Ghazni (prowincja) - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Ghazni (prowincja).

Ghazni (prowincja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ghazni
غزنى
Prowincja
Państwo  Afganistan
Siedziba Ghazni
Kod ISO 3166-2 AF-GHA
Powierzchnia 22 915 km²
Populacja (2021)
• liczba ludności

1 386 764
Położenie na mapie

Ghazni (perski: غزنى) – jedna z 34 prowincji afgańskich. Stolica w Ghazni leżącym na trakcie handlowym Kabul-Kandahar. W 2021 roku zamieszkiwało ją prawie 1,4 mln osób[1].

Warunki naturalne

Prowincja o dużym zróżnicowaniu powierzchni, a co za tym idzie sposobów użytkowania ziemi. Ze względu na sąsiedztwo zbierających wilgoć wysokich gór jest tam stosunkowo jak na ten kraj dobrze rozwinięta sieć rzeczna. Góry zbierające wilgoć i rzeki są jednak przyczyną częstych powodzi[2][3]. Położona w newralgicznym miejscu Afganistanu była częstym obiektem najazdów.

Ludność i podział administracyjny

W skład prowincji Ghazni wchodzi 19 powiatów.

Powiaty prowincji Ghazni
Powiaty prowincji Ghazni
Powiat Powiat stolica Skład etniczny (%)[4]
Ab Band Haji Khel 100% Pasztuni
Ajristan Sangar 97% Pasztuni, 3% Hazarowie
Andar Miray 100% Pasztuni
Dih Yak Ramak 89% Hazarowie, 11% Pasztuni
Gelan Janda 100% Pasztuni
Ghazni Ghazni 50% Tadżycy, 25% Pasztuni, 20% Hazarowie i 5% Hindusi
Giro Pana 100% Pasztuni
Jaghori Sange-e-Masha 100% Hazarowie
Khugiani Khugiani 99.9% Pasztuni, 0.1% Hazarowie, Tadżycy i Uzbecy
Khwaja Umari Kwaja Umari 20% Pasztuni, 35% Tadżycy i 45% Hazarowie
Malistan Malistan 100% Hazarowie
Muqur Muqur 99% Pasztuni, 1% Hazarowie i Tadżycy
Nawa Nawa 100% Pasztuni
Nawur Du Abi 100% Hazarowie
Qarabagh Qarabagh 55% Pasztuni, 45% Hazarowie
Rashidan Rashidan 96% Pasztuni, 4% Hazarowie
Waghaz Waghaz głównie Pasztuni
Zana Khan Dado 100% Pasztuni

Dystrykty Malistan, Jaghuri, Nawur, częściowo również Qarabagh, Dih Yak i Jaghatu zamieszkiwane są z dużym udziałem ludności hazarskiej i tereny te znane są jako Hazaradżat.


Historia i współczesność

Ghazni było centrum buddyjskiej kultury na terenie Afganistanu. W 683 roku arabska armia Umajjadów przyniosła islam podbijając terytorium Afganistanu i zakładając w Ghazni stolicę. Obszar prowincji doświadczył następnego niszczycielskiego najazdu w 869 roku gdy Jakub Ibn Lajs as-Saffar, założyciel dynastii Saffarydów, kompletnie zniszczył miasto Ghazni i okolice.

Minaret w Ghazni, zbudowany za panowania Bahramszaha (1117–1157) z dynastii Ghaznawidów
Minaret w Ghazni, zbudowany za panowania Bahramszaha (1117–1157) z dynastii Ghaznawidów

Po odbudowie miasta Ghazni stało się stolicą dynastii Ghaznawidów od 994 aż do 1160. W skład ich państwa wchodziły ziemie północnych Indii, Persji i Azji Centralnej.

Po rządach Ghaznawidów nastąpił okres władzy Ghurydów. Obszar Ghazni jak i całego Afganistanu ucierpiał w czas najazdu mongolskiego w 1221 roku. Armią najeźdźców dowodził Czyngis Chan.

Ghazni (miasto) jest sławne ze swego minaretu, z połowy XII wieku, zbudowanego na planie gwiazdy. Górne sekcje minaretu są obecnie zniszczone. Również w Ghazni znajduje się mauzoleum Mahmuda z Ghazny oraz groby wielu sławnych ludzi przeszłości jak uczonego Biruniego czy poety Sana'iego.

Polityczna i wojskowa sytuacja w prowincji

Na terenie prowincji wykazują wzmożoną aktywność siły talibów kontrolujące wiejskie okolice położone z dala od stolicy[5], i atakujące obiekty szkolne oraz administracji rządowej. Dwukrotnie doszło tu do zabójstwa gubernatora prowincji: w 2006 roku zginęli Taj Mohammad oraz Sher Alam Ibrahimi[6]. W mieście Ghazni znajduje się amerykańska baza organizacji pomocowych.

W kwietniu 2007 roku bojownicy Talibanu przejęli kontrolę nad dystryktem Giro dokonując przy tym kilku zabójstw dostojników z administracji rządowej.

W lipcu 2007 roku porwano tu 23 pracowników koreańskich organizacji pomocowych. Dwóch pracowników talibowie zabili – resztę udało się uwolnić.

Polska obecność wojskowa w prowincji

Żołnierze SZ RP w dystrykcie Rashidan podczas operacji „Passage”, rok 2009
Żołnierze SZ RP w dystrykcie Rashidan podczas operacji „Passage”, rok 2009

Do marca 2008 na terenie prowincji znajdowała się baza Alfa Polskiej Grupy Bojowej[7]. 20 sierpnia 2008 r. w trakcie przejazdu z bazy Szarana do Ghazni polski pojazd wojskowy wpadł na minę. W wyniku wybuchu zginęło 3 żołnierzy, a 1 został raniony. 30 października 2008 r. Polska przejęła odpowiedzialność za prowincję. 10 sierpnia 2009 w miejscowości Usmankhel w dystrykcie Ajristan polsko-afgański patrol został zaatakowany przez talibów, w wyniku czego 1 Polak zginął, a 4 zostało rannych.

 Osobny artykuł: PKW Afganistan.
 Osobny artykuł: Polskie Siły Zadaniowe.

Zobacz też

Przypisy

  1. Estimated Population of Afghanistan 2021-22
  2. Ghazni (ang.). www.globalsecurity.org. [dostęp 2017-11-23].
  3. Pajhwok Afghan News. [dostęp 2007-12-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-27)].
  4. Stosunki etniczne prowincji Ghazni http://www.aims.org.af
  5. Institute for War and Peace Reporting | Giving Voice, Driving Change (ang.). www.iwpr.net. [dostęp 2017-11-23].
  6. Afghanistan militants kill former governor – CTV News. [dostęp 2007-12-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-06-11)].
  7. :: Oficjalna strona Ministerstwa Obrony Narodowej dotycząca PKW Afganistan :: Aktualności ::. www.isaf.wp.mil.pl. [dostęp 2017-11-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-03-15)].

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Ghazni (prowincja)
Listen to this article