For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Ivo Sanader.

Ivo Sanader

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ivo Sanader
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

8 czerwca 1953
Split

Premier Chorwacji
Okres

od 23 grudnia 2003
do 6 lipca 2009

Przynależność polityczna

Chorwacka Wspólnota Demokratyczna

Poprzednik

Ivica Račan

Następca

Jadranka Kosor

Ivo Sanader, również Ivica Sanader[1] (ur. 8 czerwca 1953 w Splicie[2]) – chorwacki polityk, publicysta i literaturoznawca, działacz Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej i jej przewodniczący w latach 2000–2011, poseł do Zgromadzenia Chorwackiego, premier Chorwacji w latach 2003–2009.

Życiorys

Kształcił się w katolickiej szkole średniej NKG w Zagrzebiu, następnie wyjechał do Rzymu, gdzie przez rok studiował filozofię. Później wraz z żoną wyjechał do Austrii, na Leopold-Franzens-Universität Innsbruck kształcił się w zakresie literatury porównawczej i romanistyki. Tamże doktoryzował się w 1982 na podstawie pracy poświęconej twórczości francuskiego dramatopisarza Jeana Anouilha. Po powrocie do Splita pracował w dziale marketingu przedsiębiorstwa turystycznego, w 1983 został redaktorem programowym, a w 1988 redaktorem naczelnym wydawnictwa Logos. Wyjechał później do Austrii, gdzie prowadził własną działalność gospodarczą[2]. Publikował liczne artykuły poświęcone literaturze w periodykach chorwackich i zagranicznych, jest również autorem kilku książek, w tym współredaktorem zbioru poezji wydanego również w języku polskim pt. W tej strasznej chwili: antologia współczesnej wojennej liryki chorwackiej (Krupski i S-ka, Warszawa 1996).

W 1990, podczas pobytu w Innsbrucku, założył lokalną strukturę Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej. W 1991 został kierownikiem literackim Chorwackiego Teatru Narodowego w Splicie. W 1992 wszedł w skład chorwackiego parlamentu. W 1993 objął stanowisko wiceministra spraw zagranicznych. W latach 1995–1996 kierował kancelarią prezydenta Franja Tuđmana, będąc jednocześnie sekretarzem generalnym narodowej rady bezpieczeństwa i obrony (VONS). Następnie powrócił do resortu spraw zagranicznych na poprzednią funkcję[2].

W 2000, 2003 i 2007 ponownie wybierany do Zgromadzenia Chorwackiego, w parlamencie zasiadał do 2011[3]. Również w 2000 został nowym przewodniczącym HDZ[4], która wówczas znalazła się w opozycji. Kierowana przez niego partia wygrała kolejne wybory parlamentarne, 23 grudnia 2003 Ivo Sanader objął urząd premiera[5]. HDZ zwyciężyła także w wyborach w 2007, dzięki czemu 12 stycznia 2008 jej lider mógł sformować swój drugi gabinet[6]. Ustąpił niespodziewanie na początku lipca 2009. Wśród przyczyn dymisji wskazywano nierozwiązanie sporu ze Słowenią o rozgraniczeniu wód morskich Zalewu Pirańskiego i terenów granicznych nad rzeką Mura[7][8].

Podczas konwencji HDZ w Zagrzebiu 4 lipca 2009 został zastąpiony przez dotychczasową wicepremier Jadrankę Kosor na stanowisku przewodniczącego partii[9]. 6 lipca parlament zatwierdził ją również na urzędzie premiera[9][10].

Wkrótce po rezygnacji wszczęto wobec niego postępowania karne w sprawach korupcyjnych. W styczniu 2010 został wykluczony z Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej. Powrócił do wykonywania mandatu poselskiego (zawieszonego na czas pełnienia funkcji rządowych), uzyskując immunitet parlamentarny[2]. 9 grudnia 2010, tuż przed jego uchyleniem, wyjechał do Austrii[2][11]. Na wniosek chorwackich władz był poszukiwany za pośrednictwem Interpolu[12]. 10 grudnia został zatrzymany na autostradzie Tauern w Austrii, następnie przewieziony do aresztu śledczego w Salzburgu w oczekiwaniu na ekstradycję[13], do której doszło w lipcu 2011[14].

Zarzucono mu w różnych śledztwach m.in. przyjęcie łapówki 470 tysięcy euro w związku z pożyczką dla Chorwacji z austriackiego banku, a także przyjęcie łapówki 10 milionów euro od przedstawiciela węgierskiego koncernu MOL w zamian za umożliwienie mu uzyskania dominującej pozycji w chorwackim przedsiębiorstwie paliwowym INA[14]. W 2012 został uznany za winnego zarzucanych mu przestępstw i skazany na karę 10 lat pozbawienia wolności[15]. Kara została w postępowaniu odwoławczym obniżona do 8 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności (wyrok ten z powodów proceduralnych został jednak uchylony do ponownego rozpoznania w 2015[16]). Kolejne wyroki skazujące zapadły wobec byłego premiera w innych postępowaniach dotyczących korupcji[17].

Był odznaczony różnymi krajowymi orderami, w tym Wielkim Orderem Królowej Jeleny. Po prawomocnym wyroku skazującym prezydent Ivo Josipović wydał decyzję pozbawiającą go chorwackich orderów[18].

Życie prywatne

Ivo Sanader jest żonaty, ma dwie córki[2].

Zobacz też

Przypisy

  1. Prime Minister Earned His Doctoral Degree as Ivica. dalje.com, 21 lutego 2007. [dostęp 2017-04-09]. (ang.).
  2. a b c d e f Ivo Sanader. vecernji.hr. [dostęp 2017-04-09]. (chorw.).
  3. Profil na stronie Zgromadzenia Chorwackiego. [dostęp 2017-04-09]. (chorw.).
  4. Leaders of Croatia. zarate.eu. [dostęp 2017-04-09]. (ang.).
  5. Vlada: 9: predsjednik Vlade: Dr. sc. Ivo Sanader. hidra.hr. [dostęp 2017-04-09]. (chorw.).
  6. Vlada: 10: predsjednik Vlade: Dr. sc. Ivo Sanader. hidra.hr. [dostęp 2017-04-09]. (chorw.).
  7. Igor Ilić: Croatia's PM Sanader resigns, quits politics. reuters.com, 1 lipca 2009. [dostęp 2017-04-09]. (ang.).
  8. Nagła dymisja premiera Chorwacji. wprost.pl, 1 lipca 2009. [dostęp 2017-04-09].
  9. a b Jadranka Kosor premierem Chorwacji. rp.pl, 7 lipca 2009. [dostęp 2017-04-09].
  10. Kosor becomes first woman PM. france24.com, 7 lipca 2009. [dostęp 2017-04-09]. (ang.).
  11. Sanader: Odazvat ću se pozivu Uskoka; Bruna Sanader se vratila u Zagreb. index.hr, 9 grudnia 2010. [dostęp 2017-04-09]. (chorw.).
  12. Croatia issues warrant for arrest of ex-PM Sanader. bbc.com, 10 grudnia 2010. [dostęp 2017-04-09]. (ang.).
  13. Croatian ex-PM Ivo Sanader arrested in Austria. bbc.com, 10 grudnia 2010. [dostęp 2017-04-09]. (ang.).
  14. a b Ex-PM Sanader back in Croatia. croatiantimes.com, 19 lipca 2011. [dostęp 2017-04-09]. (ang.).
  15. Chorwacja: Ivo Sanader uznany za winnego. balkanistyka.org, 20 listopada 2012. [dostęp 2017-04-09].
  16. Croatian Supreme Court Frees Sanader on Bail. balkaninsight.com, 1 października 2015. [dostęp 2018-08-31]. (ang.).
  17. Były premier Chorwacji ponownie skazany. tvn24.pl, 8 kwietnia 2017. [dostęp 2017-04-09].
  18. Odluka o oduzimanju odlikovanja Ivi (Jakovljevu) Sanaderu. narodne-novine.nn.hr, 14 lipca 2014. [dostęp 2017-04-09]. (chorw.).
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Ivo Sanader
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on