Liga Niepodległości Polski - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Liga Niepodległości Polski.

Liga Niepodległości Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Juliusz Łukasiewicz, stał na czele Głównego Komitetu Wykonawczego LNP w latach 1947-1948
Juliusz Łukasiewicz, stał na czele Głównego Komitetu Wykonawczego LNP w latach 1947-1948
Janusz Jędrzejewicz, przewodniczący Rady Naczelnej LNP
Janusz Jędrzejewicz, przewodniczący Rady Naczelnej LNP
Prezydent RP na Uchodźstwie Stanisław Ostrowski, członek LNP
Prezydent RP na Uchodźstwie Stanisław Ostrowski, członek LNP

Liga Niepodległości Polski – stronnictwo polskiej emigracji niepodległościowej, związanej z obozem piłsudczyków, działające głównie na terenie Wielkiej Brytanii, istniejące w latach 1944[1]-1992. Głównym celem stawianym przed nią było podejmowanie walki politycznej o przywrócenie Polsce wolności i niepodległości. W Radzie Jedności Narodowej LNP stanowiła drugą co do wielkości siłę polityczną[2].

Powołana została 3 października 1944 roku przez działaczy organizacji piłsudczykowskich, którzy po podróży Stanisława Mikołajczyka do Moskwy w sierpniu 1944 roku uznali, że legalny rząd Rzeczypospolitej wkroczył na drogę podporządkowania Polski dyktatowi brytyjsko-radzieckiemu. W założeniu miała stanowić kontynuację organizacji piłsudczykowskich, powstałych w latach 1939-1945: Związku Pracy dla Państwa z Bliskiego Wschodu, piłsudczyków z Londynu, Obozu Polski Walczącej, Konwentu Organizacji Niepodległościowych i Stronnictwa Niezawisłości Narodowej. Od 1947 roku LNP wydawała pismo Za Wolność i Niepodległość[3].

Wśród założycieli Ligi Niepodległości Polski byli: były premier i twórca reformy oświaty Janusz Jędrzejewicz, były wojewoda śląski i przewodniczący Związku Harcerstwa Polskiego Michał Grażyński, były ambasador RP we Francji Juliusz Łukasiewicz, były wicemarszałek Sejmu i współtwórca konstytucji kwietniowej Bohdan Podoski, były wicemarszałek Sejmu płk Tadeusz Schaetzel, były sekretarz generalny BBWR i wiceminister spraw wewnętrznych mjr Mikołaj Dolanowski, dowódca Armii „Pomorze” gen. Władysław Bortnowski. Członkami Ligi byli także: były dowódca Policji Państwowej gen. Józef Kordian-Zamorski, pisarz Ferdynand Goetel, komendant obszaru ZWZ-AK Lwów gen. Kazimierz Sawicki, były prezydent Lwowa Stanisław Ostrowski, Bohdan Wendorff i Jerzy Ostoja-Koźniewski, były ambasador RP w USA Jan Ciechanowski, były ambasador RP w ZSRR Wacław Grzybowski, poseł w Hadze Wacław Babiński.

Liga Niepodległości Polski nigdy nie zaakceptowała porządku jałtańskiego i nie uznawała jakichkolwiek kompromisów wobec władz komunistycznych w kraju. Stała w opozycji wobec emigracyjnych ugrupowań politycznych, które po 1945 roku uznały, że należy podjąć współpracę z narzuconą przez Związek Radziecki władzą. Krytykowała postawę Stanisława Mikołajczyka i Karola Popiela. Była krytyczna wobec iluzji środowiska paryskiej Kultury Jerzego Giedroycia, żywionych wraz z dojściem do władzy Władysława Gomułki. LNP uznawała, że każda forma władzy komunistycznej w kraju musi zostać uznana za nielegalną i zwalczana. Piętnowała powrót do kraju działaczy emigracyjnych, m.in. Stanisława Cata-Mackiewicza. Jednocześnie potępiała współpracę środowisk emigracyjnych z wywiadami państw zachodnich (tzw. afera Bergu). Politycy LNP nie uznali nigdy zmiany granicy wschodniej II Rzeczypospolitej, uznając ją za pogwałcenie traktatu ryskiego. Uznawali prawa Polski do Prus Wschodnich, a granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej uważali za niepodważalną. LNP postulowała ideę współpracy państw Europy Środkowo-Wschodniej (koncepcję Międzymorza Józefa Piłsudskiego), którą powinny podjąć władze Polski po odzyskaniu niepodległości. Utrzymywano stały kontakt z przedstawicielami emigracji ukraińskiej i litewskiej[4]. Z inicjatywy Ligi w 1949 roku powołano Skarb Narodowy, na czele którego stanął gen. Władysław Anders.

Pracami LNP kierowały Główny Komitet Wykonawczy i Rada Naczelna. W 1947 roku LNP stojąc na stanowisku legalizmu konstytucyjnego poparła prezydenturę Augusta Zaleskiego. W 1949 roku weszła w skład powołanej przez Prezydenta RP III Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej. W 1954 roku podpisała Akt zjednoczenia narodowego. W 1953 Zaleski powołał rząd pod przewodnictwem członka LNP Jerzego Hryniewskiego. W 1954 roku, gdy Prezydent Zaleski po upływie kadencji nie zrezygnował z urzędu, spowodowało wystąpienie ponad 70 czołowych działaczy Ligi, którzy utworzyli Ligę Niepodległości Polski - Kraj i Prawo. Prezydenta Zaleskiego poparła też inna grupa, wywodząca się z LNP: Konwent Walki o Niepodległość. Pozostali działacze LNP, wraz z innymi ugrupowaniami emigracyjnymi, będącymi w opozycji do Zaleskiego weszli w skład Tymczasowej Rady Jedności Narodowej. W 1972 obie frakcje Ligi doprowadziły do zjednoczenia emigracji, powołując na urząd Prezydenta RP Stanisława Ostrowskiego, popieranego przez większość stronnictw emigracyjnych.

LNP pozostawała w kontakcie z opozycją demokratyczną w kraju: NSZZ „Solidarność” i KPN. 18 marca 1992 roku LNP rozwiązała się, uznając KPN za formację, będącą w stanie reprezentować nurt piłsudczykowski w kraju.

 Zobacz też kategorię: Członkowie Ligi Niepodległości Polski.

Przypisy

  1. Niekiedy spotyka się w opracowaniach datę powołania Ligi w 1947 roku.
  2. Jan Józef Kasprzyk, Liga Niepodległości Polski, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XI, Radom 2003, s. 143.
  3. Jan Józef Kasprzyk, Liga Niepodległości Polski, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XI, Radom 2003, s. 141.
  4. Jan Józef Kasprzyk, Liga Niepodległości Polski, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XI, Radom 2003, s. 142.

Bibliografia

  • Arkadiusz Adamczyk, Piłsudczykowska Liga Niepodległości Polski i jej stosunek do krajowego porządku pojałtańskiego po zakończeniu procesu instalowania „władzy ludowej” na ziemiach polskich 1948–1951, w: Niepodległościowe uchodźstwo polskie w Europie i na świecie i jego rola w pomocy Krajowi po układzie jałtańskim 1945-1990, Konferencja w Warszawie 23-24 października 2009 r., s. 37-61.
  • Alicja Bieńkowska. Działalność Związku Pracy dla Państwa na Bliskim Wschodzie w czasie drugiej wojny światowej. Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, Toruń, Rok 2009, Zeszyt 1 (10), s. 73-89.
  • Jan Józef Kasprzyk, Liga Niepodległości Polski, w: Encyklopedia Białych Plam, t. XI, Radom 2003, s. 141-144.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Liga Niepodległości Polski
Listen to this article