Krameriaceae - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Krameriaceae.

Krameriaceae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Krameriaceae

Krameria lappacea
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd parolistowce
Rodzina Krameriaceae
Nazwa systematyczna
Krameriaceae Dumort.
Anal. Fam. Pl.: 20, 23. 1829[3]

Krameriaceaemonotypowa rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu parolistowców z rodzajem Krameria. Gatunkiem typowym jest K. ixine L.[4] W obrębie rodzaju wyróżnia się od 16[2] do ponad 20[5] gatunków. Zasięg tych roślin obejmuje suche tereny na obu kontynentach amerykańskich od południowych Stanów Zjednoczonych po północne Chile i Argentynę[2][5]. Korzenie Krameria lappacea zwane "korzeniami ratanhia" są od XVIII wieku popularnym środkiem o działaniu ściągającym (także w Europie), ze względu na obfitość garbników. W obrębie naturalnego zasięgu rośliny te były wykorzystywane do czyszczenia zębów[5], także jako źródło barwników. Nazwa rodzaju i rodziny upamiętnia Johanna G. H. Kramera (1684-1744) – lekarza armii austriackiej i botanika[6].

Biologia i morfologia

Słabo rozgałęziające się krzewy do 2 m wysokości lub pokładające się byliny półpasożytnicze. Potrafią normalnie asymilować, ale poza tym wyposażone w ssawki korzeniowe pozyskują substancje odżywcze także z korzeni sąsiednich roślin. Pędy u niektórych gatunków są cierniste. Liście są drobne, skrętoległe, całobrzegie lub trójdzielne. Owłosione są filcowato jednokomórkowymi włoskami. Kwiaty silnie pachnące, dwubocznie symetryczne, przypominają kwiaty motylkowatych, wyrastają pojedynczo w kątach liści lub w gronach na końcach pędów. Ich korona jest jaskrawo czerwona lub żółta. Trzy płatki korony są wyciągnięte i zrośnięte u dołu, pozostałe dwa są niewielkie i mięsiste. Działki kielicha w liczbie 4 lub 5 są okazałe, eliptyczne i podobne do płatków korony. Płodne pręciki zwykle w liczbie 4, rzadziej 5. Zalążnia górna składa się z dwóch zrośniętych owocolistków. Zakończona jest drobnym znamieniem na długim słupku. Owocem jest jednonasienny, kulisty, suchy i kolczasty, przypomina orzeszek[5][2][6].

  • Pokrój Krameria erecta
    Pokrój Krameria erecta
  • Kwiaty Krameria erecta
    Kwiaty Krameria erecta
  • Owoc Krameria erecta
    Owoc Krameria erecta

Systematyka

Ze względu na pewne podobieństwa morfologiczne rodzaj Krameria wyodrębniany był jako rodzina blisko spokrewniona z krzyżownicowatymi (Polygalaceae) (np. w systemie Cronquista z 1981).

Pozycja systematyczna i podział według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina siostrzana dla parolistowatych (Zygophyllaceae) w obrębie rzędu parolistowców (Zygophyllales) będącego kladem bazalnym różowych właściwych[2].

Podział[7]

rodzaj Krameria Loefling, Iter Hispan. 195. Dec 1758[4]

  • Krameria argentea Mart. ex Spreng.
  • Krameria cistoidea Hook. & Arn.
  • Krameria cytisoides Cav.
  • Krameria erecta Willd. ex Schult.
  • Krameria grandiflora A. St.-Hil.
  • Krameria grayi Rose & Painter
  • Krameria ixine L.
  • Krameria lanceolata Torr.
  • Krameria lappacea (Dombey) Burdet & B.B. Simpson
  • Krameria pauciflora DC.
  • Krameria paucifolia (Rose) Rose
  • Krameria ramosissima (A. Gray) S. Watson
  • Krameria revoluta O. Berg
  • Krameria secundiflora DC.
  • Krameria spartioides Klotzsch ex O.Berg
  • Krameria tomentosa A. St.-Hil.

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-03] (ang.).
  2. a b c d e Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-03] (ang.).
  3. James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). [dostęp 2011-05-05].
  4. a b Index Nominum Genericorum (ING) (ang.). Smithsonian National Museum of Natural History. [dostęp 2011-05-05].
  5. a b c d Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 360. ISBN 83-7079-778-4.
  6. a b Michael G. Simpson: Plant Systematics. Elsevier, 2010, s. 312-314. ISBN 978-0-12-374380-0.
  7. Krameria (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-05-05].
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Krameriaceae
Listen to this article