Mikołajek alpejski - Wikiwand
For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Mikołajek alpejski.

Mikołajek alpejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Mikołajek alpejski
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd selerowce
Rodzina selerowate
Rodzaj mikołajek
Gatunek mikołajek alpejski
Nazwa systematyczna
Eryngium alpinum L.
Sp. pl. 1:233. 1753
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 NT pl.svg

Mikołajek alpejski (Eryngium alpinum) — gatunek roślin z rodziny selerowanych. Pochodzi z Alp[4].

Rozmieszczenie geograficzne

Występuje w południowej części Alp, od Alp Nadmorskich na zachodzie po Alpy Julijskie na wschodzie, z przerwą dysjunkcyjną w środkowej części łańcucha alpejskiego, a także w górach Jura i Górach Dynarskich. Rośnie we Francji, Włoszech, Austrii, Liechtensteinie, Szwajcarii, Słowenii, a także w Chorwacji i Czarnogórze[5].

Jest generalnie rośliną rzadką, rosnącą pojedynczo lub w grupach po kilka-kilkanaście egzemplarzy. Wyjątkiem jest dolina Fournel (fr. Le vallon du Fournel) w Vallouise, we wschodniej części grupy górskiej Écrins, w strefie ochronnej Parku Narodowego Écrins we Francji, gdzie spotkać można populacje liczące po ponad tysiąc osobników[6].

Morfologia

Kwiatostan
Kwiatostan
Pokrój
Bylina o rozgałęzionych łodygach. Osiąga wysokość ok. 60-70 cm i szerokość ok. 45 cm.
Liście
kolczaste, stalowoniebieskie, sercowate u nasady.
Kwiaty
Kolczaste, purpurowoniebieskie podsadki tworzą pierzastosieczną, miękko kolczastą kryzę wokół walcowatych główek kwiatostanu[7].

Biologia i ekologia

Kwitnie w lipcu-sierpniu (wrześniu)[5]. Kwiaty zapylane przez owady.

Rośnie najchętniej na suchszych glebach, dobrze zdrenowanych, na kamienistych pastwiskach, zwykle w miejscach dobrze nasłonecznionych (jest rośliną kserofilną). Spotykany na wysokości 1500-2300 m n.p.m., głównie w piętrze subalpejskim. Występuje wyłącznie na podłożu wapiennym[5].

Zagrożenie i ochrona

Głównym zagrożeniem dla tej rośliny jest jej atrakcyjny pokrój i piękno ametystowych kwiatostanów, utrzymujące się również po jej zasuszeniu, co uczyniło z niej pożądany dodatek do kompozycji florystycznych. Doprowadziło to do nadmiernych zbiorów i znacznego przetrzebienia pierwotnych stanowisk tej rośliny. W rezultacie została ona objęta ochroną w większości krajów, w których występuje. Np. we Francji jest ściśle chroniona w skali całego kraju od 1982 r. Tam też, we wspomnianej wyżej dolinie Fournel, w rezerwacie Deslioures (fr. La réserve biologique domaniale Deslioures) jest chroniona największa na świecie populacja mikołajka alpejskiego[6].

Zastosowanie

Jest uprawiany jako roślina ozdobna na rabatach i w ogródkach skalnych i jest uważany za jeden z najpiękniejszych gatunków tego rodzaju[7]. Używany jest też w bukieciarstwie jako dodatek florystyczny zarówno do kwiatów żywych jak i kompozycji suchych.

Uprawa

Jest w Polsce w pełni mrozoodporny (strefy mrozoodporności 3-9)[7]. Wymaga słonecznego stanowiska, suchej i piaszczystej gleby. Rozmnaża się przez nasiona, które wysiewa się zaraz po ich zbiorze[potrzebny przypis].

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-01] (ang.).
  3. A. Gygax i inni, Eryngium alpinum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2014-03-06] (ang.).
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  5. a b c Danesch Edeltraud, Danesch Othmar: Le monde fascinant de la flore alpine. Éditions MPA. ISBN 2-88090-009-3.Sprawdź autora:1.
  6. a b Vallon du Fournel (fr.). 2005. [dostęp 2018-05-16].
  7. a b c Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Mikołajek alpejski
Listen to this article