Melodyka - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Melodyka.

Melodyka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ten artykuł dotyczy zespołu cech melodii. Zobacz też: melodyka – instrument muzyczny.

Melodyka – element dzieła muzycznego, porządkujący następstwo dźwięków. Też: zespół cech melodii charakterystycznych dla danego stylu, epoki, grupy kompozytorów, np. melodyka barokowa, melodyka w utworach Fryderyka Chopina.

Melodykę dzieli się na – wokalną (przewaga sekund, ograniczona ruchliwość) i instrumentalną (większe zróżnicowanie interwałowe).

Ze względu na charakter melodii wyróżnia się melodykę:

  • kantylenową – śpiewną (np. pieśni solowe F. Schuberta)
  • ornamentalną – cechuje się sporą liczbą ozdobników. Często pojawia się w utworach Domenico Scarlattiego (m.in: sonaty) oraz Fryderyka Chopina (m.in: Nokturny op.9)
  • deklamacyjną – naśladuje mowę ludzką. Cechuje się niewielką ruchliwością. Występuje jedynie w utworach wokalnych (np. Rap)
  • figuracyjną – cechują ją liczne pochody gamowe, pasażowe i rozłożone akordy. Często występuje w etiudach, kaprysach oraz innych gatunkach wirtuozowskich (m.in: 24 kaprysy na skrzypce solo)

Ze względu na kierunek gry wyróżnia się melodykę:

  • wznoszącą – melodia rozwija się do góry
  • opadającą – melodia rozwija się w dół
  • łukową – melodia wznosi się i opada (bądź odwrotnie)
  • falującą – melodia na przemian wznosi się i opada wiele razy
  • opartą na repetycjach dźwięku (tremolo)

Prócz tego mamy jeszcze melodykę:

  • diatoniczną – poruszającą się po dźwiękach danych dla określonej skali
  • chromatyczną – w której pojawiają się dźwięki obce dla skali

Ze względu na rodzaj śpiewu można wyodrębnić melodykę:

  • sylabiczną – na jeden dźwięk przypada jedna sylaba
  • melizmatyczną – na jedną sylabę przypada kilka dźwięków. Najczęściej łączy się ona z melodyką figuracyjną lub kantylenową (wykorzystywana w średniowiecznym chorale gregoriańskim)
  • deklamacyjną – muzyczna recytacja (melorecytacja).

Bibliografia

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Melodyka
Listen to this article