For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Krzyż (odznaczenie).

Krzyż (odznaczenie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Rosyjski Krzyż Świętego Jerzego III klasy
Rosyjski Krzyż Świętego Jerzego III klasy
Austro-węgierski Krzyż Armatni
Austro-węgierski Krzyż Armatni

Krzyż – najczęstsza forma odznak orderowych (krzyż orderowy) lub rodzaj odznaczenia.

Odznaka orderowa

Krzyż orderowy został przejęty z oznak zakonów Rycerskich, które były naszywane na płaszczach ich członków. Jako odznaka zwykle był bogato zdobiony szlachetnymi kamieniami, wykonany z kruszców, pokryty emaliami. Noszony był na łańcuchu, z czasem zaczęto wieszać go na wstęgach noszonych na szyi (komandoria), a później w XVII i XVIII wieku niektóre ordery zostały podzielone na klasy: I klasa – krzyż wielki (noszony na wielkiej wstędze przewieszanej przez jedno ramię do przeciwległego biodra), II klasa – krzyż komandorski (noszony na węższej wstędze na szyi), III klasa – krzyż kawalerski (noszony na wstążce przypiętej do lewej piersi. W XIX wieku pojawiła się nowa klasa – krzyże oficerskie, które nie różniły się kształtem od krzyży kawalerskich, ale wykonane były z lepszego kruszcu, np. oficerskie ze złota, a kawalerskie ze srebra. W godłach umieszczonych na krzyżach orderowych umieszczane są zwykle motywy związane z heraldyką państwa nadającego, monogramy władców, daty ustanowienia, wizerunki świętych patronów, dewizy orderowe. Najczęściej stosowane w orderach formy krzyży: krzyż maltański, krzyż grecki, i krzyż łaciński[1].

Pięcioramienny order francuskiej Legii Honorowej zwany był również krzyżem gwiaździstym.

Rodzaj odznaczenia

Jako najczęstsza forma odznaczenia[2] jest widomym znakiem wyróżnienia za zasługi lub czyny. Może być nadawany przez władze państwowe, instytucje lub organizacje[3]. Krzyże zasługi mogą przybierać różne formy, np. austriacki Krzyż Zasługi dla Duchownych Wojskowych ma kształt połączonego krzyża łacińskiego z krzyżem trójlistnym, papieski Pro Ecclesia et Pontifice oparty był na motywie krzyża liliowego, a dawny Benemerenti miał wygląd krzyża kawalerskiego zbliżony do krzyża Ruperta, a rosyjski Krzyż Świętego Jerzego ma kształt krzyża rycerskiego z wąskimi ramionami. Niekiedy krzyże służą jako odznaczenia pamiątkowe, np. austriacki Krzyż Armatni[4].

Inne przykładowe odznaczenia w formie krzyża to polskie:

oraz zagraniczne:

Przypisy

  1. a b Encyklopedia wojskowa. T. 1 (A-M). Warszawa: PWN-Bellona, 2007, s. 489-491. ISBN 978-83-01-15175-1.
  2. Václav Měřička: Orders and Decorations. Wyd. 2. Londyn: Hamlyn, 1969, s. 309. (ang.)
  3. Mała encyklopedia wojskowa. T. 2 (K-Q). Warszawa: MON, 1970, s. 125.
  4. Václav Měřička: The Book of Orders and Decorations. Nowy Jork: Hamlyn, 1975, s. 150-151. ISBN 0-600-36731-2. (ang.)
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Krzyż (odznaczenie)
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.