General Motors - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for General Motors.

General Motors

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

General Motors Company
Państwo  Stany Zjednoczone
Siedziba Detroit
Data założenia 16 września 1908
Forma prawna spółka publiczna
Dyrektor Mary Barra
Zatrudnienie 219 000 osób (2013[1])
Giełda New York Stock Exchange
Symbol akcji GM
Dane finansowe
Przychody 155,42 mld $ (2013[1])
Wynik operacyjny 4,919 mld $ (2013[1])
Wynik netto 5,346 mld $ (2013[1])
Kapitał zakładowy 42,6 mld $ (2013[1])
brak współrzędnych
Strona internetowa
Główna siedziba firmy w Detroit
Główna siedziba firmy w Detroit
Fabryka GM w Wilmington
Fabryka GM w Wilmington

General Motors Company (w skrócie GM) – amerykański koncern motoryzacyjny założony 16 września 1908 roku zajmujący się m.in. produkcją samochodów osobowych i dostawczych, silników okrętowych, instalacji przemysłowych, technologii komunikacyjnych oraz usługami finansowymi. GM jest spółką publiczną od 20 grudnia 1916 roku notowaną na Giełdzie Nowojorskiej. Jedno z największych przedsiębiorstw na świecie z siedzibą w Detroit.

Marki samochodów należące do General Motors

Obecnie

  • BrightDrop – amerykańska marka powstała w 2021 roku,
  • Buick – amerykańska marka powstała w 1903 roku,
  • Cadillac – amerykańska marka powstała w 1902 roku, w GM od 1909 roku,
  • Chevrolet – amerykańska marka powstała w 1911 roku,
  • GMC – amerykańska marka powstała w 1902 roku, w GM od 1909 roku,
  • GMSV – australijski dystrybutor pojazdów Chevroleta powstały w 2020 roku.

Dawniej

  • LaSalle – amerykańska marka istniejąca w latach 1927–1940.
  • Beaumont – kanadyjska marka istniejąca w latach 1966–1969.
  • Envoy – kanadyjska marka istniejąca w latach 1959–1970.
  • Acadian – kanadyjska marka istniejąca w latach 1962–1971.
  • GMK – południowokoreańska marka istniejąca w latach 1972–1976.
  • Ranger – południowoafrykańska marka istniejąca w latach 1968–1978.
  • Saehan – południowokoreańska marka istniejąca w latach 1976–1983.
  • Statesman – australijska marka istniejąca w latach 1971–1984.
  • Bedford – brytyjska marka istniejąca w latach 1930–1986.
  • Passport – kanadyjska marka istniejąca w latach 1988–1991.
  • Asüna – kanadyjska marka istniejąca w latach 1992–1994.
  • Geo – amerykańska marka istniejąca w latach 1989–1998.
  • Oldsmobile – amerykańska marka istniejąca w latach 1897–2004.
  • Pontiac – amerykańska marka istniejąca w latach 1926–2009.
  • Saturn – amerykańska marka istniejąca w latach 1985–2009.
  • Hummer – amerykańska marka istniejąca w latach 1999–2010.
  • Alpheon – południowokoreańska marka istniejąca w latach 2010–2015.
  • Daewoo – południowokoreańska marka istniejąca w 1983–2011.
  • Holden – australijska marka istniejąca w latach 1949–2020.
  • HSV – australijska marka istniejąca w latach 1987–2020.

Sprzedane

  • Saab – szwedzka marka istniejąca w latach 1947–2014, należąca do GM w latach 1990–2010.
  • Opel – niemiecka marka powstała w 1862 roku, należąca do GM w latach 1929–2017.
  • Vauxhall – brytyjska marka powstała w 1857 roku, należąca do GM w latach 1925–2017.

Joint-ventures

  • Jinbei GM – chińsko-amerykańskie joint-venture oferujące pojazdy Chevrolet, działające w latach 1992–2004,
  • GM-AwtoWAZ – rosyjsko-amerykańskie joint-venture oferujące pojazdy Chevrolet, działające w latach 1991–2019,
  • SAIC-GM – chińsko-amerykańskie joint-venture oferujące pojazdy Buick, Chevrolet i Cadillac, działające od 1997 roku,
  • SAIC-GM-Wuling – chińsko-amerykańskie joint-venture oferujące pojazdy Baojun i Wuling, działające od 2002 roku,
  • FAW-GM – chińsko-amerykańskie joint-venture oferujące pojazdy dostawcze i ciężarowe FAW, działające od 2008 roku,
  • GM Uzbekistan – uzbecko-amerykańskie joint-venture oferujące pojazdy Chevrolet i Ravon, działające od 2008 roku.

Historia

Amerykańskie przedsiębiorstwo General Motors zostało założone 16 września 1908 roku jako kompania holdingowa dla Buicka. Ze względu na dynamiczny rozwój rozpoczęto pozyskiwanie innych przedsiębiorstw zajmujących się produkcją samochodów. W ten sposób doszło do fuzji Oldsmobile po połączeniu z Olds Motor Vehicle Company w 1908 roku, a także Cadillaca (kupiony 29 lipca 1909 roku przez GM za 5,5 miliona dolarów).

Polityka fuzji na rynku amerykańskim kontynuowana była do momentu, w którym przemysł samochodowy USA skupił się w rękach trzech korporacji: General Motors, Chryslera i Forda. W 1925 roku General Motors przejął brytyjskiego producenta samochodów Vauxhall, a w 1929 roku niemieckiego Opla.

Poszczególne marki koncernu na rynek amerykański miały w założeniu, od lat 30. XX wieku, przejmować różne segmenty rynku, będąc różnie pozycjonowane cenowo i pod względem prestiżu, począwszy od Chevroleta, przez w kolejności Pontiaca, Oldsmobile’a i Buicka do Cadillaca[2]. W latach 60. różnice te w dużym stopniu się zaczęły zacierać, a marki te konkurowały także ze sobą[2].

General Motors był pierwszą amerykańską korporacją, która w 1955 roku ogłosiła zysk jednoroczny przekraczający miliard dolarów. 28 maja 1999 roku z GM wyodrębniono Delphi Automotive Systems.

W pierwszej dekadzie XXI wieku koncern borykał się z problemami finansowymi[3]. Z funkcji prezesa w 2009 roku ustąpił Rick Wagoner, zastąpił go Fritz Henderson[4].

1 czerwca 2009 roku koncern ogłosił bankructwo i przeszedł w stan upadłości. 11 lipca 2009 roku GM zostało wykupione przez Departament Skarbu USA i od tego czasu prowadzi działalność jako General Motors Company. Część praw do marki Saab odkupiło chińskie przedsiębiorstwo BAIHC[5].

Po ponad 2 latach od ogłoszenia bankructwa i półtora roku od restrukturyzacji koncern wypracował 9 mld USD zysku w 2011 roku (z czego 7 mld w samej Ameryce Północnej) – najwięcej w swojej dotychczasowej historii. W tym samym czasie przedsiębiorstwo wyprodukowało 9 milionów samochodów (o 7,6% więcej niż w 2010 roku), stając się tym samym ponownie największym koncernem samochodowym świata pod względem wielkości produkcji. Wcześniej tytuł ten należał do japońskiej korporacji Toyota[6].

Według badania waszyngtońskiej organizacji Good Jobs First koncern General Motors otrzymał ok. 3,5 mld dolarów dotacji z programów federalnych i stanowych w okresie 2010-2013 – co uplasowało go na 4. miejscu wśród najbardziej dotowanych firm w Stanach Zjednoczonych[7].

General Motors w Polsce

General Motors Export Co. sprowadził do Polski pierwsze auta osobowe i użytkowe w 1924 roku. W 1927 roku sprzedano 1205 Chevroletów, co uplasowało markę na drugim miejscu wśród marek samochodów zarejestrowanych przez urzędy.

W lipcu 1928 roku na terenie warsztatów firmy „Elibor” Ł.J.Borkowski w Warszawie przy ul. Wolskiej 101/105 ruszyła produkcja karoserii Chevroletów. Jesienią rozpoczęto montaż podwozi, łącznie z nitowaniem ram. Do końca roku w polskiej montowni wyprodukowano 2098 samochodów osobowych i podwozi autobusowych oraz ciężarowych. Łącznie w 1928 roku w Polsce sprzedano 3554 auta marki Chevrolet. Ze względu na światowy kryzys montownia została zamknięta w 1931 roku[8][9].

W 1936 General Motors rozpoczął współpracę ze spółką Lilpop, Rau i Loewenstein (LRL), dzięki czemu w tym samym roku uruchomiony został montaż samochodów marki Chevrolet w zakładach przy ul. Bema 65 w Warszawie. Wśród montowanych samochodów osobowych znalazły się Master Sedan, Master De Luxe, Imperial i Sedan Taxi. W fabryce montowane były także pojazdy użytkowe, takie jak dostawcze Chevrolet 112, ciężarowe Chevrolet 121, 131, 157 oraz autobusy miejskie – model 183. W zakładach przy ul. Bema 65 w 1937 roku wyprodukowano 3700 samochodów, a w 1938–4680. W LRL montowano również samochody marki Buick, modele serii 41 i 90 oraz – Opel, modele Kadett, Olympia i P4. Podczas okupacji niemieckiej zakład został skonfiskowany na potrzeby gospodarki wojennej Niemiec a dotychczasowa produkcja – przerwana. W styczniu 1940 fabrykę włączono do koncernu Herman Göring Werke. W czasie powstania warszawskiego, Niemcy wywieźli do Rzeszy wszystkie maszyny, urządzenia, dokumenty firmy oraz pracowników. Po upadku powstania, w październiku 1944, specjalne oddziały niemieckie (Vernichtungskommando) zniszczyły hale fabryczne, wysadzając je w powietrze[10].

Po wojnie General Motors miał nadzieję na otwarcie własnego przedstawicielstwa. Okazało się to niemożliwe ze względu na scentralizowanie zakupów przez instytucje kierowane przez nowe państwo. Centralny Zarząd Przemysłu Metalowego poprzez Centralny Zarząd Motoryzacji prowadził rozmowy na temat zakupu licencji m.in. z Chevroletem i Fiatem. Ostatecznie marka amerykańska nie została wybrana, gdyż nie uznano jej za „politycznie słuszną”[11]. Mimo to w latach 1946–1956 rząd kupił od duńskiej montowni około 1500 osobowych Chevroletów Fleetmaster, Stylemaster, Fleetline i Bel Air, które zostały przydzielone najważniejszym urzędom PRL (w tym władzom PZPR), stąd Chevroleta Fleetmastera nazywano gwarowo „demokratką”.

W latach 70. XX wieku za czasów przywództwa Edwarda Gierka planowano wybudować w Polsce fabrykę samochodów dostawczych, produkującą dostawcze samochody osobowe w nadwoziu dostawczym lub terenowym na licencji General Motors, produkującą 200 tys. pojazdów rocznie. Wstępnie zaczęto wybierać lokalizację. Z różnych względów plany nie zostały zrealizowane[12].

Po transformacji systemowej General Motors Corporation wybudował w czasie 22 miesięcy Zakład Opel Polska w Gliwicach. W kwietniu 1998 roku rozpoczął produkcję części i podzespołów samochodowych, a w sierpniu tegoż roku pierwszy Opel Astra Classic opuścił linię montażową zakładu. General Motors Corporation zainwestował w Gliwicach 550 mln USD i zatrudnił ponad 3000 pracowników. GM był jednym z największych inwestorów na Śląsku.

Marka Chevrolet pojawiła się w Polsce po raz kolejny w maju 2005. Początkowo były to wyłącznie przebrandowane produkty GM Daewoo[13]. 11 listopada 2007 roku w fabryce FSO w Warszawie na Żeraniu wyprodukowano pierwszego Chevroleta Aveo, do lutego 2011 roku wyprodukowano 126 622 sztuki[14][15]. Produkcję w FSO zakończono 22 lutego 2011[16].

Fabryka w Gliwicach nosiła nazwę General Motors Manufacturing Poland do 2017 roku, a po przejęciu niemieckiego producenta przez ówczesny koncern Groupe PSA przemianowano ją we wrześniu na Opel Manufacturing Poland[17]. GM zakończyło tym samym swoje operacje w Polsce.

Modele samochodów

GM EV1
GM EV1
GM HydroGen4
GM HydroGen4

Historyczne

Studyjne

  • GM Chronos (1991)
  • GM AUTOnomy (2002)
  • GM Hy-Wire (2003)
  • GM Sequel (2005)
  • GM EcoJet (2006)
  • GM Chaparral Volt (2008)
  • GM Bare Necessities Truck (2009)
  • GM Bare Necessities Car (2009)
  • GM Car Hero (2009)
  • GM Targa Evo (2011)


Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d e Finance General Motors Company.
  2. a b J. „Kelly” Flory: American Cars, 1960–1972: Every Model, Year by Year. McFarland & Company, 2004, s. 10. ISBN 978-0-7864-1273-0. (ang.)
  3. General Motors na krawędzi bankructwa. 2008-11-08. [dostęp 2008-11-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-11)].
  4. Prezes General Motors złożył rezygnację, GazetaPrawna.pl, 30 marca 2009.
  5. BAIC paid $197 mln for Saab assets – paper (ang.). Reuters, 2009-12-14. [dostęp 2011-02-22].
  6. General Motors ma największy zysk w 103-letniej historii (pol.). Agora SA, 2012-02-17. [dostęp 2012-02-17].
  7. Philip Mattera: Subsidizing the Corporate One Percent: Subsidy Tracker 2,0 Reveals Big-Business Dominance of State and Local Development Incentives (ang.). Good Jobs First, Waszyngton, USA, luty 2014. s. 5. [dostęp 2014-03-18].
  8. 100 lat legendy, czyli Chevrolet zdobywa połowę rynku (pol.). [dostęp 2012-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-20)].
  9. Montaż samochodów w przedwojennej Polsce – pierwsza montownia Chevroleta (pol.). [dostęp 2012-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-29)].
  10. Montaż samochodów w przedwojennej Polsce – Lilpop Rau & Loewenstein (pol.). [dostęp 2012-06-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-29)].
  11. Powojenne licencje, czyli kto zmotoryzuje powojenną Polskę (pol.). [dostęp 2012-06-15].
  12. Janusz Rolicki, Edward Gierek. Replika (wywiad rzeka), Polska Oficyna Wydawnicza BGW, Warszawa 1990. ​ISBN 83-85167-05-6​.
  13. http://www.autogaleria.pl/news/index.php?id=45.
  14. Patryk Rotuski: Daewoo a sprawa polska. Część 4: wszystko się wali. IBRM Samar, 27 września 2019. [dostęp 27 września 2019].
  15. Aveo 100 000!. [dostęp 2021-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-10-31)].
  16. Koniec produkcji w FSO. onet.pl, 21 lutego 2011.
  17. Nazwa GM Manufacturing Poland przeszła do historii (pol.). [dostęp 2021-01-09].

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
General Motors
Listen to this article