For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Odense.

Odense

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Odense
Ilustracja

Dom rodzinny H.Ch. Andersena w Odense
Herb
Herb
Państwo

 Dania

Region

Dania Południowa

Gmina

Odense

Data założenia

w X w.

Burmistrz

Peter Rahbæk Juel

Powierzchnia

304, 3 km²

Populacja (2008)
• liczba ludności


158 163

Nr kierunkowy

6

Kod pocztowy

5000

Położenie na mapie Danii Południowej
Mapa konturowa Danii Południowej, po prawej znajduje się punkt z opisem „Odense”
Położenie na mapie Danii
Mapa konturowa Danii, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Odense”
Ziemia55°23′N 10°23′E/55,383333 10,383333
Strona internetowa
Portal Dania
Katedra św. Kanuta w Odense
Katedra św. Kanuta w Odense
Dom H.Ch. Andersena w Odense
Dom H.Ch. Andersena w Odense

Odense – trzecie pod względem wielkości miasto Danii położone na Fionii, u ujścia do zatoki Odense Fjord. Odense zamieszkuje 158,7 tys. osób (2009). Jest to jedno z najstarszych duńskich miast; w 1988 r. obchodziło tysięczną rocznicę powstania.

W Odense urodził się Hans Christian Andersen. Pochodzą stąd również duńska tenisistka Caroline Wozniacki, piosenkarka , aktorzy kultowego filmu Gang Olsena – Ove Sprogøe (Egon Olsen), Morten Grunwald (Benny Frandsen) i żużlowcy: Hans N. Andersen, Nicki Pedersen oraz Peter Kildemand. Znajduje się tutaj stacja kolejowa Odense.

Historia

Dokładna data powstania miasta jest trudna do ustalenia. W czasach przed chrystianizacją Danii istniało tutaj miejsce kultu Odyna, od którego miasto wzięło swoją nazwę. Pierwsze dokumenty, w których Odense jest wzmiankowane, pochodzą z 988 r. (przywileje cesarza Ottona III dla nowo powstałego biskupstwa w Odense). Kronikarz Adam z Bremy opisał w latach 70. XI w. Odense jako wielkie miasto[1]. Wydarzeniem, które odcisnęło bardzo wyraźne piętno na historii miasta, było zamordowanie króla Danii i późniejszego świętego, Kanuta w 1086 r. Król został zabity wraz ze swoim bratem Benedyktem i towarzyszącymi mu osobami przed ołtarzem ówczesnego kościoła św. Albana. W 1101 r. Kanut został kanonizowany, a kościół w którym poniósł śmierć nazwano jego imieniem. Wkrótce przy kościele, który stał się miejscem pielgrzymek wiernych, powstał klasztor benedyktyński, a po nim wiele innych. W średniowieczu Odense było otoczone wałami obronnymi i fosą, a dostęp do miasta prowadził przez bramy. Na początku XVI w. królowa Danii Krystyna saska obrała sobie za siedzibę Odense. Rezydowała ze swoim dworem na zamku Næsbyhoved koło miasta, ale i w samym Odense miała również swoją siedzibę. Tutaj też zmarła w 1521 r.

W 1803 r. wykopano kanał łączący miasto z fiordem, co było od dawna oczekiwaną inwestycją, ponieważ od XVI w. Odense było ważnym ośrodkiem handlowym i dotkliwie odczuwało brak bezpośredniego dostępu do morza. Szczególny rozwój miasta nastąpił w XVIII w. z powodu korzystnych kontaktów handlowych z Lubeką i Norwegią. W 1805 r. w Odense urodził się Hans Christian Andersen. Wiek XIX oraz XX zaznaczyły się raptowną industrializacją miasta oraz dalszym rozwojem handlu, na co m.in. wpłynęło wybudowanie linii kolejowej łączącej Odense z Jutlandią i Zelandią w 1865 r. Odense było pierwszym miastem na duńskiej prowincji, które otrzymało oświetlenie gazowe ulic, kanalizację oraz elektryczność. W latach 1940–1945 okupowane przez Niemców. Po wprowadzeniu stanu wyjątkowego w sierpniu 1943 r. w mieście doszło do potyczek ze stacjonującymi tutaj Niemcami. Wyzwolone w maju 1945 r. przez duński ruch oporu i wojska brytyjskie. Od 1966 r. Odense jest miastem uniwersyteckim.

Herb

Herb Odense zawiera elementy odnoszące się do historii miasta. Centralną jego postacią jest król Danii św. Kanut w błękitnej zbroi i złotej koronie trzymający w prawej ręce błękitny sztandar ze złotą lilią, a w lewej dłoni złote jabłko królewskie, które wraz z koroną jest oznaką jego władzy monarszej. Lilia na sztandarze jest symbolem NMP. Pod postacią króla widnieje jeszcze jedna złota lilia, która jest symbolem św. Kanuta, a obecnie jest także używana, obok herbu, jako symbol Odense. Za postacią króla widnieją dwa główne kościoły miasta w kolorze czerwonym: NMP i św. Kanuta. W tym ostatnim król poniósł śmierć. Tło herbu białe. Herb Odense znany jest z pieczęci miejskiej z 1460 r., a w obecnej postaci został oficjalnie zatwierdzony dopiero w 1938 r.[2]

Zabytki i atrakcje

  • Katedra św. Kanuta (Skt. Knuds Domkirke) – kościół noszący wezwanie króla Danii Kanuta, późniejszego świętego, zamordowanego wraz bratem Benedyktem i 17 towarzyszami w 1086 w pobliskim kościele św. Albana. Gotycka świątynia jest mauzoleum grobowym królów Danii. Oprócz św. Kanuta, którego ciało spoczywa w oszklonym relikwiarzu, pochowani zostali tutaj następujący duńscy monarchowie:

Groby królewskie do 1807 znajdowały się w kościele franciszkanów, ale przed jego rozbiórką przeniesiono je do katedry.

  • Kościół Joannitów (Skt. Hans Kirke) – obecny kształt nadała świątyni przebudowa z lat 1878–1880, ale pierwotnie był to kościół romański i należał do klasztoru joannitów.
  • Dom rodzinny H.Ch. Andersena (H. C. Andersens Barndomshjem) – obecnie muzeum. Pisarz mieszkał tu w dzieciństwie, 1807-19. Muzeum dokumentuje lata dziecinne Andersena.
  • Dom H.Ch. Andersena (H. C. Andersens Hus) – wg tradycji (podawanej jednak w wątpliwość) jest to dom, w którym pisarz się urodził. Obecnie mieści się tutaj muzeum biograficzne pisarza, biblioteka i archiwum, a także ekspozycja dotycząca życia i twórczości pisarza, składająca się m.in. z jego osobistych rzeczy.
  • Zamek (Odense Slot) – pierwotnie należał do klasztoru joannitów. Najstarsza część budynku pochodzi z XV w. Fryderyk IV dokonał przebudowy budynku w latach 1720–1723 w stylu barokowym, dobudowując skrzydło północne.
  • Muzeum Carla Nielsena (Carl Nielsens Museum) – zajmuje się gromadzeniem eksponatów dotyczących życia i twórczości tego duńskiego kompozytora.
  • Muzeum Kolei Duńskich (DSBs Jernbanemuseum) – chronologiczne zbiory ilustrujące historię kolei w Danii od ich powstania w 1847 r. do dzisiaj.
  • Muzeum Sztuki Fionii (Fyns Kunstmuseum) – posiada zbiory sztuki duńskiej (malarstwo, grafika i rzeźba) od ok. 1750 r.
  • Wieś z Fionii (Den Fynske Landsby) – skansen z ok. 20 obiektami ilustrującymi historię budownictwa wiejskiego na Fionii.
  • Zoo Odense – ogród zoologiczny specjalizujący się w małych ssakach Europy i ptakach.

Sport

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. Værd at se i Danmark. Seværdigheder fra A-Å, Høst & Søn, Kopenhaga 1998, s. 349.
  2. Jakob H. Zeuthen: Bogen om danske kommunevåbener, Aschehoug Forlag 2000, s. 97.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Odense
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.