Drzewipestowate - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Drzewipestowate.

Drzewipestowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Drzewipestowate

Caryocar brasiliense
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd malpigiowce
Rodzina drzewipestowate
Nazwa systematyczna
Caryocaraceae Voigt
Hort. Suburb. Calcutt.: 88. Aug-Dec 1845[3]
Typ nomenklatoryczny

Caryocar L. (1771)[3]

Drzewipestowate (Caryocaraceae) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu malpigiowców. Obejmuje 26 gatunków z dwóch rodzajów spotykanych w tropikalnej Ameryce Południowej, zwłaszcza w Amazonii[2], poza tym rosnące na obszarach od Kostaryki po południową Brazylię[4]. Owoce i nasiona drzewipestu orzechodajnego dostarczają wartościowego oleju jadalnego[5], a kilka innych gatunków z tego rodzaju ma także jadalne owoce[4]. Owoce roślin obu zaliczanych tu rodzajów wykorzystywane są także do trucia ryb[2]. Niektóre gatunki dostarczają wartościowego drewna, przez co zostały nadmiernie wyeksploatowane i np. Caryocar costaricense ujęty został w efekcie w załączniku II do konwencji CITES[4].

Morfologia

Wiecznie zielone drzewa i krzewy o liściach trójlistkowych, skrętoległych lub naprzeciwległych. Kwiaty efektowne, głównie za sprawą okazałych (barwnych i długich) pręcików, których liczba w rodzaju drzewipest sięgać może 250. Okwiat jest 6-krotny, z wolnymi działkami i płatkami. Zalążnia u rodzaju drzewipest składa się 4-6 owocolistków, których liczba w rodzaju Anthodiscus osiąga 20 i w tym przypadku podczas dojrzewania owocolistki rozpadają się na pojedyncze owoce. W rodzaju drzewipest owocem jest pestkowiec z 4-6 nasionami otoczony miąższem bogatym w oleje[2][5].

Systematyka

Rodzina o niejasnej pozycji w obrębie malpigiowców (Malpighiales) należących do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych. Była wskazywana jako klad bazalny dla grupy obejmującej poza tym lnowate (Linaceae) i irwingiowate Irvingiaceae. Dawniej (np. w system Cronquista z 1981 i system Takhtajana z 1997) włączana była do rzędu herbatowców (Theales)[2].

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
malpigiowce


Putranjivaceae



Lophopyxidaceae




Caryocaraceaedrzewipestowate




Centroplacaceae




Malpighiaceaemalpigiowate



Elatinaceaenadwodnikowate






Balanopaceae





Trigoniaceae



Dichapetalaceae





Chrysobalanaceaezłotośliwowate



Euphroniaceae






Wykaz rodzajów[6]
  • Anthodiscus G. Mey.
  • Caryocar L. – drzewipest

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-03] (ang.).
  2. a b c d e Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-03] (ang.).
  3. a b James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-05-05].
  4. a b c Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 313-314. ISBN 978-1-842466346.
  5. a b Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 25-26. ISBN 83-7079-778-4.
  6. Genera of Irvingiaceae (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-05-05].
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Drzewipestowate
Listen to this article