For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Diecezja sejneńska.

Diecezja sejneńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Diecezja augustowska
(Diecezja sejneńska)
Ilustracja

Bazylika Nawiedzenia NMP w Sejnach, dawny kościół katedralny diecezji augustowskiej
Państwo

 Królestwo Polskie
 II Rzeczpospolita

Siedziba

Sejny

Data powołania

1818

Data zamknięcia

1925

Wyznanie

katolickie

Kościół

rzymskokatolicki

Metropolia

warszawska

Katedra

Katedra Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Sejnach

Dawny pałac biskupi (obecnie Muzeum Ziemi Sejneńskiej)
Dawny pałac biskupi (obecnie Muzeum Ziemi Sejneńskiej)

Diecezja augustowska, czyli sejneńskadiecezja Kościoła rzymskokatolickiego z siedzibą biskupów w Sejnach, która istniała w latach 1818–1925. W 1925 roku została zniesiona i podzielona na diecezję łomżyńską oraz wyłkowyską.

W 2009 roku ustanowiono Sejny jako biskupstwo tytularne. Tytuł pierwszego biskupa sejneńskiego nosi nuncjusz apostolski w Kongo i Gabonie, arcybiskup Jan Pawłowski.

Historia

Diecezja augustowska, zwana sejneńską powstała w związku z reorganizacją terytorialną Kościoła katolickiego po utworzeniu Królestwa Polskiego. Papież Pius VII bullą z 30 kwietnia 1818 roku zniósł diecezję wigierską, tworząc na jej miejsce diecezję augustowską, czyli sejneńską. Stolicą biskupią zostało ustanowione miasteczko Sejny, a katedrąkościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny.

W 1821 roku kolejna bulla przeniosła stolicę biskupią do Suwałk, podnosząc jednocześnie kościół św. Aleksandra w tym mieście do godności katedry. Diecezja otrzymała nazwę „augustowska, czyli suwalska”. Decyzja ta poprzedzona była staraniami rządu Królestwa Polskiego w Stolicy Apostolskiej, ale nie odpowiadała woli biskupa ordynariusza. Z pomocą metropolity arcybiskupa warszawskiego bulla papieska nie została ogłoszona, wobec czego stolica diecezji pozostała w Sejnach.

Diecezję włączono do metropolii warszawskiej. Terytorialnie objęła ona obszar ówczesnego województwa augustowskiego. W 1818 do diecezji należało 119 parafii i 1 filia, podzielonych na 11 dekanatów. 8 dekanatów należało wcześniej do zlikwidowanej diecezji wigierskiej, a 3 (Łomża, Wąsosz i Wizna) przyłączono z diecezji płockiej. Do 1875 do diecezji należało też 8 parafii greckokatolickich. W jej północnej części mieszkała ludność litewska. Po powstaniu styczniowym rząd rosyjski zmierzał do likwidacji diecezji augustowskiej. Ówczesny biskup Konstanty Ireneusz Łubieński został deportowany w 1869 do Rosji, gdzie zmarł. Plany te nie zostały zrealizowane, tym niemniej utrudnienia ze strony władz zaborczych powodowały, że sieć parafii wzrastała bardzo powoli, a sprzeciwy wobec nominacji biskupich sprawiły, że przez długie okresy diecezją zarządzali wikariusze kapitulni. Rzadko, tylko cztery razy, obsadzane było stanowisko sufragana.

W momencie utworzenia diecezja liczyła 361 tysięcy wiernych, których obsługiwało 230 kapłanów diecezjalnych. Do 1860 utworzono tylko 13 nowych filii i parafii. Wiernych było wówczas 465 tysięcy. Do 1914 utworzono 14 następnych parafii. Liczba wiernych wzrosła do 694 tysięcy. Księży diecezjalnych było wówczas 368. Kapituła katedralna miała cztery godności: dziekan, archidiakon, kustosz, scholastyk oraz osiem kanonii gremialnych i osiem honorowych. Uposażenie kapituły wynosiło 20 000 złp. Po 1866 liczbę kanonii gremialnych zmniejszono do sześciu, w 1918 roku przywrócono osiem. Seminarium duchowne znajdowało się początkowo w Tykocinie u księży misjonarzy. W 1826 utworzono drugie seminarium w Sejnach, z którym w 1853 połączono seminarium tykocińskie.

Na terenie diecezji swoje klasztory posiadali: kapucyni w Łomży, bernardyni w Tykocinie, misjonarze w Tykocinie, franciszkanie konwentualni w Stawiskach, marianie w Mirosławiu i Mariampolu, karmelici w Wąsoszy, reformaci w Smolanach i benedyktynki w Łomży. Po kasatach dokonywanych po 1864 utrzymali się łomżyńscy kapucyni, jeden klasztor marianów (Mariampol) i benedyktynki w Łomży. Powstały 3 domy szarytek.

W 1918 teren diecezji znalazł się w Polsce i na Litwie. Po podpisaniu układu polsko-litewskiego w Suwałkach (1921) biskup Antoni Karaś zarządzał litewską częścią diecezji, rezydując w Wyłkowyszkach. Polską częścią zarządzał biskup sufragan Romuald Jałbrzykowski. Swą siedzibę umiejscowił w Łomży. W latach 1918–1925 utworzono w obu częściach diecezji 30 nowych parafii. W 1925 diecezja augustowska została zlikwidowana (28 października), a jej polska część - włączona do nowo powstałej diecezji łomżyńskiej, której pierwszym ordynariuszem został dotychczasowy sufragan augustowski. W 1926 roku papież Pius XI utworzył w Wyłkowyszkach diecezję do której weszły również tereny litewskie byłej diecezji augustowskiej. W momencie likwidacji polska część diecezji obejmowała 104 parafie w 12 dekanatach, liczyła 369 tysięcy wiernych, którym służyło 169 kapłanów diecezjalnych. Była katedra sejneńska otrzymała status kolegiaty.

W roku 2009 papież Benedykt XVI zaliczył dawną stolicę biskupią w Sejnach do stolic tytularnych. Oznacza to, że przydzielana jest biskupom, niebędącym ordynariuszami.

Biskupi

Biskupi diecezjalni

Biskupi pomocniczy

Biskupami sufraganami byli: Polikarp Augustyn Marciejewski (1819–1827), Stanisław Choromański (1829–1836), Józef Hollak (1883–1890), Romuald Jałbrzykowski (1918–1925).

Zobacz też

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Diecezja sejneńska
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.