Edward Herbert - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Edward Herbert.

Edward Herbert

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Edward Herbert
kapitan broni pancernej kapitan broni pancernej
Data i miejsce urodzenia 26 marca 1899
Przemyśl
Data i miejsce śmierci 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby 1918–1940
Siły zbrojne
Wojsko Polskie
Jednostki 18 Pułk Piechoty
2 Pułk Piechoty Legionów
6 Pułk Strzelców Podhalańskich
2 Pułk Strzelców Podhalańskich
17 Pułk Piechoty
1 Pułk Pancerny
5 Batalion Pancerny
Stanowiska dowódca plutonu
dowódca kompanii
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Edward Franciszek Stanisław Herbert (ur. 26 marca 1899 w Przemyślu, zm. 1940 w Katyniu) – kapitan broni pancernej Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Edward Franciszek Stanisław Herbert urodził się 26 marca 1899 w Przemyślu[1][2][3]. Był synem Mariana Herberta (1864-1935, generał brygady Wojska Polskiego) i Bronisławy z domu Hawliczek[1][2][4]. W rodzinnym mieście ukończył pięć lat szkoły, potem cztery klasy w szkole realnej w Wiedniu, gdzie od 1915 uczył się w szkole kadetów[5].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego[6]. Od listopada 1918 do stycznia 1919 przebywał na kursie kadetów w Krakowie, a od stycznia do marca 1919 w Szkole Podchorążych w Warszawie, po czym mianowano go sierżantem[5]. Następnie przeszedł do służby w 18 pułku piechoty, dowodzonym przez jego ojca[7]. W szeregach tej jednostki do stycznia 1920 uczestniczył w działaniach na froncie ukraińskim podczas wojny polsko-bolszewickiej[2][8]. Na początku 1920 przebywał na leczeniu i urlopie, a potem uczył się w szkole podchorążych w Warszawie, gdzie latem 1920 otrzymał mianowanie na stopień oficerski podporucznika[9]. Od 17 sierpnia 1920 był żołnierzem w batalionie zapasowym 2 pułk piechoty Legionów, w którym został dowódcą oddziału technicznego[9][2]. Wraz z nim walczył ponownie przeciw bolszewikom na Lubelszczyźnie oraz w bitwie pod Komarowem 31 sierpnia 1920[9]. Otrzymał awans na stopień porucznika ze starszeństwem z dniem 1 listopada 1920[10][11][9].

Po nastaniu pokoju służył w 6 pułku Strzelców Podhalańskich[12], w 1921 w 2 pułku Strzelców Podhalańskich w Sanoku[1]. Od 15 maja do 27 lipca 1922 był słuchaczem na kursie sapersko-technicznym przy 10 pułku Saperów w Przasnyszu[12]. Od 1923 był żołnierzem formacji pionierów 17 pułku piechoty w Rzeszowie[13][14][15], gdzie pełnił funkcję dowódca plutonu[16]. Od 3 stycznia do 2 lipca 1931 przebywał na kursie dla oficerów w Centrum Wyszkolenia Broni Pancernej w Warszawie[17]. Po jego ukończeniu do sierpnia 1931 był dowódcą 9 kompanii w 17 pp[17]. Pod koniec tego miesiąca, jako oficer piechoty został przeniesiony do 1 pułku pancernego w Poznaniu[18][19]. W tej jednostce został dowódcą plutonu w kompanii szkolnej, po pobycie w szpitalu w 1932 i 1933, w dniu 7 maja 1933 ponownie został dowódcą plutonu w kompanii szkolnej, a 2 stycznia 1934 został p.o. dowódcy kompanii[20]. Od 15 marca 1934 służył w 5 batalionie Czołgów i Samochodów Pancernych (od 1935 przemianowany na 5 Batalion Pancerny) w Krakowie[21][2]. Tam objął dowództwo nad kompanią gospodarczej[22]. Przejściowo, od 28 maja do 12 czerwca 1934 był w jednostce oficerem sportowym[22]. W korpusie broni pancernej został awansowany na stopień kapitana ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1935[23][24]. W 1938 został dowódcą kompanii szkolnej i sprawował to stanowisko do 1939[25][24].

W czasie mobilizacji w sierpniu 1939 został dowódcą 51 szwadronu Czołgów Rozpoznawczych, w ramach sformowanego 51 dywizjonu Pancernego dla Krakowskiej Brygady Kawalerii, w składzie Armii „Kraków”[2][26]. Po wybuchu II wojny światowej na początku walk obronnych w dniu 2 września 1939 został ranny podczas lotniczego bombardowania w Żarkach, po czym trafił do szpitala[27]. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez Sowietów[28]. Był przetrzymywany w obozie w Kozielsku[28]. Wiosną 1940 został wywieziony w transporcie do Katynia i tam rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940[29]. 28 lipca 2000 został pochowany na terenie późniejszego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu[2].

8 sierpnia 1921 w kościele rzymskokatolickim Sanoku poślubił Teresę Brygidę Bronisz (ur. 1900), zamieszkującą dotychczas w Piotrkowie[1][30]. Mieli córkę Marię (ur. 1931)[30][2]. W styczniu 1937 decyzją Konsystorza Wileńskiego Ewangelicko-Reformowanego orzeczono rozwiązanie małżeństwa Edwarda i Teresy Herbertów[30]. 1 maja 1937 w kościele ewangelicko-reformowanym w Wilnie. Edward Herbert zawarł ponowny związek małżeński z Emilią Honoratą Stachurzanką[30]. Przed 1939 zamieszkiwał z drugą żoną przy ulicy Śląskiej 9a w Krakowie[30]

Upamiętnienie

Jego kuzynem był poeta Zbigniew Herbert, który latach napisał wiersz zatytułowany Guziki (z podtytułem Pamięci kapitana Edwarda Herberta), opublikowany w tomie pt. Rovigo, wydanym w 1992[31].

5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie na stopień majora[32][33]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[34].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” Edwardowi Herbertowi poświęcono Dęby Pamięci w Przemyślu[33].

Odznaczenia

Przypisy

  1. a b c d Księga małżeństw (1912–1924). Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku. s. 117 (poz. 55).
  2. a b c d e f g h i j k Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Katyń. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2000. s. 202. [dostęp 2021-05-30].
  3. Kozubal 2020 ↓, s. 3.
  4. Kozubal 2020 ↓, s. 3-4.
  5. a b Kozubal 2020 ↓, s. 4.
  6. Kozubal 2020 ↓, s. 3, 4.
  7. Kozubal 2020 ↓, s. 4, 6.
  8. Kozubal 2020 ↓, s. 6.
  9. a b c d e Kozubal 2020 ↓, s. 7.
  10. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 449.
  11. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 391.
  12. a b Kozubal 2020 ↓, s. 8.
  13. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 173.
  14. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 164.
  15. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 33, 247.
  16. Kozubal 2020 ↓, s. 9, 10.
  17. a b Kozubal 2020 ↓, s. 11.
  18. Kozubal 2020 ↓, s. 13.
  19. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 86, 731.
  20. Kozubal 2020 ↓, s. 13, 16, 18.
  21. Kozubal 2020 ↓, s. 18.
  22. a b Kozubal 2020 ↓, s. 20.
  23. Rocznik Oficerski 1939 ↓, s. 233.
  24. a b c Kozubal 2020 ↓, s. 24.
  25. Rocznik Oficerski 1939 ↓, s. 233, 774, 792-793.
  26. Kozubal 2020 ↓, s. 3, 28.
  27. Kozubal 2020 ↓, s. 31.
  28. a b Kozubal 2020 ↓, s. 32.
  29. Kozubal 2020 ↓, s. 33.
  30. a b c d e Kozubal 2020 ↓, s. 35.
  31. Kozubal 2020 ↓, s. 3, 33-34.
  32. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  33. a b Kozubal 2020 ↓, s. 38.
  34. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2021-05-30].
  35. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 86.

Bibliografia

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Edward Herbert
Listen to this article