Roberto Bruni (1949), polityk i burmistrz Bergamo
  • Pier Giorgio Caprioli (1952), związkowiec
  • Roberto Calderoli (1956), polityk Ligi Północnej
  • Gianantonio Arnoldi (1958), polityk

Sportowcy

Żołnierze

  • Pandolfo III Malatesta (-1427), kondotier
  • Bartolomeo Colleoni (1395–1475), kondotier
  • Elia Marchetti (1839–1863), uczestnik powstania styczniowego
  • Antonio Locatelli (1895–1936), lotnik, dziennikarz i polityk
  • Leonardo Caprioli (1920), Przewodniczący ANA 1984–1998.

Inni

  • Giacomo Costantino Beltrami (1779–1855), odkrywca źródeł Mississippi
  • Alba Coralli (1818–1886), patriota
  • Walter Bonatti (1930–2011), alpinista, podróżnik i reporter
  • Renato Cortesi (1939), aktor dubbingujący

Galeria

  • Panorama Bergamo Alta
    Panorama Bergamo Alta
  • Palazzo Nuovo
    Palazzo Nuovo
  • Basilica di Santa Maria Maggiore – fasada
    Basilica di Santa Maria Maggiore – fasada
  • Basilica di Santa Maria Maggiore – wnętrze
    Basilica di Santa Maria Maggiore – wnętrze
  • Basilica di Santa Maria Maggiore – Cappella Colleoni
    Basilica di Santa Maria Maggiore – Cappella Colleoni
  • Cappella Colleoni – wnętrze
    Cappella Colleoni – wnętrze
  • Palazzo della Ragione
    Palazzo della Ragione

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. Łukasz Ropczyński, Bergamo, Kierunek Włochy, 19 listopada 2018.
  2. Friedrich Schlette, Celtowie, Sława Lisicka (tłum.), Bożena Wierzbicka (tłum.), Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1987, s. 32, ISBN 83-218-0633-3, OCLC 749147360.
  3. Ela & Skipper The Dog, Bergamo w jeden dzień – plan zwiedzania, mapa, Gdziekolwiek W Świat, 3 listopada 2019 [dostęp 2019-12-02] (pol.).
  4. Bergamo w kilka godzin [dostęp 2017-02-14] (pol.).

Bibliografia

  • Tim Jepson: Przewodnik National Geographic – Włochy. Warszawa: G+J RBA Sp. z o.o.& Co. Spółka Komandytowa, 2002, s. 122–123. ISBN 83-88132-80-6.
  • Włochy północne. Wyd. I. Bielsko-Biała: Pascal sp. z o.o., 2008, s. 160–165. ISBN 978-3-8297-6558-9.

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Bergamo
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on