For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Monarcha.

Monarcha

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Monarcha (Bolesław I Chrobry)
Monarcha (Bolesław I Chrobry)

Monarcha – osoba będąca głową państwa w państwie o ustroju monarchicznym. Sprawowanie urzędu monarchy, nazywane oficjalnie panowaniem, trwa, co do zasady do śmierci monarchy. Możliwe jest jednak zrzeczenia się władzy przez monarchę poprzez akt abdykacji. Monarcha może być również pozbawiony władzy poprzez detronizację. Urząd monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (monarchia dziedziczna, po zakończeniu panowania tron przekazywany jest następcy tronu), rzadziej pochodzi z wyboru (monarchia elekcyjna, np. Państwo Kościelne, Polska w XVI-XVIII w.).

Grupę monarchów pochodzącej z tej samej rodziny (rodu), dziedziczących po sobie dany tytuł, nazywa się dynastią.

Ideologią dążącą do przywrócenia lub obrony monarchii w danym państwie lub szerzej – na świecie jest monarchizm.

Mandat do sprawowania władzy

Dawniej prawo do sprawowania władzy było nadawane danej osobie na mocy boskiego prawa. Władca był pomazańcem Boga, jego namiestnikiem. Od czasów wielkiej rewolucji francuskiej nastąpił rozwój idei suwerenności ludu ukształtowanej w opozycji do dotychczasowej idei legitymistycznych wywodzących władzę od Boga (boskie prawo królów). Spór o uzasadnienie i pochodzenie władzy był jedną z zasadniczych kwestii europejskiej, nowożytnej filozofii politycznej. Monarcha z czasem stał się reprezentantem narodu, sprawując władze z ich woli, na mocy przepisów prawa.

Objęcie tronu

Tradycyjnie wstąpienie monarchy na tron związane jest z uroczystością koronacji. Monarcha podczas koronacji otrzymuje prawo do noszenia atrybutów władzy monarszej. W tradycji europejskiej kulturowej są to przede wszystkim: korona, berło, jabłko. Współcześnie w państwach o ustroju monarchicznym nie praktykuje się już ceremonii koronacji. Wyjątkiem są: Wielka Brytania i Tonga. W pozostałych monarchiach zamiast koronacji ma miejsce jedynie złożenie uroczystej przysięgi.

Tytuły monarsze

W różnych tradycjach kulturowych i religijnych wyróżnia się różne tytuły monarsze:
Europa/chrześcijaństwo

Islam

Indie

Inne

Obecni monarchowie

Zobacz: Lista panujących monarchów

Zobacz też

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Monarcha
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.

X

Wikiwand 2.0 is here 🎉! We've made some exciting updates - No worries, you can always revert later on