For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Fryderyk I Kłótnik.

Fryderyk I Kłótnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Fryderyk I Kłótnik
Ilustracja
ilustracja herbu
margrabia Miśni (jako Fryderyk IV)
Okres

od 1407
do 4 stycznia 1428

Poprzednik

Wilhelm I Jednooki

Następca

Fryderyk II Łagodny

książę elektor Saksonii
Okres

od 1423
do 4 stycznia 1428

Poprzednik

Albrecht III

Następca

Fryderyk II Łagodny

Dane biograficzne
Dynastia

Wettynowie

Data urodzenia

11 kwietnia 1370

Data i miejsce śmierci

4 stycznia 1428
Altenburg

Ojciec

Fryderyk III Srogi

Matka

Katarzyna

Żona

Katarzyna Welf

Dzieci

Fryderyk II Łagodny,
Zygmunt,
Anna,
Katarzyna,
Henryk,
Wilhelm

Fryderyk I Kłótnik (ur. 11 kwietnia 1370, zm. 4 stycznia 1428 w Altenburgu) – palatyn saski od 1381, margrabia Miśni (jako Fryderyk IV) od 1407, książę saski i elektor Rzeszy Niemieckiej od 1423 z dynastii Wettinów.

Życiorys

Był synem margrabiego Miśni i landgrafa Turyngii Fryderyka III Srogiego, który panował w Miśni i Turyngii wraz ze swymi dwoma braćmi. Gdy ojciec umarł w 1381 r. obaj jego bracia jeszcze żyli, i choć Fryderyk otrzymał po śmierci ojca tytuły margrabiego Miśni i landgrafa Turyngii faktycznie nie panował. W kolejnym roku dokonany został podział Miśni i Turyngii między członków rodu: Fryderyka i jego młodszego brata Wilhelma oraz ich stryjów, Wilhelma I Jednookiego i Baltazara. Na mocy tego podziału Wilhelmowi Jednookiemu przypadło margrabstwo Miśni, Baltazarowi Turyngia, zaś Fryderykowi wspólnie z bratem niewielkie terytorium z Lipskiem i Altenburgiem, i mimo że obaj nie zrzekli się tytułów nie sprawowali władzy w Miśni i Turyngii. Fryderyk powiększał swoje włości poprzez zakup kolejnych terytoriów w Turyngii i Frankonii.

W tym okresie Fryderyk uczestniczył w licznych wojnach, m.in. udał się do Prus wspomagać zakon krzyżacki w walce przeciwko Jagielle. Gdy król czeski Wacław IV Luksemburski wydał swoją córkę Annę, obiecaną wcześniej Fryderykowi, za króla Anglii Ryszarda II, Fryderyk zaangażował się w politykę antyluksemburską.

Po śmierci stryja Wilhelma Jednookiego w 1407 r. Fryderyk z bratem Wilhelmem objął panowanie w margrabstwie Miśni. Kilkuletni spór o to dziedzictwo z kuzynem Fryderykiem IV (który w 1406 r. odziedziczył Turyngię po śmierci jego ojca Baltazara, stryja Fryderyka) zakończył układ zawarty w 1410 r. Wtedy także Fryderyk podzielił się z bratem Wilhelmem znajdującym się pod ich władzą terytorium (Fryderykowi przypadła większość Miśni), choć później bracia nadal ze sobą współpracowali (Wilhelm zmarł w 1425 r. nie pozostawiając dziedzica, przez co wówczas Fryderyk na powrót zjednoczył Miśnię). Jeszcze przed podziałem, w 1409 r. bracia wspólnie ufundowali uniwersytet w Lipsku (korzystając z obecności studentów i profesorów, którzy uciekli z Pragi).

W 1417 r. król Niemiec Zygmunt Luksemburski potwierdził fakt przejęcia Miśni przez Fryderyka i Wilhelma. W latach 1420–1421 Fryderyk uczestniczył w walkach przeciwko husytom u boku Zygmunta, dzięki czemu w 1422 r. mógł dokonać kolejnych niewielkich nabytków terytorialnych. W tym samym roku zmarł ostatni z askańskich książąt Saksonii i Fryderyk uzyskał w styczniu 1423 r. od Zygmunta nadanie tego księstwa, stając się tym samym (mimo sprzeciwów askańskich książąt Saksonii-Lauenburga) jednym z elektorów Rzeszy.

Ostatnie lata życia wypełniła mu walka wraz z Zygmuntem Luksemburskim przeciwko husytom. Zmarł w wieku 57 lat, został pochowany w początkowo w Altenburgu, a następnie jego ciało przeniesiono do katedry w Miśni. Saksonię odziedziczyli po nim jego czterej synowie, z czego tytuł elektorski przypadł w udziale najstarszemu, Fryderykowi II Łagodnemu.

Jest uznawany za władcę, który położył (głównie sięgając po elektorat saski) podwaliny pod późniejszą potęgę rodu Wettinów.

Rodzina

Fryderyk był żonaty od 1402 r. z Katarzyną, córką księcia Brunszwiku-Lüneburga Henryka I, ich dziećmi byli m.in.:

Bibliografia

  • Gottfried Opitz: Friedrich I. der Streitbare. W: Neue Deutsche Biographie. T. 5. Berlin: Duncker & Humblot, 1961, s. 567. [dostęp 2009-12-14]. (niem.).
  • Heinrich Theodor Flathe: Friedrich I.. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 7. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1878, s. 776–778. [dostęp 2009-12-14]. (niem.).

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Fryderyk I Kłótnik
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on