For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk.

Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Instytut Języka Polskiego
Polskiej Akademii Nauk
Data założenia

1 października 1973

Typ

badawczy

Państwo

 Polska

Adres

al. Mickiewicza 31
31-120 Kraków

Dyrektor

dr hab. Maciej Eder

Położenie na mapie Krakowa
Mapa konturowa Krakowa, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Instytut Języka Polskiego PAN”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Instytut Języka Polskiego PAN”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „Instytut Języka Polskiego PAN”
Ziemia50°03′58,7″N 19°55′31,0″E/50,066306 19,925278
Strona internetowa

Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk (skrót: IJP PAN) – jedyna w Polsce placówka naukowo-badawcza zajmująca się badaniem języka polskiego we wszystkich jego aspektach i odmianach, założona w 1973 roku.

Dyrektorem Instytutu jest dr hab. Maciej Eder[1], prof. UP, a przewodniczącą Rady Naukowej jest dr hab. Halszka Górny[2], prof. IJP PAN. Instytut posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa. Instytut Języka Polskiego prowadzi też Językoznawcze Studia Doktoranckie[3] oraz kształci doktorantów w ramach Szkoły Doktorskiej Anthropos Instytutów Polskiej Akademii Nauk[4].

Siedziba i struktura organizacyjna

Pierwszą siedzibą Instytutu Języka Polskiego był w latach 1973–1999 budynek przy ul. Straszewskiego 27 w Krakowie. Instytut posiadał w przeszłości zamiejscowe pracownie w Poznaniu i Sosnowcu[5].

Od 1999 roku główną siedzibą Instytutu jest gmach przy al. Mickiewicza 31 w Krakowie. Tu mieści się dyrekcja i administracja oraz siedem pracowni (2021)[6]:

  • Pracownia Dialektologii Polskiej (kierownik dr hab. Renata Kucharzyk, prof. IJP PAN),
  • Pracownia Etymologii i Geolingwistyki (kierownik prof. dr hab. Jadwiga Waniakowa),
  • Pracownia Języka Staropolskiego (kierownik dr hab. Ewa Deptuchowa, prof. IJP PAN),
  • Pracownia Łaciny Średniowiecznej (kierownik dr hab. Michał Rzepiela, prof. IJP PAN),
  • Pracownia Metodologiczna (kierownik dr hab. Rafał L. Górski, prof. IJP PAN),
  • Pracownia Onomastyki (kierownik dr hab. Urszula Bijak, prof. IJP PAN),
  • Pracownia Wielkiego Słownika Języka Polskiego (kierownik prof. dr hab. Piotr Żmigrodzki).

W Warszawie (ul. Ratuszowa 11) działają dwie pracownie (2021)[6]:

  • Pracownia Historii Języka Polskiego XVII–XVIII wieku (kierownik prof. dr hab. Włodzimierz Gruszczyński),
  • Pracownia Polszczyzny Kresowej (kierownik dr hab. Ewa Dzięgiel, prof. IJP PAN),

W krakowskiej siedzibie Instytutu mieści się biuro Polskiego Towarzystwa Językoznawczego[7].

Dyrektorzy

  • prof. Stanisław Urbańczyk (1973–1979),
  • prof. Władysław Lubaś (1979–1991),
  • prof. Kazimierz Rymut (1992–2002),
  • prof. Ireneusz Bobrowski (2002–2008),
  • prof. Piotr Żmigrodzki (2008–2016),
  • dr hab. Maciej Eder (od 2016).

Słowniki tworzone i współtworzone w IJP PAN

Słowniki opisujące historię języka polskiego

  • Słownik staropolski
  • Słownik pojęciowy języka staropolskiego
  • Słownik polszczyzny Jana Kochanowskiego
  • Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII wieku
  • Słownik wileński
  • Słownik Wyrazów Zapomnianych

Słowniki współczesnego języka polskiego

  • Wielki Słownik Języka Polskiego
  • Słownik onomazjologiczny Wiktoria

Słowniki odmian języka i prace geolingwistyczne

  • Słownik gwar polskich
  • Słownik gwar małopolskich
  • Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur
  • Słownik gwary Zakopanego
  • Atlas Linguarum Europae
  • Ogólnosłowiański atlas językowy
  • Słownik polskich leksemów potocznych

Słowniki łaciny średniowiecznej

  • Słownik łaciny średniowiecznej w Polsce (Lexicon Mediae et Infimae Latinitatis Polonorum)
  • Elektroniczny Słownik łaciny średniowiecznej w Polsce

Słowniki onomastyczne

  • Antroponimia Polski od XVI w. do końca XVIII w.
  • Słownik staropolskich nazw osobowych
  • Elektroniczny słownik hydronimów Polski
  • Nazwy miejscowe Polski. Historia. Pochodzenie. Zmiany
  • Słownik etymologiczno-motywacyjny staropolskich nazw osobowych
  • Słownik nazwisk współcześnie w Polsce używanych
  • Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny
  • Internetowy słownik nazwisk w Polsce
  • Słownik imion współcześnie w Polsce używanych
  • Lexikon der Familienamen polnischer Herkunft im Ruhrgebiet

Słowniki opisujące gramatykę języka polskiego

  • Słownik syntaktyczno-generatywny czasowników polskich

Wydawnictwa Instytutu (ważniejsze)

Czasopisma

  • Onomastica” (ISSN 0078-4648, e-ISSN 2658-2783), założone 1955, redaktor naczelny Urszula Bijak[10],
  • „Polonica” (ISSN 0137-9712, e-ISSN 2545-045X), założone 1975, redaktor naczelny Rafał L. Górski[11],
  • „Socjolingwistyka” (ISSN 0208-6808, e-ISSN 2545-0468), założone 1977, redaktor naczelny Katarzyna Skowronek[12].

Serie i podserie wydawnicze

  • Prace Instytutu Języka Polskiego PAN (ISSN 0208-4074)
    • Studia dialektologiczne
    • Studia gramatyczne
    • Studia historyczno-językowe
  • Nowe Studia Leksykograficzne
  • Polskie Słownictwo Kresowe

Materiały źródłowe

  • Biblioteka zabytków polskiego piśmiennictwa średniowiecznego[14]

Podręczniki akademickie

  • Gramatyka współczesnego języka polskiego (tzw. „żółta gramatyka”, „jajecznica”)[5]
    • tom 1: Składnia (1984),
    • tom 2: Morfologia (1984, wyd. 2 zm. 1998 [cz. 1–2], wyd. 3 popr. 1999 [cz. 1–2]),
    • tom 3: Fonetyka i fonologia (1995).

Przypisy

  1. Dyrekcja – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  2. Rada Naukowa – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  3. Studia doktoranckie – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  4. O nas. Szkoła Doktorska Anthropos IPAN, anthropos.edu.pl [dostęp 2021-01-17].
  5. a b c Historia – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  6. a b Pracownie – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  7. Polskie Towarzystwo Językoznawcze, ptj.civ.pl [dostęp 2021-01-17].
  8. Słowniki – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  9. Czasopisma – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  10. Onomastica. O czasopiśmie, onomastica.ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  11. Polonica. O czasopiśmie, polonica.ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  12. Socjolingwistyka. Informacje o czasopiśmie, socjolingwistyka.ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17] (pol.).
  13. Publikacje – Instytut Języka Polskiego PAN, ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17].
  14. Biblioteka zabytków polskiego piśmiennictwa średniowiecznego, sklep.ijp.pan.pl [dostęp 2021-01-17] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-21].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.