Czas wolny - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Czas wolny.

Czas wolny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Odpoczynek
Dziewczynka spędzająca czas na basenie
Dziewczynka spędzająca czas na basenie

Czas wolnyczas, którym dysponuje człowiek po wykonaniu obowiązków takich jak nauka, praca, czynności związane z codziennym życiem[1].

Czas wolny dziecka – okres, który pozostaje mu po wypełnieniu obowiązków szkolnych, domowych, czynności organizacyjno-porządkowych, związanych z zachowaniem zdrowia i higieny, czas, w którym może ono wykonywać czynności według swego upodobania, związane z wypoczynkiem, rozrywką i zaspokajaniem potrzeb wynikających z zainteresowań. Czas wolny dzieci obejmuje także okres, w którym wypełniają one dobrowolnie przyjęte obowiązki społeczne[2]

Geneza

Pojęcie i problem czasu wolnego pojawił się wraz ze społeczeństwem przemysłowym i związaną z nim standaryzacją produkcji. W społeczeństwie tradycyjnym problem ten nie był istotny, gdyż nie rozgraniczano czasu wolnego od czasu pracy. W dużej mierze na pojawienie się tego problemu wpływ miało miejsce wykonywania pracy, różne od miejsca poza pracą, co z kolei wiązało się z przebywaniem w dwóch różnych społecznościach.

Rodzaje czasu wolnego

W czasie wolnym organizacja i rodzaj zajęć zależy między innymi od:

  • preferencji, zainteresowań, przyzwyczajeń danej osoby
  • wieku
  • rodzaju wykonywanej pracy
  • innych obowiązków
  • ilości dostępnego czasu (dzień powszedni, weekend, urlop, wakacje)
  • możliwości finansowych.

Ze względu na okres, w jakim rozpatrywany jest czas wolny, mówi się o:

  • czasie wolnym krótkim – w ciągu jednego dnia;
  • czasie wolnym średnim – w ciągu tygodnia;
  • czasie wolnym długim – w ciągu roku[3].

Takie rozgraniczenie ma uzasadnienie w przypadku form rekreacyjnych (uprawianych w czasie wolnym), które najczęściej rozpatrywane są w kategoriach dnia, tygodnia, lub sezonu (najczęściej rocznego).

Niemałą rolę w przekazywaniu wzorców spędzania wolnego czasu spełnia rodzina oraz grupa rówieśnicza. Organizacją wolnego czasu dla dzieci i młodzieży zajmują się różnego rodzaju instytucje, stowarzyszenia, organizacje młodzieżowe i społeczne takie jak szkoły, świetlice, biblioteki, kluby osiedlowe, młodzieżowe domy kultury, PTTK, ZHP, TPD, TKKF, zakłady pracy, organizacje chrześcijańskie, np. Ruch Światło-Życie, KSM, młodzieżowe Kluby Opus Dei. Oferują one takie formy zajęć jak koła zainteresowań, zajęcia artystyczne, sportowe, odczyty, wycieczki i inne.

Czas wolny przeznaczany jest zazwyczaj na różnego rodzaju zajęcia rekreacyjne:

W nauce trwa współcześnie dyskusja, mająca na celu ustalenie, czy czasu wolnego średnio przybywa, czy ubywa, w porównaniu do przeszłości.

Warunki dobrego odpoczynku

  • własne mieszkanie – miejsce, gdzie człowiek czuje się bezpiecznie, posiada możliwość urządzenia go według własnych upodobań
  • kontakt z przyrodą – czyste powietrze, przestrzeń, słońce, woda, zieleń
  • życzliwość – kultura codziennych kontaktów w rodzinie, zakładzie pracy, w sąsiedztwie i miejscach publicznych, wykluczenie arogancji, nacisków i wymuszeń
  • bezpieczeństwo socjalne – posiadanie stabilnej pracy i zarobków
  • satysfakcja z dobrze wykonanej pracy

Zobacz też

Przypisy

  1. Artur Rodziewicz, O czasie wolnym i logice pokoju, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 3-4 (2014), s. 289–318., 2014.
  2. K. Przecławski, Czas wolny dzieci i młodzieży, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1978.
  3. J. B. Bączek: Animacja czasu wolnego w turystyce. Praktyczny podręcznik dla animatora. Wyd. Stageman Polska, Warszawa 2009.

Bibliografia

  • Arlie R. Hochshild, Anne Machung: The second shift. New York: Avon Books, 1990. (ang.)
  • Arlie R. Hochshild: The time bind: When work becomes home and home becomes work. New York: Metropolitan, 1997. (ang.)
  • Czajka S., Z problemów czasu wolnego. Instytut wydawniczy CRZZ, Warszawa 1974.
  • Jerry A. Jacobs, Kathleen Gerson. Overworked Individuals or Overworked Families?. „Work and Occupations”. 28 (1), s. 40–63, 2001 (ang.). 
  • Leslie A. Perlow: Finding Time. How Corporations, Individuals, and Families Can Benefit from New Work Practices. Ithaca-London: ILR Press, 1997. (ang.)
  • Małgorzata Orłowska, Problemy czasu wolnego w pedagogice społecznej, W.S. Kawula (red.), „Pedagogika społeczna”, Toruń: A. Marszałek, 2001.???
  • Pięta Jan, Pedagogika czasu wolnego wyd. 3, Wydawnictwo FREL, Nowy Dwór Maz. 2014
  • Przecławski K., Czas wolny dzieci i młodzieży w Polsce. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1978.
  • Rodziewicz A., O czasie wolnym i logice pokoju, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 3-4, s. 289–318, 2014.
  • Rodziewicz A., Walka z czasem. Uwagi o szkoleniu Syzyfa, „Respublica” 4, s. 73–87, 2015.
  • Juliet Schor: The Overworked American: The Unexpected Decline of Leisure. New York: Basic Books, 1991. (ang.)
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Czas wolny
Listen to this article