For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Język kweński.

Język kweński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Kveeni-instituutti (Instytut Języka Kweńskiego) w Børselv (gmina Porsanger, okręg Finnmark)
Kveeni-instituutti (Instytut Języka Kweńskiego) w Børselv (gmina Porsanger, okręg Finnmark)

Język kweński[1][2] (kweń. kainun kieli, norw. kvensk språk, fiń. kveenin kieli) – język bałtycko-fiński używany przez Kwenów, potomków fińskich imigrantów w Norwegii Północnej. Po intensywnych dyskusjach w Norwegii w kwietniu 2005 kweński został uznany za samodzielny język[3][4].

Ponad 10 tys. ludzi w okręgach Troms i Finnmark przyznaje się do używania języków kweńskiego i/lub fińskiego. Jednakże liczba tych, którzy potrafią po kweńsku czytać i pisać, jest znacznie niższa[3].

Kweński jest blisko spokrewniony z używanym w szwedzkiej części regionu Dolina Torne językiem meänkieli i z dialektami północnofińskimi. W stosunku do fińskiego istnieją jednak duże różnice w słownictwie, a częściowo także w gramatyce, bo dialekty kweńskie przez dłuższy czas rozwijały się niezależnie od rozwoju językowego w Finlandii. Przykładowo nie wszystkie spośród 15 przypadków fińskich są używane w języku kweńskim. Jednocześnie w kweńskim w przeciwieństwie do fińskiego jest więcej starych zapożyczeń ze szwedzkiego i nowszych z norweskiego, przede wszystkim takich, jakich brakowało w słownictwie kweńskim, kiedy Kwenowie osiedlili się na wybrzeżu[3][4].

Do tej pory nie było żadnych standardów prac opisujących gramatykę słowników ani podręczników. Dlatego w roku 2007 utworzono radę języka kweńskiego pod nazwą „Instytut Kweński" (Kainun Institutti, norw. Kvensk Institutt) w Børselv (gmina Porsanger w okręgu Finnmark). Jest to organ doradczy, którego zadaniem w pierwszym etapie jest wypracowanie założeń nowego języka pisanego i zbieranie form różnych dialektów kweńskich[3].

Jedną z pierwszych oficjalnych stron internetowych w języku kweńskim (yr.no) oferuje od 9 lutego 2010 Norweski Instytut Meteorologiczny[5].

Zapożyczenia norweskie[4]
fiński kweński norweski polski
hakemus sööknaadi søknad podanie
hallitus rejeerinki regjering rząd
ministeriö departementti departement ministerstwo
säätiedotus väärmellinki værmelding prognoza pogody

Przypisy

  1. Przemysław Sieradzan, Miasto Kirkenes jako stolica Regionu Barentsa i symbol rosyjsko-norweskiej współpracy transgranicznej, „Cywilizacja i Polityka”, 14 (14), s. 279–288, DOI10.5604/01.3001.0010.0256 [dostęp 2018-01-09].
  2. Katarzyna Wojan: Język fiński w teorii i praktyce. Wydawnictwo UG, 2016, s. 58. (Zob. spis treści [dostęp 2018-01-09])
  3. a b c d Pia Lane: Språk - Kvensk språk, hva er nå det?, w oparciu o tekst: Min bestefars Bibel w (Nesten) alt du trenger å vite om norsk. 52 om språk, Kunnskapsforlaget 2005, dostęp 16 września 2010 (norw.)
  4. a b c Kainun Institutti: Språk, dostęp 16 września 2010 (norw.)
  5. Andreas Grimsæth i Erik Bolstad: yr.no – nå også på kvensk, yr.no, 10 lutego 2010 (data dostępu: 2014-04-09) (norw.)

Linki zewnętrzne

  • Norske Kveners Forbund, kvener.no [dostęp 2018-01-09]. (Stowarzyszenie Kwenów Norweskich) (norw. • kweń.)
  • Kainun Institutti, www.kvenskinstitutt.no [dostęp 2018-01-09]. Institut kweński (norw. • kweń.)
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Język kweński
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.