For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Dekret.

Dekret

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Dekretakt normatywny mający moc ustawy, wydany nie przez parlament, ale przez organ władzy wykonawczej.

Prawo rzymskie

Dekretami (decreta) w prawie rzymskim były wyroki wydawane przez cesarza jako najwyższego sędziego. Jako przykład można wskazać Decretum Divi Marci o utracie wierzytelności dochodzonej z pominięciem drogi sądowej[1]. W okresie dominatu odgrywały drugorzędną rolę.

Prawo kanoniczne

Dekret jest to także dokument wydawany przez biskupa lub arcybiskupa danej diecezji, skierowany do księży (najczęściej wikariuszy), mówiący o przeniesieniu lub zmianie parafii poszczególnych duchownych. Dekrety wydają także m.in. przełożeni zakonów w stosunku do członków zakonu oraz Stolica Apostolska[2].

Prawo polskie

W Królestwie Polskim Rada Regencyjna miała prawo wydawania dekretów[3]. W okresie II Rzeczypospolitej dekrety wydawał Naczelnik Państwa (marsz. Józef Piłsudski)[4], a później Prezydent RP, na mocy art. 55 Konstytucji kwietniowej[5]. W okresie Polski Ludowej dekrety wydawały następujące organy: Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego[6], Rada Ministrów[7][8][9][10][11][12] oraz Rada Państwa (od czasu wejścia w życie Konstytucji PRL z 1952)[13]. Dekrety musiały zostać zatwierdzone przez Krajową Radę Narodową, Sejm Ustawodawczy, a następnie Sejm PRL. Traciły one moc, jeżeli wyżej wymieniony właściwy organ odmówił ich potwierdzenia uchwałą na najbliższym posiedzeniu.

Niektóre obowiązujące obecnie (w III RP) dekrety wydane w okresie „Polski Ludowej”:

Obowiązujące dekrety mogą być zmieniane lub uchylane tylko ustawą. Podlegają one kontroli Trybunału Konstytucyjnego[14]. Powyższe akty są źródłami powszechnie obowiązującego prawa.

Współcześnie w Polsce prawo przewiduje w pewnych okolicznościach wydawanie dekretów pod postacią rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z mocą ustawy.

Przypisy

  1. Digesta Justyniana 48,7,7, Historia rozwoju procesu rzymskiego.
  2. Patrz: Kodeks prawa kanonicznego z 1983.
  3. Dz.U. z 1918 r. nr 1, poz. 1.
  4. Dz.U. z 1918 r. nr 17, poz. 41.
  5. Dz.U. z 1935 r. nr 30, poz. 227.
  6. Dz.U. z 1944 r. nr 1, poz. 3.
  7. Dz.U. z 1945 r. nr 1, poz. 1.
  8. Dz.U. z 1947 r. nr 18, poz. 71.
  9. Dz.U. z 1947 r. nr 20, poz. 79.
  10. Dz.U. z 1950 r. nr 29, poz. 271.
  11. Dz.U. z 1951 r. nr 16, poz. 126.
  12. Dz.U. z 1952 r. nr 33, poz. 233.
  13. Dz.U. z 1952 r. nr 33, poz. 232.
  14. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2393) przez ustawę rozumie się także akty normatywne, o których mowa w art. 234 Konstytucji, oraz inne akty normatywne, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie Konstytucji, które miały moc prawną równą mocy prawnej ustawy.

Zobacz też

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Dekret
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.