For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Bitwa pod Gadebusch.

Bitwa pod Gadebusch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ten artykuł od 2021-08 wymaga zweryfikowania podanych informacji.Należy podać wiarygodne źródła, najlepiej w formie przypisów bibliograficznych.Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon ((Dopracować)) z tego artykułu.
Bitwa pod Gadebusch
III wojna północna
Ilustracja
Czas

20 grudnia 1712

Miejsce

Gadebusch

Terytorium

Meklemburgia

Wynik

zwycięstwo szwedzkie

Strony konfliktu
Szwecja Dania,
Saksonia
Dowódcy
Magnus Stenbock Fryderyk IV Oldenburg, Jobst von Scholten
Siły
ok. 14 000,
30 dział
ok. 16 000 Duńczyków
ok. 3 500 Sasów,
13 dział
Straty
500 zabitych
1 100 rannych
2 500 zabitych i 2 500 rannych (Dania),
750 zabitych i rannych, 100 wziętych do niewoli (Saksonia)
Położenie na mapie Meklemburgii-Pomorza Przedniego
Mapa konturowa Meklemburgii-Pomorza Przedniego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, u góry znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
53,7000°N 11,1167°E/53,700000 11,116670

Bitwa pod Gadebusch – starcie zbrojne, które było ostatnim wielkim zwycięstwem szwedzkim w czasie Wielkiej Wojny Północnej (1700–1721).

Wstęp

Podczas kampanii roku 1712, wszystkie szwedzkie posiadłości na południowym wybrzeżu Bałtyku zostały zagrożone. Ich kolejne fortece były zdobywane przez sprzymierzone wojska Danii, Saksonii, i Rosji. Na Bałtyku krążył duński admirał Gyldenløve, którego eskadra niszczyła szwedzkie linie zaopatrzenia. Najważniejszym dla Szwedów było miasto Stralsund, ponieważ stanowiło ono bramę umożliwiającą prowadzenie kampanii w Polsce. Bronił go generał Magnus Stenbock.

Podczas gdy duńska armia szła w rejon Hamburga, duże siły rosyjsko-saskie stały na południe od Stralsundu. Duńska armia Fryderyka IV została poprowadzona przez generała Jobsta von Scholten w kierunku sił rosyjsko-saskich, w celu połączenia się z nimi i 14 grudnia dotarła do małego miasteczka Gadebusch, na południowy zachód od Wismaru. Stenbock miał zamiar nie dopuścić do połączenia się sił sojuszników. Na szczęście dla Stenbocka ruchy wojsk sojuszniczych zostały spowolnione przez nieporozumienia wśród ich dowódców. 19 grudnia szwedzka armia znalazła się w Gross Brütz, mniej niż dziesięć kilometrów na wschód od Gadebusch. Rosyjska piechota była zbyt daleko by wspomóc Duńczyków, ale saska kawaleria pod dowództwem Jacoba Heinricha von Flemminga zbliżała się szybko.

Tej nocy duńska armia złożyła obóz i ruszyła na lepsze pozycje wokół wsi Wakenstädt, trzy kilometry na południe od Gadebusch. Scholten spodziewał się szwedzkiego ataku, wychodzącego od południa, aby uniknąć błotnistej rzeczki Radegast. O 4 rano 20 grudnia duńska armia została rozstawiona w obronnym szyku, ze skrzydłami kawalerii flankującymi znajdującą się w środku piechotę. Zaczął padać deszcz. Dotarła też saska kawaleria Flemminga.

Szwedzkie rozpoznanie stwierdziło, iż jedyną możliwością jest atak frontalny. Stenbock uważał, iż mimo że teren jest wąski, sprzyja przeciwnikowi, zaś siły sojuszników przewyższają jego siły liczebnie - to 30 jego dział da mu przewagę ogniową względem 13 dział duńskich.

Bitwa

Szwedzki atak rozpoczął się ok. 11:00 od wschodu. Szwedzka artyleria otworzyła ogień na mocno ścieśnione duńskie bataliony i zapewniła osłonę rozwinięcia szwedzkich sił. Ok. 13:00 Stenbock wydał rozkaz ataku. Podczas gdy artyleria kontynuowała ogień, piechota ruszyła w kierunku Duńczyków, nie otwierając ognia dopóki nie dotarła na odległość 12 kroków. Przez ten czas, duński przeciwnik pozostawał stosunkowo bierny. Kontratak duńskiej kawalerii załamał się przez piechotę wspieraną ciągłym ogniem artylerii. Na północy szwedzka kawaleria wykonała ruch flankujący i zaskoczyła duńską kawalerię lewego skrzydła. Następnie odwrót do Wakenstädt spowodował zamieszanie w duńskich szeregach, które zostało wykorzystane przez szwedzką piechotę prawego skrzydła. Tymczasem ciężka walka miała miejsce na szwedzkim lewym skrzydle, ale pomimo ich liczebnej przewagi, ataki saskiej kawalerii zostały odparte. Walki zostały przerwane z powodu zapadających ciemności. Duńskie i saskie oddziały wycofały się na stanowiska kilka kilometrów na zachód od Gadebusch. Wszystkie duńskie działa zostały utracone.

Efekty

Po bitwie król Karol XII mianował Stenbocka marszałkiem polnym. Bitwa ta stanowiła przykład właściwego wykorzystania artylerii. Jednakże w sytuacji strategicznej wiele nie zmieniła - w następnym roku sojusznicy zmusili Stenbocka do kapitulacji.

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Bitwa pod Gadebusch
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.