For faster navigation, this Iframe is preloading the Wikiwand page for PRS-4.

PRS-4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

PRS-4 – uniwersalny, modułowy minikomputer trzeciej generacji o 16-bitowym słowie, zbudowany w oparciu o układy scalone podstawowej (SSI) oraz średniej (MSI) skali integracji. Prototyp minikomputera, nazwany MKJ-28, powstał w drugiej połowie 1973 roku w Zakładzie Automatyzacji Powierzchniowej (CPA), który wchodził w skład Zakładów Konstrukcyjno-Mechanizacyjnych Przemysłu Węglowego w Katowicach. Został zaprojektowany w sposób zapewniający pełną logiczną zgodność z rodziną minikomputerów firmy Hewlett-Packard[1] (HP2114, HP215, HP2116, HP2100). Minikomputer produkowano w Zakładzie Elektroniki Górniczej w Tychach w latach 1975-1987, początkowo jako SMC-3 (seria informacyjna licząca 17 egzemplarzy), a od 1979 r., po modernizacji wykonanej przez Zakład Systemów Sterowania (BS-3), jako PRS-4 (produkcja seryjna obejmująca ponad[potrzebny przypis] 150 egzemplarzy). Nazwę minikomputera zmieniono na PRS-4 (Programowany Rejestrator Cyfrowy), aby obejść obowiązujące w PRL rozporządzenie pozwalające na produkcję komputerów jedynie przez ELWRO i Zjednoczenie MERA[1].

Minikomputer składał się z 16-bitowej jednostki centralnej (CPU), pamięci operacyjnej i kanału wejścia-wyjścia. W kanale wejścia-wyjścia pracowały standardowe karty interfejsu do urządzeń peryferyjnych i pamięci zewnętrznych oraz karty interfejsu kanału przemysłowego. Minikomputer wyposażono standardowo w układ detekcji zaniku napięcia zasilania i restartu, a opcjonalnie w moduł bezpośredniego dostępu do pamięci oraz moduł kontroli parzystości i ochrony pamięci.

Układy jednostki centralnej, karty interfejsu i półprzewodnikową pamięć operacyjną, dostępną od 1984 roku, wykonano w postaci pakietów, w standardzie mechaniki systemu CAMAC i umieszczano w 19-calowej kasecie. Kaseta mieściła do 25 pakietów lokowanych w następujący sposób:

  • pozycje 1–16 karty interfejsu,
  • pozycje 17,18 opcje jednostki centralnej,
  • pozycje 19–23 moduły jednostki centralnej,
  • pozycja 24 układy pulpitu sterowania,
  • pozycja 25 półprzewodnikowa pamięć operacyjna.

Parametry jednostki centralnej

  • równoległa struktura arytmometru,
  • 16-bitowe słowo maszynowe (+ opcjonalnie 2 bity parzystości),
  • 70 rozkazów maszynowych,
  • mikroprogramowanie, pozwalające wykonać do 8 rozkazów w jednym cyklu maszynowym,
  • 9 rejestrów roboczych (7 rejestrów 16-bitowych i 2 rejestry 1-bitowe), w tym 2 równoprawne 16-bitowe akumulatory,
  • adresowanie pamięci bezpośrednie i pośrednie,
  • nieograniczona krotność adresowania pośredniego,
  • 2 μs cykl maszynowy,
  • czas wykonania rozkazu bezadresowego 2 μs,
  • czas wykonania rozkazu adresowego (adresacja bezpośrednia) 4 μs,
  • czas wykonania rozkazu adresowego (adresacja pośrednia jednokrotna) 6 μs.

Parametry pamięci operacyjnej

  • ferrytowa rdzeniowa albo półprzewodnikowa SRAM nieulotna,
  • pojemność pamięci ferrytowej od 4k słów (8k bajtów) do 32k słów (64k bajtów),
  • pojemność pamięci półprzewodnikowej 32k słowa (64k bajtów),
  • organizacja stronicowa,
  • pojemność strony 1k słów (2k bajtów)
  • 2 rodzaje stron: zerowa (zero page) o adresach 0–1777(8) i bieżąca (current page),
  • ostatnie 64 słowa chronione i przeznaczone dla programu wczytującego (loadera).

Urządzenia peryferyjne

  • CT2200 czytnik taśmy perforowanej,
  • DT105S perforator taśmy,
  • MERA 7952 monitor ekranowy,
  • DZM 180 drukarka znakowa mozaikowa,
  • DZM 180 KSR drukarka znakowa mozaikowa z klawiaturą,
  • ASR 390 dalekopis (ang. teletype).

Pamięci zewnętrzne

Standardowe karty interfejsu

  • KI-420 uniwersalny, dwukierunkowy rejestr 8-bitowy równoległy (CENTRONICS),
  • KI-430 uniwersalny, dwukierunkowy rejestr 8-bitowy szeregowy, asynchroniczny (RS232C, TTY),
  • KI-432 V24 uniwersalny, dwukierunkowy rejestr 8-bitowy szeregowy (modem EC8006),
  • KI-440, KI-441 sterownik pamięci PK-1,
  • KI-442 sterownik pamięci SP45DE (dyski elastyczne).

Karty interfejsu kanału przemysłowego

  • KI-410 programowany generator przerwań,
  • KI-412 zegar czasu astronomicznego,
  • KI-424 uniwersalny pakiet zawierający standardowy układ współpracy z magistralą wejściowo-wyjściową, służący do samodzielnego wykonania specjalizowanego sterownika,
  • KI-450 64-wejścia 2-stanowe, nieprzerywające (4x16-bitów), z separacją galwaniczną albo bez,
  • KI-452 16-wejść 2-stanowych przerywających, z separacją galwaniczną albo bez,
  • KI-460 64-wyjścia 2-stanowe (4x16-bitów), z separacją galwaniczną albo bez,
  • KI-470 przetwornik częstotliwość/wartość liczbowa,
  • KI-473, KI-474 przetworniki napięcie/czas,
  • KI-480 szybki, kompensacyjny przetwornik A/C,
  • KI-482 przetwornik A/C z podwójnym całkowaniem,
  • KI-483 wzmacniacz z programowanym wzmocnieniem,
  • KI-484 multipekser stykowy 16-kanałowy,
  • KI-486, KI-487 multipleksery analogowe 8-kanałowe,
  • KI-500A multiplekser rozszerzenia kanału wejścia-wyjścia,
  • KI-500B sterownik kasety rozszerzenia kanału wejścia-wyjścia.

Oprogramowanie

Zastosowania

90 egzemplarzy programowanego rejestratora PRS-4 zastosowano w polskim górnictwie węgla kamiennego w następujących modułach systemu dyspozytorskiego MSD-80:

  • HADES – monitorowania parametrów produkcji (26 kopalń),
  • SAK – monitorowania zagrożeń tąpaniami pasywnymi metodami sejsmoakustyki (32 kopalnie),
  • SYLOK – lokalizacji wstrząsów i określania ich energii (16 kopalń),
  • CMC1/2 – monitorowania zagrożenia wybuchem metanu (7 kopalń),
  • SWWP – wczesnego wykrywania pożarów endo- i egzogenicznych (2 kopalnie).

34 minikomputery PRS-4 sprzedano za granicę: 26 do Chin w systemach HADES (6 egzemplarzy), SAK (5 egzemplarzy), SYLOK (5 egzemplarzy) i CMC1/2 (10 egzemplarzy) oraz 8 do Rumunii w systemach HADES. Licencję na wytwarzanie systemów SAK i SYLOK sprzedano Chinom w połowie lat 80. XX stulecia. Był to wtedy jedyny w Polsce przypadek sprzedaży licencji systemu komputerowego. Pozostałe egzemplarze minikomputera PRS-4 zastosowano w górnictwie rud miedzi, w kombinatach górniczo-hutniczych metali kolorowych, w kolejnictwie, a także w placówkach naukowo-badawczych.

Komputery takie są w ekspozycji Muzeum Historii Komputerów i Informatyki w Katowicach[2].

Przypisy

  1. a b Telewizja Polska S.A 2013 ↓, s. 13:01-14:23.
  2. Aktualności - Oficjalna strona Muzeum Historii Komputerów i Informatyki: Ratujemy komputer PRS4 przed niebytem, www.muzeumkomputerow.edu.pl, 6 listopada 2013 [dostęp 2018-12-10].

Bibliografia

  • Mokrosz M., Suchy J., Żymełka K.. Programowany rejestrator PRS-4 – podstawa automatyzacji kopalni węgla kamiennego. „INFORMATYKA”. 8–9, 1982. INDEKS 36124. 
  • Żymełka K.. Komputerowe systemy dyspozytorskie w latach 1975-1995. „Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa”. 9–10 (303), 1995. Katowice. ISSN 0208-7446. 
  • Żymełka K.: Monitorowanie procesów technologicznych i stanu bezpieczeństwa w dyspozytorniach polskich kopalń węgla kamiennego. Chorzów: Wydawnictwo Instytutu Systemów Sterowania, 2000, seria: Prace Instytutu Systemów Sterowania.
  • Żymełka K.. Minikomputer PRS-4. Wspomnienia konstruktora. „ANALECTA Studia i materiały z dziejów nauki”. 1–2, 2010. ISSN 1230-1159. 

Linki zewnętrzne

{{bottomLinkPreText}} {{bottomLinkText}}
PRS-4
Listen to this article

This browser is not supported by Wikiwand :(
Wikiwand requires a browser with modern capabilities in order to provide you with the best reading experience.
Please download and use one of the following browsers:

This article was just edited, click to reload
This article has been deleted on Wikipedia (Why?)

Back to homepage

Please click Add in the dialog above
Please click Allow in the top-left corner,
then click Install Now in the dialog
Please click Open in the download dialog,
then click Install
Please click the "Downloads" icon in the Safari toolbar, open the first download in the list,
then click Install
{{::$root.activation.text}}

Install Wikiwand

Install on Chrome Install on Firefox
Don't forget to rate us

Tell your friends about Wikiwand!

Gmail Facebook Twitter Link

Enjoying Wikiwand?

Tell your friends and spread the love:
Share on Gmail Share on Facebook Share on Twitter Share on Buffer

Our magic isn't perfect

You can help our automatic cover photo selection by reporting an unsuitable photo.

This photo is visually disturbing This photo is not a good choice

Thank you for helping!


Your input will affect cover photo selection, along with input from other users.