For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Ludwik Cienciała.

Ludwik Cienciała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ludwik Cienciała
Ilustracja

Cienciała Ludwik
Data i miejsce urodzenia

10 stycznia 1922
Leszna Dolna

Data i miejsce śmierci

14 czerwca 1984
Trzyniec

Zespół artystyczny
Gorol

Ludwik Cienciała (ur. 10 stycznia 1922, zm. 14 czerwca 1984) – polski autor tekstów gwarowych i gawędziarz, aktywny działacz PZKO, twórca scenicznej postaci Macieja, działający na Zaolziu na Śląsku Cieszyńskim.

Życiorys

Urodził się 10 stycznia 1922 roku w Lesznej Dolnej. Tak samo jak jego rodzice, całe życie pracował w warsztatach mechanicznych huty trzynieckiej jako frezer i dłutownik .Tak jak w wielu życiorysach młodych ludzi okresu międzywojennego występuje wzmianka o harcerstwie - tak też było i w przypadku L. Cieniały. W dniu 1 września 1939 r.wraz ze swoją grupą harcerską po opuszczeniu huty udał się do Górek Wielkich, miejsca, w którym było zlokalizowane kierownictwo „Pogotowia Harcerskiego” Chorągwi Śląskiej. W czasie okupacji był kilka miesięcy więziony a następnie wywieziony do Rzeszy na prace przymusowe. Po zakończeniu działań wojennych wraca w rodzinne strony i zanurza się w wirze pracy kulturalnej, organizuje przedstawienia teatralne, świetlice, różnego rodzaju programy, w których sam uczestniczy. Od lat młodzieńczych towarzyszył mu jędrny humor, którym przez całe życie dzielił się ze społeczeństwem. Już jako chłopiec zainteresował się teatrem amatorskim w rodzinnej wiosce i samym Trzyńcu. W swym otoczeniu, a nawet w szkole, wyróżniał się niepospolitym humorem i już w latach młodzieńczych towarzyszył mu przydomek Szwejk. W latach pięćdziesiątych dochodzi do zorganizowania w Lesznej Dolnej zespołu satyry i humoru "Smyki". Był to pierwszy zespół małych form na terenie Śląska Cieszyńskiego. A ponieważ miał wokół siebie wielu dobrych śpiewaków, Ludwik Cienciała postanowił zorganizować w Lesznej pierwszą imprezę "Nasza Piosenka". Ze względu na ogromne powodzenie repryza odbyła się w Trzyńcu, ale już pod nazwą "Festiwal Piosenki Polskiej". Z biegiem czasu doszło do kontynuowania tych imprez w Trzyńcu. W związku z powstaniem dziś tak dobrze znanego na terenie Sląska Cieszyńskiego i poza jego granicami zespołu "Gorol"[1], od roku 1950 wiąże Ludwik Cienciała swoją działalność z tym zespołem, początkowo jako członek chóru. W roku 1952 zostaje przez zespół "Gorol" wystawiona sztuka "Gorolsko błyskawica", w której zagrał jedną z głównych ról - postać Macieja. Wykreował tak niezapomnianą postać, która rozśmieszała widzów do łez (występował obok statecznego Górala, Jury spod Gronia, granego przez Władysława Niedobę, na licznych imprezach w kołach PZKO, na Gorolskich Świętach w Jabłonkowie, podczas Tygodni Kultury Beskidzkiej w Wiśle, wianków w Jaszowcu oraz zakopiańskich Festiwalach Folkloru Ziem Górskich. Był to przełom w dotychczasowej działalności Ludwika Cienciały. Z biegiem czasu dojdzie do samodzielnych kreacji tej postaci, stającej się jakby symbolem cieszyńskiego humoru. Gościnnie występuje z innymi zespołami jak Hasło, Sibica, Hutnik i to zarówno na terenie Śląska Cieszyńskiego, jak i w Polsce[2].

Ponad dwadzieścia lat pracował w Zarządzie Głównym Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego, zwłaszcza jego Sekcji Folklorystycznej. Za ofiarną pracę otrzymał szereg związkowych odznaczeń oraz medal Zasłużony dla Kultury Polskiej.

Zmarł w tragicznych okolicznościach przy eksplozji gazu w budynku mieszkalnym w Trzyńcu 14 czerwca 1984 roku[3].

Pośmiertnie został wydany zbiór jego tekstów, skeczy i dowcipów pt. "Śmiych Macieja".

  • Wł.Młynek, Ludwik Cienciała, Wł.Niedoba
    Wł.Młynek, Ludwik Cienciała, Wł.Niedoba
  • MaMaMaciej
    MaMaMaciej
  • Maciej z Jurą
    Maciej z Jurą
  • Maciej i Jura
    Maciej i Jura

Przypisy

  1. Gorol, Gorol, www.gorol.cz, 28 marca 2017 [dostęp 2017-03-28] (pol.).
  2. Ludwik Cienciała, Śmiych Macieja, Profil, 1986.
  3. Muž tvrdil, že za tragédií z roku 1984 stála StB, „Frýdecko-místecký a třinecký deník”, 2 września 2010 [dostęp 2017-03-28] (cz.).

Bibliografia

  • Elektroniczny słownik biograficzny Śląska Cieszyńskiego;
  • Golec J., Bojda S., Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, T. II, Cieszyn 1995. s.37-38
  • Instytut Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Opolskiego, Leksykon Polaków w Republice Czeskiej i Republice Słowackiej, Tom 3 s.67
  • Głos Ziemi Cieszyńskiej” – 1984, nr. 26 i 1987 nr 51,„Zwrot” 1981 nr 8, 1983 nr 1-12, 1984 nr 1, 1987 nr 4, i 1995 nr1
  • Zwrot 2017 nr 3,s.44-46
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Ludwik Cienciała
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.