For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for Organizacja społeczna.

Organizacja społeczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Ten artykuł należy dopracować: przedstawiono sytuację tylko z polskiej perspektywy – artykuł powinien być przekrojowy.Pomóż go poprawić. Na stronie dyskusji mogą znajdywać się pomocne komentarze.


Organizacja społeczna – w rozumieniu polskiego Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) organizacja zawodowa, samorządowa[1], spółdzielcza, stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna[2].

Organizacja społeczna w przypadku spełnienia określonych przesłanek jest uprawniona do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, postępowaniu sądowoadministracyjnym, postępowaniu cywilnym (organizacje pozarządowe) lub postępowaniu karnym.

Rodzaje organizacji społecznych

Mianem organizacji społecznych określa się organizację zawodową, samorządową, spółdzielczą, stowarzyszenia lub inne organizacje społeczne:

  • organizacje zawodowe – związki zawodowe i związki zawodowe rolników,
  • organizacje samorządowe – fundacje, samorządy gospodarcze, samorządy narodowościowe, samorządy wyznaniowe, samorządy zawodowe, ubezpieczeniowe samorządy gospodarcze,
  • organizacje spółdzielcze – spółdzielnie,
  • stowarzyszenia – rejestrowe i zwykłe,
  • inne – np. Polski Czerwony Krzyż.

W postępowaniu administracyjnym

Formy udziału

Organizacja społeczna może uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w wielorakich formach. Organizacja może występować w postępowaniu jako strona lub jako uczestnik na prawach strony. Może także sprawować funkcje organu administracji publicznej[3]. Organy organizacji społecznych zalicza się do organów administracji publicznej, jeżeli wykonują zadania zlecone z zakresu tejże administracji publicznej[4].

Sprawowanie funkcji organu administracji publicznej

Organizacja społeczna może występować w obrocie administracyjnoprawnym jako organ administrujący[5]. W tym sensie, organizacja społeczna działa jako organ administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 KPA.

Organami wyższego rzędu w stosunku do organizacji społecznych są odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku – organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością. Organami naczelnymi w stosunku do organów organizacji społecznych są naczelne organy tych organizacji, a w razie braku takiego organu – Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie sprawujący zwierzchni nadzór nad ich działalnością.

Organizacja społeczna jako strona

Kodeks postępowania administracyjnego stanowi, że stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W dalszej części przepisy KPA stanowią, że stronami mogą być również organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej (art. 29 KPA). Stąd, organizacja społeczna jest uprawniona do występowania w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym w charakterze strony.

Organizacja społeczna jako uczestnik na prawach strony

Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Oba te wymogi muszą zostać spełnione łącznie[6]. Ich wystąpienie powinno zostać należycie uzasadnione we wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie[7].

Przesłanka uzasadnienia celami statutowymi została bezpośrednio powiązana z art. 10 ust. 1 pkt 3 Prawa o stowarzyszeniach[8]. „Zapisy regulaminu organizacji społecznej winny być tak sformułowane, aby nie nasuwały żadnych wątpliwości na jakie obszary działalności są nakierowane działania”[9]. „Określenie „cel statutowy” oznacza, że sprawa dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub w innym, spełniającym podobną do statutu funkcję, akcie regulującym wewnętrzny ustrój danej organizacji społecznej”[10].

„Pojęcie „interesu społecznego” (art. 31 § 1 k.p.a.) wymaga każdorazowo indywidualnej oceny. Kryterium „interesu społecznego” stanowi kryterium niedookreślone, którego treść zmienia się w czasie w zależności od wartości uznawanych w społeczeństwie. (…) Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może służyć wyłącznie partykularnym interesom samej organizacji społecznej, jak również nie może prowadzić do naruszenia sfery prywatności stron postępowania poprzez nadmierne poszerzenie kręgu jego uczestników”[11].

Organizacja społeczna powinna wykazać „kwalifikacje”, jakie posiada do występowania w danej konkretnej sprawie[12]. Ponadto organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu w imieniu i na rzecz pracownika delegowanego na terytorium RP lub z terytorium RP albo pracodawcy delegującego pracownika na terytorium RP lub z terytorium RP – za zgodą strony w imieniu i na rzecz której występuje w postępowaniu.

W razie braku spełnienia przesłanek uzasadniających dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, na które służy zażalenie, a następnie skarga do sądu administracyjnego[13].

Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może za zgodą organu przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego. Jedyną przesłanką dopuszczenia organizacji społecznej do wyrażenia organowi swojego poglądu w sprawie jest zgoda organu. Taka zgoda powinna jednak zostać poprzedzona analizą przesłanek, o których mowa w art. 31 § 1 KPA[14].

Zobacz też

Przypisy

  1. Z wyłączeniem jednostek samorządu terytorialnego, w tym jednostek pomocniczych tego samorządu. Zob. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 26 marca 1992 r., SA/Wr 300/92, publ. CBOSA. Podobnie: wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 marca 2005 r., IV SA 1221/03, publ. CBOSA.
  2. Art. 5 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.).
  3. Banasik Marcin: Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, Kraków, IPP TBSP, Nr 1/2012, s. 4–18.
  4. Robert Kędziora: Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 2008, s. 29.
  5. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2014, s. 140.
  6. M. Romańska, w: H. Knysiak-Molczyk, red., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz., publ. LEX/el. 2015, Komentarz do art. 31 KPA, teza nr 5. Por.: A. Wróbel, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, red., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, publ. LEX/el. 2016, Komentarz do art. 31 KPA, teza nr 3.
  7. Wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., II GSK 20/07, publ. CBOSA.
  8. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261).
  9. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2015 r., II OSK 866/14, LEX nr 2000038.
  10. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2005 r., IV SA 2218/03, publ. CBOSA; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 października 2007 r., II SA/Wr 266/07, publ. CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006 r., IV SA/Wa 1955/06, publ. CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2007 r., IV SA/Wa 2060/07, publ. CBOSA.
  11. Wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012, II OSK 614/11, publ. CBOSA. Zob. także: wyrok NSA z dnia 17 listopada 2011 r., II OSK 1786/10, publ. CBOSA; wyrok NSA z dnia 26 października 2016 r., II OSK 2382/15, publ. CBOSA; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2017 r., II OSK 1409/15, publ. CBOSA.
  12. Wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., II OSK 2161/10, publ. CBOSA.
  13. A. Nędzarek, Formy udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznej jako przedstawiciela interesu społecznego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 5/2015, s. 48.
  14. Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 października 2007 r., II SA/Wr 266/07, publ. CBOSA; wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 grudnia 2006 r., IV SA/Wa 1955/06, publ. CBOSA.

Bibliografia

  • Banasik M., Udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, Kraków, IPP TBSP, Nr 1/2012.
  • Jaśkowska M., Wróbel A., Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX\el. 2016.
  • Kędziora R.: Ogólne postępowanie administracyjne, Warszawa 2008.
  • Knysiak-Molczyk H., red., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2015.
  • Woś T., red., Postępowanie administracyjne, Warszawa 2015.
  • Zimmermann J., Prawo administracyjne, Warszawa 2014.
{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
Organizacja społeczna
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.