For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Gorolski Święto.

Gorolski Święto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Gorolski Święto
Ilustracja

Górale jabłonkowscy na paradzie w Karwinie
Dzień

pierwszy weekend sierpnia

Państwa

Czechy Polacy w Czechach

Typ święta

góralskie

Inne nazwy

Gorol

Podobne święta

Dzień Jedności Kaszubów

Tadeusz Filipczyk (Filip) podczas Gorolskigo Święta w 2007 roku
Tadeusz Filipczyk (Filip) podczas Gorolskigo Święta w 2007 roku

Gorolski Święto lub Gorolświęto góralskie organizowane corocznie w pierwszy weekend sierpnia przez mniejszość polską w Czechach na Zaolziu, mające charakter festiwalu kulturalno-folklorystycznego. Odbywa się w Jabłonkowie i trwa od piątku do niedzieli. Obecnie obchody święta góralskiego mają miejsce w Lasku Miejskim w Jabłonkowie.

Nazwa

Festiwal został nazwany Święto Góralskie według sugestii polskiego pisarza oraz folklorysty Karola Piegzy. Z czasem nazwę dostosowano do wymowy dialektu cieszyńskiego Gorolski Święto, Górolskie Święto lub „Gorolski Święto” i w tym brzmieniu nazwa używana jest od 1967 roku do dzisiaj. W skrócie nazywa się je także „Gorol”, co w gwarze cieszyńskiej oznacza górala[1][a].

Historia

Festiwal ma swoje korzenie w przedwojennym polskim Święcie Gór, które po raz ostatni odbył się w 1937 w Wiśle[2]. Po zakończeniu II wojny światowej idea wznowienia obchodów została zainicjowana przez polskich aktywistów z Zaolzia. Komitet generalny PZKO 22 lipca 1948 zadecydował, że festiwal odbywać się będzie we wrześniu, a później termin przesunięto na sierpień. Pierwsze święto odbyło się 12 września 1948[3] i było tak dużym sukcesem, że postanowiono kontynuować je corocznie. Początkowo impreza miała charakter festynu, a z czasem przybrała formę międzynarodowego festiwalu folklorystycznego[4].

Cel

Podstawowym celem święta jest prezentacja kulturowej tradycji mniejszości polskiej w Czechach. Na festiwalu swoją twórczość prezentują góralskie grupy folklorystyczne z rejonu Jabłonkowa. Każdego roku festiwal odwiedzają także grupy folklorystyczne z innych regionów Zaolzia oraz polskiej części Beskidów, a także zespoły z całego świata.

Obchody

Święto organizowane jest przez Polski Związek Kulturalno-Oświatowy (PZKO)[5] oraz grupę folklorystyczną Gorol i jego celem jest prezentacja oraz kultywowanie tradycji mniejszości polskiej w Czechach. Jest to największy festiwal kulturalno-folklorystyczny w regionie Zaolzia, w którym każdego dnia uczestniczy tysiące widzów. W 2007 roku w festiwalu brało udział prawie 20 000 ludzi.

Przy organizacji festiwalu pracuje corocznie wielka rzesza śląskich "goroli". Byli wśród nich m.in. tak wybitni, nieżyjący już polscy działacze społeczno-kulturalni na Zaolziu jak Władysław Niedoba (Jura spod Grónia), Ludwik Cienciała (Maciej) czy Władysław Młynek (Hadam z Drugi Izby). Rolę konferansjera oraz gawędziarza pełni obecnie Tadeusz Filipczyk (Filip). Od roku 1961 Niedoba był odpowiedzialny za program imprezy. Młynek włączył się w pracę organizacyjną w roku 1973, a Filipczyk w 1986. Władysław Młynek pomógł włączyć Gorolski Święto w Tydzień Kultury Beskidzkiej, festiwal folklorystyczny odbywający się w Wiśle oraz innych miejscach po polskiej stronie Beskidów. W rezultacie wiele góralskich zespołów zaczęło regularnie odwiedzać Jabłonków dzięki czemu festiwal zyskał międzynarodowy charakter. Pierwsze „Góralskie Święto” w roku 1948 było organizowane przez 21 osób. Liczba obecnych organizatorów zaangażowanych w przygotowanie „Gorolskigo Święta” idzie w setki[6].

Podczas festiwalu odbywa się jarmark rękodzieła ze wsi rejonu Beskidów, a także przygotowanych według tradycyjnych ludowych receptur jedzenia oraz napitków w tym słynnej nalewki regionalnej zwanej miodula.

Uwagi

  1. W innych rejonach Śląska można spotkać się z innym rozumieniem słowa gorol

Przypisy

  1. Słownik gwarowy Śląska Cieszyńskiego. Wydanie drugie, poprawione i rozszerzone. Jadwiga Wronicz (redakcja). Ustroń: 2010, s. 117. ISBN 978-83-60551-28-8.
  2. Jarosław jot-Drużycki, Nie tylko GOROLSKI - więcej niż ŚWIĘTO, wydawnictwo Beskidy, Wędrynia 2017, s. 20-21.
  3. Program „Święta Góralskiego” w Jabłonkowie w dniu 12 września 1948, „Głos Ludu”, 9.09.1948.
  4. Stanisław Gawlik, Od festynu do międzynarodowych spotkań folklorystycznych. w Daniel Kadłubiec. Kalendarz Śląski 2007. Czeski Cieszyn: ZG PZKO. ISBN 80-239-8132-3
  5. Historia festiwalu na oficjalnych stronach imprezy. [dostęp 2012-03-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-22)].
  6. Stanisław Gawlik, Od festynu do międzynarodowych spotkań folklorystycznych, w: Daniel Kadłubiec. Kalendarz Śląski 2007. Czeski Cieszyn: ZG PZKO. ISBN 80-239-8132-3

Bibliografia

Źródła internetowe:

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Gorolski Święto
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.